Çocuklar için okul yalnızca eğitim aldıkları bir yer değil; aynı zamanda arkadaşlık kurdukları, sosyal beceriler geliştirdikleri ve dünyayı keşfettikleri önemli bir yaşam alanı. Ancak okulda yaşanan şiddet, zorbalık veya güvenliği tehdit eden bir olayın ardından çocuklarda “Ya benim de başıma gelirse?” düşüncesi ortaya çıkabiliyor.
Türkinform muhabiri Pelin Zengin, çocukların okul güvenliği konusunda yaşadığı kaygıların nasıl şekillendiği ve aileler ile öğretmenlerin tutumlarının bu korkular üzerindeki etkisine ilişkin sorularını Uzman Klinik Psikolog Dilara Ocak Ertekin’e yöneltti. Ertekin, çocukların riskleri yetişkinlerden farklı değerlendirebildiğine dikkat çekerek, yaşanan ya da duyulan tek bir olayın çocuk tarafından kendi başına gelme ihtimali yüksek bir tehdit olarak algılanabileceğini belirtti.
“YA BENİM DE BAŞIMA GELİRSE?” KAYGISI
Çocuklar henüz riskleri yetişkinler gibi değerlendiremedikleri için nadir yaşanan bir olayı kendi hayatlarında gerçekleşmesi muhtemel bir durum olarak algılayabiliyor. Özellikle okulda yaşanan şiddet veya zorbalık olaylarının yanı sıra çocukların çevrelerinden ve medyadan bu tür haberleri sıkça duyması, güvenlik kaygısını artırabiliyor.
Bu kaygı her çocukta aynı şekilde ortaya çıkmasa da bazı çocuklarda karın veya baş ağrısı, uyku problemleri, okula gitmek istememe, anne-babadan ayrılmakta zorlanma ve sürekli güvence arama gibi davranışlarla kendini gösterebiliyor.
ÇOCUĞUN KORKUSU KÜÇÜMSENMEMELİ
Çocuğun yaşadığı korkuyu yok saymak ya da “Korkacak hiçbir şey yok” diyerek geçiştirmek yerine, duygusunu kabul eden ve güven veren bir iletişim kurulması önem taşıyor.
Ertekin, çocuğa “Bunun seni korkutmuş olmasını anlayabiliyorum” gibi ifadelerle duygusunun görüldüğünün hissettirilmesi gerektiğini belirtiyor. Bunun yanında okulda güvenliği sağlamak için yetişkinlerin aldığı önlemlerin bulunduğu ve herhangi bir sorun yaşadığında kimlerden yardım isteyebileceği yaşına uygun bir dille anlatılabilir.
YETİŞKİNLERİN KAYGISI ÇOCUĞA YANSIYABİLİYOR
Çocukların güvenlik algısı yalnızca kendilerine söylenen sözlerle değil, yetişkinlerin davranışlarıyla da şekilleniyor. Anne-babanın sürekli endişeli konuşması, çocuğun yanında olası kötü senaryoların tekrar tekrar gündeme getirilmesi veya öğretmenin kendi kaygısını yoğun biçimde yansıtması, çocukta tehlikenin olduğundan daha büyük olduğu algısını oluşturabiliyor.
Bu nedenle yetişkinlerin amacı çocuklara dünyanın tamamen risksiz olduğunu anlatmak değil, karşılaşabilecekleri bir risk karşısında yalnız ve çaresiz olmadıklarını hissettirmek olmalı.
ÇOCUĞA GÜVEN DUYGUSU KAZANDIRILMALI
Çocuklara yaşlarına uygun güvenlik bilgileri verilmesi, sorularının açık ve sakin biçimde yanıtlanması önem taşıyor. Ancak çocukların yetişkinlere ait kaygıların ve ayrıntıların içine çekilmemesi gerekiyor.
Ertekin, çocuğun okul hakkındaki temel duygusunun korku yerine güven olması gerektiğine dikkat çekiyor. Çocuğun “Burada beni gören, koruyan ve gerektiğinde yardım edebilecek yetişkinler var” duygusunu geliştirmesi, okul ortamını daha güvenli algılamasına yardımcı olabilir.
