Çocukların aynı kitabı defalarca okumak istemesi, ebeveynlerin sık karşılaştığı davranışlardan biri olarak öne çıkıyor. Bir hikâyeyi ezberlemiş gibi görünen çocuklar, aradan zaman geçse bile aynı kitabın yeniden okunmasını isteyebiliyor. İlk bakışta yalnızca alışkanlık gibi görünen bu davranışın arkasında öğrenme, hafıza ve tanıdık olayları yeniden keşfetme isteği bulunuyor.
Çocuklar neden aynı kitabı okur sorusunun yanıtı, erken çocukluk dönemindeki öğrenme süreçleriyle yakından bağlantılı. Araştırmalar, aynı hikâyenin tekrar tekrar okunmasının çocukların yeni kelimeleri öğrenmesine ve hikâyedeki ayrıntıları hatırlamasına katkı sağlayabildiğini gösteriyor.
ÇOCUKLAR NEDEN AYNI KİTABI OKUMAK İSTER?
Küçük çocuklar dünyayı tanımaya çalışırken tekrar eden olaylardan ve alıştıkları deneyimlerden yararlanıyor. Daha önce karşılaştıkları bir hikâyeyi yeniden dinlemek, olayların sırasını anlamalarını ve karakterleri daha yakından tanımalarını sağlayabiliyor.
İlk okumada çocuğun dikkati genellikle resimlere, karakterlere ve hikâyenin genel akışına yöneliyor. Aynı kitap yeniden okunduğunda ise daha önce fark etmediği ayrıntılara odaklanabiliyor. Karakterlerin davranışlarını sorgulayabiliyor, yeni kelimeleri fark edebiliyor ve hikâyenin devamını önceden tahmin etmeye başlayabiliyor.
Tanıdık bir hikâyeyi dinlemek çocuklara güvenli ve öngörülebilir bir deneyim de sunabiliyor. Hikâyede neler yaşanacağını bilmek, çocuğun anlatıya daha rahat katılmasına yardımcı olabiliyor.

AYNI KİTABI TEKRAR OKUMAK HAFIZAYI NASIL ETKİLİYOR?
Tekrar, çocukların bilgileri farklı zamanlarda yeniden işlemesine fırsat veriyor. İlk okumada tam olarak anlaşılmayan bir olay, sonraki okumada daha kolay kavranabiliyor. Çocuk hikâyedeki karakterleri, olayların sırasını ve önemli ayrıntıları zaman içerisinde daha iyi hatırlayabiliyor.
2011 yılında Frontiers in Psychology dergisinde yayımlanan bir araştırmada, 3 yaşındaki çocukların aynı hikâyeleri tekrar dinlediklerinde yeni kelimeleri öğrenme ve hatırlama performansları incelendi.
Araştırmada aynı hikâyeleri birden fazla kez dinleyen çocukların, farklı hikâyeler dinleyen gruba kıyasla yeni kelimelerle nesneler arasındaki bağlantıları hatırlamada daha başarılı olduğu görüldü. Çalışma, tekrarın kelime öğrenme sürecindeki rolüne dikkat çekti.
Araştırma belirli koşullarda ve sınırlı sayıda çocukla gerçekleştirildiği için sonuçların bütün yaş gruplarına aynı şekilde uygulanması mümkün değil. Ancak bulgular, aynı kitabın tekrar okunmasının öğrenme sürecinde yararlı olabileceğini gösteriyor.
TEKRAR OKUMAK ÇOCUKLARIN KELİME DAĞARCIĞINI GELİŞTİRİYOR
Çocuklar kitaplarda günlük konuşmalarda daha az karşılaştıkları kelimelerle tanışabiliyor. Bir kelimenin farklı cümlelerde ve hikâyenin çeşitli bölümlerinde yeniden duyulması, anlamının kavranmasını kolaylaştırabiliyor.
Aynı kitabın tekrar okunması sırasında çocuk, daha önce anlamını bilmediği kelimelere yeniden dikkat edebiliyor. Resimlerle kelimeler arasında bağlantı kurabiliyor ve öğrendiği ifadeleri günlük konuşmalarında kullanmaya başlayabiliyor.
2013 yılında yayımlanan ve çocuklarda kelime öğrenimini inceleyen bilimsel bir değerlendirme de aynı hikâyelerin tekrarlanmasının yeni kelimelerin öğrenilmesini destekleyebildiğine dikkat çekiyor.
ÇOCUKLAR AYNI HİKÂYEDE HER OKUMADA YENİ BİR AYRINTI KEŞFEDİYOR
Bir çocuk sevdiği kitabı ilk kez dinlediğinde hikâyenin genelini anlamaya çalışıyor. İkinci veya üçüncü okumada karakterlerin davranışlarına, resimlerdeki küçük ayrıntılara ve olayların nedenlerine daha fazla dikkat edebiliyor.
Örneğin bir hayvanın hikâyenin başında yaptığı hareketi fark etmeyen çocuk, sonraki okumada bu davranışın hikâyenin sonuyla bağlantısını kurabiliyor. Karakterlerin neden belirli kararlar verdiğini sorgulayabiliyor.
Tekrar okuma sırasında ebeveynlerin çocuğa küçük sorular yöneltmesi de etkileşimi artırabiliyor. Hikâyenin devamını tahmin etmek, karakterlerin duygularını konuşmak ve resimlerdeki nesneleri bulmak çocuğun anlatıya katılımını destekleyebiliyor.

AYNI KİTABI OKUMAK ÇOCUKLARIN DUYGUSAL GELİŞİMİNİ DE DESTEKLEYEBİLİR
Çocuklar hikâyelerdeki karakterlerin yaşadığı olaylar üzerinden farklı duygularla karşılaşabiliyor. Mutluluk, korku, üzüntü, heyecan ve arkadaşlık gibi kavramlar kitaplar aracılığıyla daha anlaşılır hale gelebiliyor.
Tanıdık hikâyelerin tekrar edilmesi, çocukların karakterlerin duygularını daha iyi fark etmesine ve olaylarla kendi deneyimleri arasında bağlantı kurmasına yardımcı olabiliyor.
Paylaşımlı kitap okuma üzerine yapılan araştırmalar, ebeveyn ve çocuk arasındaki konuşmaların da dil gelişimi ve hikâyeyi anlama açısından önemli olduğunu ortaya koyuyor.
EBEVEYNLER ÇOCUKLARININ AYNI KİTABI OKUMA İSTEĞİNİ ENGELLEMELİ Mİ?
Çocuğun sürekli aynı kitabı istemesi tek başına olumsuz bir davranış olarak değerlendirilmemeli. Çocuğun sevdiği hikâyeyi yeniden dinlemesine izin vermek, kitaplarla kurduğu olumlu ilişkinin devam etmesine yardımcı olabiliyor.
Ebeveynler her okumada farklı bir ayrıntıya dikkat çekebilir. Bir gün karakterlerin isimleri ve davranışları üzerinde durulabilir, başka bir gün resimler incelenebilir. Çocuğun hikâyenin bazı bölümlerini kendisinin anlatmasına da fırsat verilebilir.
Bunun yanında farklı kitapların tanıtılması da önem taşıyor. Benzer karakterlere sahip hikâyeler, farklı konular ve resimli bilgi kitapları çocuğun yeni içeriklerle tanışmasını sağlayabiliyor.
Çocukların aynı kitabı tekrar tekrar okumak istemesi, öğrenmenin yalnızca yeni bilgilerle karşılaşmaktan ibaret olmadığını gösteren davranışlardan biri olarak değerlendiriliyor. Tanıdık bir hikâyeye her dönüş, çocuğa daha önce fark etmediği ayrıntıları keşfetme fırsatı sunabiliyor.




