Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, bireysel başvuru hakkının AYM'ye tanınmasının 14. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen sempozyumda konuştu. Özkaya, Yüksek Mahkemeye yapılan bireysel başvurulara ilişkin güncel verileri paylaştı.
AYM Başkanı Özkaya, 14 yıllık süreçte Anayasa Mahkemesine toplam 756 bin 726 bireysel başvuru yapıldığını açıkladı. Bu başvuruların 648 bin 410'unun sonuçlandırıldığını belirten Özkaya, bugüne kadar yapılan başvuruların yaklaşık yüzde 85,7'sinin karara bağlandığını söyledi.
Özkaya, 2026 yılında da bireysel başvuruların incelenmesine devam edildiğini belirterek, yılın başından bu yana yaklaşık 40 bin 769 başvurunun AYM'ye ulaştığını, bunların yaklaşık 30 bininin sonuçlandırıldığını ifade etti.
Bireysel başvuru sisteminin yalnızca mahkemenin iş yüküne ilişkin rakamlardan ibaret olmadığını vurgulayan Özkaya, her başvurunun temel haklarının kamu gücü tarafından ihlal edildiğini düşünen kişilerin adalet arayışını temsil ettiğini dile getirdi.
86 BİN 849 İHLAL KARARININ YÜZDE 99,9'U UYGULANDI
AYM'nin başvuruları makul süre içerisinde sonuçlandırmaya çalıştığını belirten Özkaya, mahkemenin geliştirdiği içtihatlarla benzer hak ihlallerinin önüne geçmeyi amaçladığını söyledi.
Özkaya, 2013 yılından bu yana AYM tarafından verilen toplam 86 bin 849 ihlal kararının yüzde 99,9'unun uygulandığını açıkladı.
İhlal kararlarının uygulanmasının bireysel başvuru sisteminin etkinliği açısından büyük önem taşıdığını belirten Özkaya, yalnızca hak ihlalinin tespit edilmesinin yeterli olmadığını, ihlalin ve ortaya çıkardığı sonuçların da ortadan kaldırılması gerektiğini ifade etti.
BAŞVURULARIN YÜZDE 34'Ü ELEKTRONİK ORTAMDA YAPILDI
Özkaya, konuşmasında AYM'nin dijital dönüşüm çalışmalarına da değindi. Teknolojik gelişmelerin yargı alanındaki etkisine dikkat çeken Özkaya, dijitalleşme, büyük veri ve yapay zeka teknolojilerinin yargı sisteminde giderek daha fazla kullanıldığını belirtti.
AYM'nin de dijital imkanlardan yararlanarak bireysel başvuru sürecini daha erişilebilir ve etkin hale getirmeye yönelik çalışmalar yürüttüğünü aktaran Özkaya, avukatların 1 Ekim 2025'ten itibaren bireysel başvurularını UYAP Avukat Portalı üzerinden yapabildiğini hatırlattı.
Bu uygulamanın kısa sürede yaygınlaştığını belirten Özkaya, AYM'ye yapılan bireysel başvuruların yaklaşık yüzde 34'ünün UYAP Avukat Portalı üzerinden gerçekleştirildiğini açıkladı.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ SİSTEMDE SONA GELİNDİ
Anayasa Mahkemesinin dijital dönüşüm kapsamında yapay zeka teknolojilerinden yararlanmaya yönelik çalışmalarının da sürdüğünü belirten Özkaya, TÜBİTAK işbirliğiyle yürütülen projeye ilişkin bilgi verdi.
Özkaya, bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemelerinde kullanılabilecek yapay zeka tabanlı karar destek sistemi geliştirilmesine yönelik çalışmalarda sona yaklaşıldığını bildirdi.
