Diş iltihabı, tıbbi adıyla dental apse, diş minesinin altında veya diş etinde irin dolu bir kesenin oluşmasıdır. Genellikle çürük dişler, kırıklar veya yetersiz ağız hijyeninden kaynaklanır. Diş hekimleri, streptokok gibi bakterilerin diş köküne ulaşmasıyla apse oluştuğunu belirtiyor. Belirtiler arasında şiddetli ağrı, yüzde şişlik, ateş, lenf bezlerinde büyüme ve kötü ağız kokusu yer alır.
Risk faktörleri arasında sigara kullanımı, diyabet ve bağışıklık sisteminin zayıf olması öne çıkıyor. LSI terimleriyle ifade edersek, periodontal hastalıklar veya gingivitis gibi diş eti enfeksiyonları da apse riskini artırır. Erken teşhis, kök kanal tedavisi veya diş çekimi gibi müdahalelerle sorunu kökünden çözer.
EVDEDİŞ İLTİHABI TEDAVİSİ
Diş hekimine ulaşana kadar acıyı yönetmek için şu ev remedieslerini deneyin. Ancak bunlar geçici çözümlerdir, enfeksiyonun yayılması riskine karşı 24-48 saat içinde uzman yardımı alın.
Tuzlu Su Gargara: Bir bardak ılık suya yarım çay kaşığı tuz ekleyin. Günde 3-4 kez 30 saniye gargara yapın. Bu antibakteriyel etkiyle irini temizler ve şişliği indirir.
Sarımsak Ezmesi: Ezilmiş sarımsağı zeytinyağıyla karıştırıp apse üzerine uygulayın. Allicin maddesi doğal antibiyotik görevi görür, ancak cildi tahriş ederse hemen durun.
Soğuk Kompres: Buz torbasını bir bezle sarıp yanak üzerine 15 dakika tutun. Şişlik ve ağrıyı azaltır.
Karanfil Yağı: Pamuğa damlatıp apseye yerleştirin. Eugenol, doğal ağrı kesici olarak eugenol içeren yağla rahatlama sağlar.
Çay Ağacı Yağı: Seyreltilmiş halde kullanın; antifungal ve antibakteriyel özellikleriyle enfeksiyonu yavaşlatır.
Bu yöntemler, diş apsesi semptomlarını hafifletirken, aspirin veya ibuprofen gibi ağrı kesicilerle destekleyin. Asla apseyi patlatmayın; bu enfeksiyonu kana karıştırabilir.
UZMANLARDAN DİŞ İLTİHABI İÇİN PROFESYONEL TEDAVİ ÖNERİLERİ
Ev yöntemleri yetersiz kalırsa, diş hekimi devreye girer. Apse drenajı, antibiyotik tedavisi (amoksisilin gibi) ve kök kanal tedavisi standart yaklaşımlardır. Ciddi vakalarda cerrahi müdahale gerekebilir. Türk Dişhekimleri Birliği verilerine göre, erken tedaviyle başarı oranı %95'in üzerinde.
Diş röntgeni ile teşhis konur, periodontal apse veya periapikal apse ayrımı yapılır. Kronikleşirse çene kemiğine yayılabilir. Çocuklarda ve hamilelerde acil müdahale şarttır. Uzmanlar, florürlü diş macunu ve düzenli fırçalama ile önlenebileceğini söylüyor.
DİŞ İLTİHABİNI ÖNLEMENİN EN ETKİLİ YOLU
Önleme, tedaviden daha kolaydır. Günlük ağız hijyenini ihmal etmeyin:
Günde iki kez florürlü diş macunuyla fırçalayın.
Diş ipi ve ağız gargarası kullanın.
Şekerli gıdalardan kaçının, asitli içecekleri pipetle tüketin.
6 ayda bir diş hekimi kontrolü yaptırın.
Bağışıklığı güçlendirmek için C vitamini alın.
Diş taşı temizliği ve profesyonel bakım, apse riskini %70 azaltır. Sigara bırakmak da periodontal sağlığı korur.
NE ZAMAN DOKTORA GİDİLİR?
Yüzde aşırı şişlik, nefes alma zorluğu, yüksek ateş veya yutma güçlüğü varsa derhal acile başvurun. Bu semptomlar, Ludwig anginası gibi hayatı tehdit eden komplikasyonları işaret edebilir. Çocuklarda ve yaşlılarda enfeksiyon hızla yayılır.