Özkan, konu hakkında şunları kaydetti: "Psikoloji ve psikanaliz alanlarında sıkça kullanılan bilinç, bilinçaltı ve bilinçdışı kavramları, insan davranışlarını anlamada önemli bir yere sahip oluyor. Uzmanlara göre bireyin düşünce yapısı, duyguları, alışkanlıkları ve tepkileri yalnızca bilinçli süreçlerle değil, farkında olunmayan zihinsel alanlarla da şekilleniyor."
BİLİNÇALTI: ZİHNİN DEPOLAMA ALANI
Özkan, şu sözlerle devam etti: "Bilinçaltı, kişinin farkında olmadığı ancak yaşamı boyunca edindiği deneyimlerin, arzuların, travmaların ve toplumsal normların saklandığı zihinsel alan olarak tanımlanıyor.
Doğumdan itibaren öğrenilen davranış kalıpları ve alışkanlıklar zamanla bilinçaltına yerleşerek otomatik hale geliyor. Günlük hayatta düşünmeden yapılan pek çok hareketin temelinde bilinçaltı süreçlerin etkili olduğu belirtiliyor."
BİLİNÇ NEDİR?
Özkan: "Bilinç, bireyin bulunduğu anda yaşadığı duygu, düşünce ve deneyimlerin farkında olması halini ifade ediyor.
Dikkat toplamak, düşünmek, karar vermek, bir nesneyi algılamak veya bir duyguyu bilinçli şekilde yaşamak, bilinçli süreçler arasında yer alıyor. Uzmanlar, bilincin insanın çevresiyle kurduğu ilişkinin temelini oluşturduğunu vurguluyor" dedi.
BİLİNÇDIŞI SÜREÇLER DAVRANIŞLARI YÖNLENDİRİYOR
Özkan: "Bilinçdışı ise bireyin farkında olmadan gerçekleşen tüm zihinsel süreçleri kapsıyor.
İçsel çatışmalar, bastırılmış duygular, dürtüler ve anılar bu alanda bulunuyor. Psikologlara göre bilinçdışı süreçler, kişinin davranışlarını ve tepkilerini büyük ölçüde etkiliyor.
Bu içerikler zaman zaman rüyalar yoluyla ya da çeşitli psikolojik belirtilerle ortaya çıkabiliyor" diye konuştu.
TERAPİLERDE BİLİNÇALTI ÇALIŞMALARI
Özkan, hipnozla örnek vererek karşılaştırmalar yaptı. Bu bağlamda bilgilerini harmanlayarak şunları ekledi: "Bilinçdışı ve bilinçaltı süreçlere ulaşmak için hipnoz, serbest çağrışım ve bazı terapi yöntemleri kullanılıyor.
Uzmanlar, bu tekniklerin bireyin bastırılmış duygularını ve içsel çatışmalarını fark etmesine yardımcı olduğunu ifade ediyor. Bilinç ve bilinçaltı arasındaki fark, günlük hayattan basit bir örnekle açıklanabiliyor.
Alfabeyi düz bir şekilde saymak çoğu kişi için otomatik bir davranış haline gelmiş durumda bulunuyor. Bu işlem düşünmeden, hızlıca yapılabiliyor çünkü zamanla bilinçaltına yerleşmiş bir alışkanlık oluyor.
Ancak alfabeyi birer harf atlayarak saymak istendiğinde süreç yavaşlıyor. Bu kez bilinçli zihin devreye giriyor, dikkat ve kontrol gerekiyor. Uzmanlar bu durumun, otomatikleşmiş bilinçaltı süreçler ile bilinçli düşünme arasındaki temel farkı ortaya koyduğunu belirtiyor.
Psikologlar, bireyin yaşadığı pek çok davranış ve duygusal tepkinin yalnızca bilinçli düşüncelerle açıklanamayacağını vurguluyor. Bilinçaltı ve bilinçdışı süreçlerin anlaşılmasının, ruh sağlığının korunmasında ve psikolojik problemlerin çözümünde önemli rol oynadığı ifade ediliyor."
