Akkuyu Nükleer Santrali ne üretecek?
Akkuyu Nükleer Santrali, Türkiye'nin elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla kurulan ilk nükleer enerji santralidir. Bu santral elektrik üretimi amacıyla faaliyet gösterecek. Tesis, tamamlandığında toplamda 4.800 MW kurulu güce sahip olacak ve her biri yaklaşık 1.200 MW kapasiteli dört reaktörden oluşacak. Elektrik üretimi, santraldeki reaktörlerde gerçekleştirilecek nükleer fisyon (bölünme) reaksiyonlarıyla sağlanacak. Bu süreçte oluşan yüksek ısı, suyu buhara çevirerek türbinleri döndürecek ve elektrik üretimini mümkün kılacak.Elektrik üretimi ne kadar olacak?
Santralin tam kapasiteyle çalışmaya başlamasıyla birlikte yıllık üretimi yaklaşık 35 milyar kilovatsaat (kWh) düzeyinde olacak. Bu, 12 milyon hanenin yıllık elektrik ihtiyacını karşılayacak bir büyüklük anlamına geliyor.Türkiye’ye katkısı:
- Türkiye’nin toplam elektrik üretiminin yaklaşık %10’unu karşılayacak kapasiteye sahiptir.
- Doğalgaz ve kömür gibi fosil yakıt ithalatına olan bağımlılığı azaltacak.
- Arz güvenliğini destekleyerek elektrik kesintilerini önlemede önemli bir rol oynayacak.
VVER‑1200 reaktörü nedir?
Akkuyu Nükleer Santrali’nde kullanılacak olan VVER‑1200 tipi reaktörler, Rusya menşeli basınçlı su reaktörleri (PWR) sınıfına girer. Bu reaktör tipi, 3+ Nesil (Generation III+) güvenlik sistemlerine sahip, en modern ve güvenli nükleer reaktör türlerinden biridir.VVER‑1200 reaktörlerinin teknik özellikleri:
- Net elektrik üretim kapasitesi: Yaklaşık 1.114 MWe
- Termal güç: 3.200 MWt
- Yakıt: %3 ila %5 oranında zenginleştirilmiş U-235 uranyum peletleri
- Yakıt çevrimi: Ortalama 4 yılda bir yenileniyor
- Soğutma sistemi: Deniz suyu bazlı dış soğutma devresi
- Güvenlik: Pasif ve aktif güvenlik sistemleri, 60 yıllık ömür, gerektiğinde +20 yıl uzatma
Bu reaktör neden tercih edildi?
VVER‑1200 tipi reaktörler, deprem, tsunami, elektrik kesintisi gibi dış etkilere dayanıklı olmasıyla bilinir. Ayrıca “core-catcher” adı verilen özel bir güvenlik sistemi sayesinde, reaktör çekirdeğinin erimesi gibi bir durumda bile çevresel yayılımı önleyebilecek tasarıma sahiptir.Nasıl çalışır?
Akkuyu’daki nükleer enerji üretim süreci, temelde üç aşamadan oluşur:
- Nükleer fisyon (bölünme): Zenginleştirilmiş uranyum çekirdekleri parçalanarak büyük miktarda ısı enerjisi açığa çıkarır.
- Isı-buhar dönüşümü: Elde edilen ısı, yüksek basınçlı suyu buhara çevirir. Bu buhar türbinleri döndürür.
- Elektrik üretimi: Türbinin dönmesiyle jeneratörler çalışır ve elektrik üretilir. Bu elektrik, trafo merkezleriyle ulusal şebekeye aktarılır.
Akkuyu çevre dostu mu?
Karbon salınımı açısından:
- Akkuyu Nükleer Santrali, yılda yaklaşık 18 milyon ton karbon salınımını önleyebilir.
- Bu da kömürle çalışan termik santrallere göre çok daha çevreci bir üretim modeli anlamına gelir.
Soğutma suyu:
- Santral, soğutma için Akdeniz’den saatlik 1 milyon metreküp civarında deniz suyu kullanacak.
- Su tekrar denize verilirken sıcaklık kontrolü yapılacak; çevre üzerindeki etkiler bu şekilde sınırlandırılmaya çalışılacak.
Atık yönetimi:
- Kullanılmış yakıt çubukları özel soğutma havuzlarında saklanacak.
- Atıklar, Rosatom ile yapılan anlaşma gereği Rusya’ya geri gönderilme opsiyonuna sahiptir.
Enerji bağımsızlığına etkisi
Akkuyu, Türkiye’nin doğalgaz ithalatına bağımlılığını azaltacak büyük projelerden biridir. Elektrik üretiminde yerli ve yenilenebilir kaynakların payı artsa da, nükleer enerji bu dengede önemli bir rol oynayacak.Uzun vadeli etkiler:
- Türkiye’nin karbonsuz enerji portföyü büyüyecek.
- Doğalgaz ithalatı azalacak, döviz çıkışı azalacak.
- Enerji fiyatlarında dalgalanma riski azalacak.
Projenin zamanlaması
- 1. Ünite: 2025 sonunda test üretimine başlayacak
- 2. ve 3. Üniteler: 2026–2027’de devreye alınacak
- 4. Ünite: 2028’de tamamlanması planlanıyor
Sık Sorulan Sorular
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Akkuyu ne üretecek? | Sadece elektrik üretimi yapılacak. |
| Elektrik üretim miktarı ne kadar? | Yıllık yaklaşık 35 milyar kWh. |
| Kaç reaktör olacak? | Toplam 4 adet VVER‑1200 tipi reaktör. |
| VVER‑1200 reaktörü nedir? | Rusya yapımı, Gen III+ sınıfı basınçlı su reaktörü. |
| Kömüre göre çevre dostu mu? | Evet, yıllık 18 milyon ton karbon salımını engelleyebilir. |
| Yakıt ne? | %3–5 oranında zenginleştirilmiş U-235 uranyumu. |
| Soğutma nasıl yapılacak? | Akdeniz'den alınan deniz suyu ile. |
