Kanada ile Türkiye arasındaki savunma sanayii ilişkileri, geçmişte yaşanan ambargo sürecinin ardından yeni bir döneme giriyor. Kanada Başbakanı Mark Carney’nin bugün Türkiye’ye gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında iki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi ve savunma sanayii başta olmak üzere stratejik alanlarda iş birliğinin güçlendirilmesi gündeme geldi.
KANADA, 2019’DA TÜRKİYE’YE SAVUNMA SANAYİİ KISITLAMALARI UYGULADI
Kanada, Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyindeki askerî harekâtının ardından 11 Ekim 2019’da Türkiye’ye yönelik yeni kontrollü ürün ve teknoloji ihracat izinlerini geçici olarak askıya aldı. 2020 yılında kısıtlamaların kapsamı yeniden düzenlenirken askerî teknolojilerin ihracatı sıkı denetime tabi tutuldu. Dağlık Karabağ Savaşı sırasında Türk SİHA’larında kullanılan Kanada menşeli elektro-optik sistemler de tartışmaların merkezine yerleşti. Kanada, 2020’de bazı ihracat izinlerini askıya aldı ve 12 Nisan 2021’de inceleme kapsamındaki izinleri iptal etti. Yaşananlar, Türk savunma sanayiinin insansız hava araçlarında kullanılan kritik alt sistemleri yerli imkânlarla geliştirmesinin önemini bir kez daha ortaya koydu.
ASELSAN’DAN AMBARGOLARA YERLİ ÇÖZÜM: ASELFLIR-500 VE ASELFLIR-600
ASELSAN tarafından geliştirilen ASELFLIR-500, dünyanın en iyi SİHA kameralarından biri olarak gösterilen elektro-optik keşif, gözetleme ve hedef tespit sistemleri arasında yer alıyor. Türkiye’nin savunma sanayiinde dışa bağımlılığını azaltma hedefinin önemli örneklerinden biri olan sistem, Türk insansız hava araçlarının operasyonel kabiliyetlerini destekliyor. ASELSAN, ASELFLIR-500’ün ardından ASELFLIR-600 üzerinde de çalışmalarını sürdürerek elektro-optik teknolojilerdeki yetkinliğini ileriye taşıdı. Yeni nesil sistemler, Türkiye’nin yalnızca SİHA platformlarında değil, bu platformların görevlerini yerine getirmesini sağlayan kritik teknolojilerde de kendi çözümlerini geliştirdiğini gösteriyor. Geçmişte Kanada menşeli sistemlere yönelik ihracat kısıtlamaları, Türkiye’nin yerli kamera teknolojilerine yönelmesini hızlandıran gelişmeler arasında yer aldı. ASELSAN’ın geliştirdiği çözümler, bu alandaki dışa bağımlılığın azaltılması açısından stratejik önem taşıyor.
KANADA, TÜRK İHA’LARINI SATIN ALMAYI DEĞERLENDİRİYOR
Türkiye’ye geçmişte ihracat kısıtlamaları uygulayan Kanada’nın bugün Türk yapımı insansız hava araçlarını satın alma seçeneğini değerlendirmesi, iki ülke arasındaki ilişkilerde dikkat çeken bir gelişme olarak öne çıkıyor. Kanada’nın Türk yapımı, orta irtifada uzun süre görev yapabilen gözetleme İHA’larına yönelik ilgisi gündeme gelirken olası tedarik sürecinin kesinleşmiş bir sipariş olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Satın alma kararına ilişkin resmî bir sözleşme açıklanmadığı sürece bu gelişme, tedarik seçeneğinin değerlendirilmesi ve iş birliği arayışı çerçevesinde ele alınmalı. Kanada’nın 2024 yılında Türkiye’ye yönelik askerî ihracat kısıtlamalarını kaldırması, savunma sanayii ilişkilerinin normalleşmesi bakımından önemli bir dönüm noktası oldu.
TÜRKİYE VE KANADA ARASINDA SAVUNMA SANAYİİ MUTABAKATI İMZALANDI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Kanada Başbakanı Mark Carney’nin Ankara’da gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından iki ülke arasında savunma sanayii iş birliğini güçlendirecek önemli bir adım atıldı. Türkiye ve Kanada, “Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı” imzaladı. Mutabakat zaptına, Türkiye adına Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Kanada adına ise Dışişleri Bakanı Anita Anand imza attı. Anlaşma, iki ülke arasındaki savunma sanayii ortaklıklarının geliştirilmesi ve iş birliği alanlarının genişletilmesi açısından önem taşıyor.
