Çiğ sütün litre fiyatı için yeni bir karar henüz açıklanmadı ve tavsiye fiyat 1 Mayıs'tan bu yana 24,30 lirada duruyor. Üreticiler Ulusal Süt Konseyi'nden (USK) fiyatı Kasım'da güncellemesini bekliyor. Üretici örgütünün hesabına göre maliyetle fiyat arasındaki fark litrede 5 lirayı aştı.
ÇİĞ SÜTÜN FİYATI ŞU AN NE KADAR?
USK'nın 30 Nisan'da belirlediği çiğ inek sütü tavsiye satış fiyatı litre başına 24,30 lira. Fiyat 1 Mayıs 2026'dan bu yana uygulanıyor ve üreticinin eline geçen net tutarı gösteriyor. Devletin çiğ süt desteği bu tutara dahil değil. Soğutma ve taşıma hizmetini üretici örgütü üstlenirse litre başına 1,80 lira ek ödeme yapılıyor.
YENİ FİYAT NE ZAMAN AÇIKLANACAK?
USK Temmuz ayında 24,30 liralık fiyatı koruduğunu ve Ekim'de yeniden değerlendireceğini açıklamıştı. Ekim sona ererken yeni bir fiyat duyurulmadı. Konseyden yeni fiyatın tarihine ilişkin bir açıklama da yapılmadı.
Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) Başkanı Müslüm Doğru, USK'dan Kasım'da fiyatı acilen güncellemesini beklediklerini söyledi. Doğru'ya göre Ekim sonuna kadar açıklama yapılmaması üreticinin konseye güvenini sarsıyor.
BİR LİTRE SÜTÜN MALİYETİ NE KADAR?
TÜSEDAD'ın hesabına göre Eylül 2026'da bir litre sıcak çiğ sütün üretim maliyeti 29,34 lira oldu. USK'nın aynı ay için hesapladığı maliyet ise 23,18 lira. İki hesap arasındaki fark 6,16 liraya ulaştı. Fark Şubat'ta 7,19 lira ile en yüksek seviyesini görmüştü.
Hesapların ayrışması farklı işletme modellerinden kaynaklanıyor. TÜSEDAD 100 başlık ve hayvan başına günde ortalama 30 litre süt veren bir işletmeyi esas alıyor. USK ise günlük 20 litreyi temel alıp buzağı gelirini maliyetten düşüyor.
FİYATIN MALİYETİ KARŞILAMASI İÇİN NE KADAR ZAM GEREKİYOR?
TÜSEDAD'ın 29,34 liralık maliyetine ulaşmak için tavsiye fiyatın yüzde 20,7 artırılması gerekiyor. Mevcut fiyat bu maliyetin yüzde 17,2 altında kalıyor. USK'nın kendi maliyet hesabına göre ise 24,30 lira, 23,18 liralık maliyetin yüzde 4,8 üzerinde bulunuyor.
Maliyetteki artışı iki kurumun hesabı da doğruluyor. Geçen yıl Ekim'de TÜSEDAD maliyeti 23,09 lira, USK 17,52 lira olarak hesaplamıştı. Bir yılda maliyet TÜSEDAD'a göre yüzde 27, USK'ya göre yüzde 32 arttı. Aynı dönemde yıllık enflasyon Eylül'de yüzde 29,73 oldu.
SÜTÜN MALİYETİ NE ARTIRIYOR?
TÜSEDAD maliyetin Ağustos'tan Eylül'e 84 kuruş artmasını motorin fiyatlarındaki yüzde 20,8'lik yükselişe ve konsantre yem fiyatlarına bağlıyor. Doğru'ya göre yem satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15-20 geriledi. Doğru maliyetler karşılanmazsa işletmelerin küçüleceği ve damızlık hayvan sayısının azalacağı uyarısında bulundu.
ZAMLAR MARKET RAFLARINA YANSIR MI?
Doğru, çiğ süt fiyatı sabit kalmasına rağmen süt ürünlerinin raf fiyatlarının yükseldiğini söylüyor. USK'nın Kasım'da fiyatı artırması halinde süt, peynir ve yoğurt gibi ürünlerde yeni fiyat ayarlamaları gündeme gelebilir. Gıda fiyatları 3 Kasım'da açıklanacak Ekim enflasyonunda da izlenen kalemler arasında yer alıyor.
