AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen "Türk Dünyası Analitik Merkezleri II. Uluslararası Konferansı"nda Türk devletleri arasındaki ekonomik iş birliğinin yeni bir aşamaya taşınması çağrısında bulundu. Zorlu, TDT ülkelerinin dijital ticaret alanını hayata geçirmesi gerektiğini belirtirken, ekonomik projelerin finansmanı için ortak kalkınma bankası oluşturulmasını önerdi. Orta Koridor'un da yalnızca bir ulaşım hattı olarak değil, ekonomik kalkınma kuşağı olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
"ARTIK BİRLİKTE ÜRETME ZAMANI"
Dünyada küresel krizlerin, jeopolitik risklerin ve ekonomik korumacılık eğiliminin arttığını belirten Zorlu, bu ortamda ülkelerin kendi imkanlarını güçlendirmesinin yanı sıra bölgesel iş birliklerini de geliştirmesi gerektiğini ifade etti. Zorlu, tarımda millileşme, gıda güvenliği, güvenli lojistik hatları, yapay zeka, savunma sanayisi ve teknoloji alanlarındaki gelişmelerin stratejik önem kazandığını belirtti. Türk dünyasının ortak tarih, kültür ve dil bağlarının ekonomik iş birlikleriyle desteklenmesi gerektiğini söyleyen Zorlu, ülkelerin gücünün yalnızca doğal kaynaklar ve milli gelirle ölçülemeyeceğini vurguladı. Zorlu, "Asıl güç, kaynakları birbirine bağlayabilmek, pazarları bütünleştirebilmek, sermayeyi harekete geçirebilmek, teknolojiyi birlikte değerlendirebilmek ve en önemlisi ortak bir geleceğe doğru ilerleyebilmektir." dedi.
TİCARETTE YENİ HEDEF: YÜZDE 10'UN ÜZERİ
Zorlu, Türk dünyası ülkelerinin kendi aralarındaki ticaretin toplam dış ticaret içerisindeki payının halen yaklaşık yüzde 7'nin biraz üzerinde olduğunu söyledi. Bu oranın geçmişte yüzde 3 civarında olduğunu belirten Zorlu, artışın önemli olduğunu ancak mevcut ekonomik kapasite dikkate alındığında daha ileri bir seviyeye taşınabileceğini ifade etti. Zorlu, hedefi şu sözlerle açıkladı:
"Türk dünyası ülkelerinin kendi aralarındaki ticaretinin toplam ticaretleri içindeki payı bugün hala yaklaşık yüzde 7'nin biraz üzerindedir. Birkaç yıl önce yüzde 3 civarında olan bu oranın yükselmesi elbette kıymetlidir. Ancak mevcut ekonomik kapasitemizi düşündüğümüzde kısa bir sürede bunu yüzde 10'un üzerine çıkarmak gibi bir sorumluluğumuz ve aslında avantajımız da burada bulunmaktadır. Artık sadece kendi aramızda mal satmak üzerine hedefler koymak yerine, şu an birlikte üretmek, birlikte finanse etmek, birlikte taşımak, birlikte teknoloji geliştirmek ve açıkçası dünyaya birlikte açılmak zamanıdır."
ORTA KORİDOR İÇİN DİKKAT ÇEKEN ÇAĞRI
Konuşmasında Orta Koridor'a da özel yer ayıran Zorlu, Hazar geçişli güzergahın Türk dünyasının küresel ekonomiye bağlantısını güçlendirebileceğini belirtti. Lojistik altyapının uyumlu hale getirilmesi, gümrük prosedürlerinin kolaylaştırılması ve tek pencere sistemlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini ifade eden Zorlu, Orta Koridor'un yalnızca bir taşımacılık güzergahı olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Zorlu, "Çünkü Orta Koridor yalnızca bir demiryolu hattı değildir, yalnızca bir lojistik güzergahı da değildir. Orta Koridor doğru politikalarla bir ekonomik kalkınma kuşağına dönüşebilir." dedi. Zorlu'nun Orta Koridor vurgusu, Türk dünyasında ulaştırma, enerji ve lojistik hatlarının ekonomik entegrasyonla birlikte ele alınması gerektiğine yönelik son dönemdeki açıklamalarıyla da örtüşüyor.
HEDEFTE DİJİTAL TİCARET VAR
Ekonomik iş birliğinin yalnızca geleneksel ticaret üzerinden yürütülmemesi gerektiğini belirten Zorlu, dijital entegrasyon, yapay zeka, veri odaklı yönetişim, blokzincir ve finansal teknolojilerin ekonomik yapıyı dönüştürdüğünü söyledi. Bu kapsamda TDT ülkeleri arasında ortak bir dijital ticaret alanı oluşturulması gerektiğini ifade eden Zorlu, "Ve bu nedenle hedefimiz Türk dünyası dijital ticaret alanını hayata geçirmek olmalıdır. Dijital sahada ticareti de konuşlandırmak bizler için bir zorunluluk." dedi. TDT üyesi ülkeler arasında dijital ekonomi alanındaki ortaklık için daha önce de adım atılmıştı. Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması ile e-ticaret, dijital hizmetler ve sınır ötesi veri temelli ekonomik faaliyetlerin kolaylaştırılması hedefleniyor.
"ORTAK KALKINMA BANKASI OLUŞTURMAMIZ LAZIM"
Zorlu'nun konuşmasındaki en dikkat çekici başlıklardan biri ise ortak kalkınma bankası önerisi oldu. Türk Yatırım Fonu'nun çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Zorlu, mevcut yapının önemli olduğunu ancak Türk dünyasının küresel finans alanındaki kapasitesini artıracak daha kapsamlı bir finansman mekanizmasına ihtiyaç bulunduğunu söyledi. Zorlu, önerisini şu sözlerle açıkladı:
"Türk Yatırım Fonu çok önemli ama bizim dünyada bu sektörde finansal anlamda söz sahibi olabilmemizi sağlayacak ortak kalkınma bankası oluşturmamız lazım. Türkiye olarak, Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatıyla Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisimizle birlikte bir çalışma da hazırladık. Bunu şu anda diğer Türk devletlerimizin de dillerine çevirdik ve teşkilatımızın genel sekreterliğine bunu sunacağız ve oradan da diğer devletlere tekliflerimizi göndereceğiz. Çünkü biz elimizdeki bütçeleri kullanmanın yanı sıra dünyada yeni bir kredibiliteyi, bu kapasiteyi hedefleyip özellikle Orta Koridor'un inşasında iş adamlarımıza yeni bir takım kredileri, destekleri de sağlayabilmemiz lazım." ifadelerini kullandı.
TÜRK YATIRIM FONU DA FİNANSMAN MEKANİZMALARINI GELİŞTİRİYOR
Türk devletleri tarafından kurulan Türk Yatırım Fonu, TDT coğrafyasındaki ortak finansman mekanizmalarının mevcut örneklerinden biri olarak çalışmalarını sürdürüyor. Haziran 2026'da Türk Yatırım Fonu ile İslami Özel Sektörün Geliştirilmesi Kurumu arasında imzalanan anlaşmayla, beş ortak üye devlette özel sektör finansmanına 50 milyon dolara kadar kaynak aktarılmasına imkan sağlayacak ortak finansman mekanizması oluşturuldu. Zorlu'nun Bakü'deki önerisi ise bu finansman yapısının ötesinde, Türk dünyasının ortak projelerini destekleyecek daha geniş kapsamlı bir kalkınma bankasının kurulmasını gündeme taşıdı. Zorlu, konferansta analitik merkezlerin ve ortak aklın ekonomik entegrasyon sürecindeki önemine de dikkat çekti. 21. yüzyılda karar alma süreçlerinin sağlam veri ve analizlere dayanması gerektiğini belirten Zorlu, Türk Dünyası Vizyonu'nun ekonomik sütunlarının güçlendirilmesi için ortak akla ihtiyaç olduğunu söyledi. Bakü'deki konferansta ortaya koyduğu çerçevede Zorlu; ticaret hacminin artırılması, dijital ekonominin bütünleştirilmesi, Orta Koridor'un ekonomik kalkınma kuşağına dönüştürülmesi ve ortak finansman imkanlarının geliştirilmesini Türk dünyası arasındaki ekonomik iş birliğinin temel başlıkları arasında sıraladı.
