İsrail'de 27 Ekim genel seçimleri yaklaşırken siyasi yarış giderek kızışıyor. Kanal 13 tarafından yayımlanan son kamuoyu araştırmasına göre eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi, seçimlerin bugün yapılması halinde Knesset'teki en büyük parti konumuna gelebilir.
Ankette Yashar 22 sandalye ile ilk sırada yer alırken Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki Likud'un sandalye sayısı 18'e geriliyor. Böylece iki parti arasındaki fark dört sandalyeye çıkarken Netanyahu açısından asıl sorun yalnızca Likud'un ikinci sıraya düşmesi değil, mevcut hükümet bloğunun da 120 sandalyeli Knesset'te hükümet kurmak için gerekli 61 sandalyeye ulaşamaması olarak öne çıkıyor.
LİKUD 18 SANDALYEYE KADAR GERİLEDİ
Netanyahu liderliğindeki Likud, son haftalardaki kamuoyu araştırmalarında dalgalı bir seyir izliyor. Eylül ayının ilk yarısında yapılan 15 farklı anketin ortalamasında Likud ve Yashar 23,2'şer sandalye seviyesinde başa baş görünürken son Channel 13 araştırmasında tablo belirgin biçimde Yashar lehine değişti.
Son ankette Yashar'ın 22 sandalyesine karşı Likud'un 18 sandalyede kalması, Netanyahu'nun partisinin son dönemdeki en düşük anket sonuçlarından birine işaret ediyor. Bununla birlikte İsrail'deki nispi temsil sistemi nedeniyle seçimde en fazla sandalyeyi kazanan partinin liderinin otomatik olarak başbakan olmadığı ve hükümeti kurabilmek için 61 milletvekilinin desteğinin gerektiği önem taşıyor.
EISENKOT NETANYAHU'NUN 12 PUAN ÖNÜNDE
Anketin Netanyahu açısından dikkat çeken bir diğer sonucu doğrudan başbakanlık tercihlerinde ortaya çıktı.
Katılımcılara Gadi Eisenkot ile Binyamin Netanyahu'dan hangisinin başbakanlık görevine daha uygun olduğu sorulduğunda yüzde 48 Eisenkot'u tercih etti. Netanyahu'yu tercih edenlerin oranı yüzde 36'da kalırken katılımcıların yüzde 16'sı iki isim arasında tercih belirtmedi.
Böylece Eisenkot, Netanyahu karşısında 12 puanlık fark yakaladı. Bir hafta önce yayımlanan başka bir Channel 13 araştırmasında Eisenkot yüzde 45, Netanyahu ise yüzde 36 seviyesindeydi. Son sonuç, Eisenkot'un başbakanlık tercihindeki desteğinin üç puan arttığını gösteriyor.
KNESSET'TE PARÇALI TABLO
Son projeksiyon Yashar ve Likud'un ardından çok sayıda orta ve küçük partinin Knesset'te temsil edileceğini gösteriyor. Bu durum, seçimlerden sonra tek bir partinin hükümet kurmasından ziyade geniş kapsamlı koalisyon görüşmelerinin belirleyici olacağı anlamına geliyor.
Ankete göre Naftali Bennett'in liderliğindeki Beyahad ve Yair Golan'ın Demokratlar Partisi muhalefet cephesindeki diğer önemli aktörler arasında bulunuyor. Avigdor Lieberman'ın Yisrael Beytenu'su, ultra-Ortodoks partiler Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği ile Itamar Ben-Gvir'in Otzma Yehudit'i de yeni Knesset'in aritmetiğinde belirleyici olabilecek partiler arasında yer alıyor.
Arap partileri Ra'am ve Ortak Liste'nin toplam sandalye sayısı da olası hükümet formülleri açısından önem taşıyor. Son Channel 13 araştırmasında Arap partilerinin toplam 13 sandalye elde ettiği hesaplanıyor.
NE NETANYAHU NE EISENKOT 61'E ULAŞABİLİYOR
Seçimin en kritik noktası ise parti sıralamasından çok blokların sandalye dağılımı olacak. Son araştırmada Netanyahu'nun mevcut koalisyonunu oluşturan partiler toplam 51 sandalyede kalırken muhalefet partileri 52 sandalyeye ulaşıyor. Arap partileri ise toplam 13 sandalyeye sahip görünüyor.
Yoaz Hendel ve Yaron Zelekha'nın oluşturduğu liste de dört sandalye ile barajı geçiyor. Bu tablo hiçbir siyasi kampın kendi başına 61 sandalyelik hükümet çoğunluğunu sağlayamadığını gösteriyor.
Dolayısıyla Yashar'ın seçimlerden birinci parti çıkması Eisenkot'un otomatik olarak başbakan olacağı anlamına gelmiyor. Aynı şekilde Likud'un ikinci sırada kalması da Netanyahu'nun hükümet kurma ihtimalini tek başına ortadan kaldırmıyor. Seçim sonrasında hangi liderin 61 milletvekilinin desteğini bir araya getirebildiği belirleyici olacak.
EISENKOT KİMDİR?
Gadi Eisenkot, İsrail siyasetinin son dönemde hızla yükselen isimlerinden biri. 2015-2019 yılları arasında İsrail Genelkurmay Başkanlığı yapan Eisenkot, daha sonra siyasete girerek Benny Gantz'ın liderliğindeki Ulusal Birlik çatısı altında Knesset'e seçildi.
7 Ekim 2023 saldırılarının ardından kurulan savaş kabinesinde de görev yapan Eisenkot, Haziran 2024'te Benny Gantz ile birlikte Netanyahu hükümetinden ayrıldı. Daha sonraki süreçte kendi siyasi hareketini oluşturan Eisenkot, 2026 seçimleri öncesinde Netanyahu'nun başlıca rakiplerinden biri haline geldi.
Yashar'ın son anketlerde Likud'un önüne geçmesi, 27 Ekim seçimlerindeki yarışın ağırlık merkezinin Netanyahu-Eisenkot rekabetine doğru kaydığını gösteriyor.
27 EKİM'DE SANDIK BAŞINA GİDECEKLER
İsrail'de genel seçimler 27 Ekim 2026'da gerçekleştirilecek. Seçim, 7 Ekim 2023 saldırıları ve ardından başlayan Gazze savaşı sonrasında yapılacak ilk genel seçim olma özelliğini taşıyor.
İsrail'de 120 sandalyeli Knesset nispi temsil sistemiyle belirleniyor ve hükümet kurabilmek için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Bu nedenle anketlerde hangi partinin birinci olduğundan çok, seçim sonrasında ortaya çıkacak blok dağılımı ve küçük partilerin hangi koalisyona destek vereceği önem taşıyor.
Son Channel 13 anketi Eisenkot'un Yashar'ını parti yarışında öne çıkarsa da mevcut sandalye projeksiyonu tek başına herhangi bir hükümet formülünü garanti etmiyor. Seçime kalan yaklaşık bir aylık süreçte özellikle küçük partilerin barajı geçip geçememesi ve bloklar arasındaki sandalye hareketleri, seçim sonrası hükümet kurma sürecinin aritmetiğini değiştirebilir.
