Ağız acılığı; reflü, ağız ve diş sağlığı sorunları, ağız kuruluğu, bazı ilaçların yan etkileri veya vitamin-mineral eksiklikleri gibi birçok farklı nedene bağlı gelişebilir. Şikâyetin uzun sürmesi veya başka belirtilerle birlikte görülmesi durumunda bir sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir.
AĞIZ ACILIĞI NEDEN OLUR?
Ağızda acı tat oluşmasının en yaygın nedenleri şunlardır:
- Gastroözofageal reflü (mide asidinin yemek borusuna kaçması),
- Ağız kuruluğu,
- Diş çürükleri ve diş eti hastalıkları,
- Ağız hijyeninin yetersiz olması,
- Bazı ilaçların yan etkileri,
- B12 vitamini veya çinko eksikliği,
- Sigara ve alkol kullanımı.
Bunun yanı sıra üst solunum yolu enfeksiyonları, tat alma duyusunu etkileyen bazı hastalıklar ve nadiren nörolojik rahatsızlıklar da ağızda acı tat hissine neden olabilir.
AĞIZ ACILIĞI NASIL GEÇER?
Ağız acılığının giderilmesi için öncelikle altta yatan nedenin belirlenmesi gerekir.
Şikâyetin hafiflemesine yardımcı olabilecek bazı öneriler şunlardır:
- Günde en az iki kez dişlerinizi fırçalayın.
- Diş ipi ve dil temizleyici kullanarak ağız hijyenini destekleyin.
- Gün içinde yeterli miktarda su tüketin.
- Sigara ve alkol kullanımından kaçının.
- Baharatlı, yağlı ve asitli yiyecekleri sınırlandırın.
- Yemeklerden hemen sonra uzanmamaya özen gösterin.
Reflüye bağlı ağız acılığı yaşayan kişilerde beslenme düzeninin değiştirilmesi de belirtilerin azalmasına katkı sağlayabilir.
AĞIZ ACILIĞI HANGİ HASTALIKLARIN BELİRTİSİ OLABİLİR?
Ağız acılığı tek başına bir hastalık değildir; farklı sağlık sorunlarının belirtisi olarak ortaya çıkabilir.
En sık ilişkilendirildiği durumlar arasında reflü hastalığı, diş eti enfeksiyonları, ağız kuruluğu, karaciğer ve safra yolu hastalıkları, vitamin eksiklikleri ile bazı ilaçların yan etkileri yer alır.
EVDE AĞIZ ACILIĞINA NE İYİ GELİR?
Evde uygulanabilecek bazı yöntemler ağızdaki acı tat hissinin azalmasına yardımcı olabilir.
Bol su içmek, şekersiz sakız çiğneyerek tükürük salgısını artırmak ve ağız hijyenine dikkat etmek bunlardan bazılarıdır. Bazı kişilerde tuzlu suyla gargara yapmak geçici rahatlama sağlayabilir. Ancak karbonatlı gargara gibi uygulamalar düzenli kullanılmadan önce özellikle ağız içinde yara veya farklı sağlık sorunları bulunan kişilerin sağlık profesyoneline danışması uygun olabilir.
NE ZAMAN DOKTORA BAŞVURULMALIDIR?
Ağız acılığı birkaç haftadan uzun sürüyorsa, sürekli tekrarlıyorsa veya kilo kaybı, yutma güçlüğü, şiddetli mide yanması, ağız içinde iyileşmeyen yaralar ya da kanama gibi belirtiler eşlik ediyorsa bir diş hekimi veya ilgili sağlık uzmanına başvurulmalıdır.
Erken değerlendirme, altta yatan nedenin belirlenmesi ve uygun tedavinin planlanması açısından önem taşır.
