Naat, kelime anlamı itibarıyla "bir şeyi överek anlatmak" demektir. Edebiyat dünyasında ise bu terim, İslam peygamberini övmek, onun güzel ahlakını, mucizelerini ve örnek şahsiyetini dile getirmek için yazılan şiirleri kapsar. Klasik edebiyatın vazgeçilmez bir parçası olan naatlar, şairlerin hem sanat becerilerini hem de manevi bağlarını ortaya koydukları en özel eserler arasında yer alır.
EDEBİYATTA NAAT NEDİR VE NE ANLAMA GELİR?
Naat, edebiyat terimi olarak Hz. Muhammed’e övgü dolu sözler söylemek, onun niteliklerini yüceltmek ve şefaatine nail olma arzusunu dile getirmek için yazılan şiir türüdür. İslamiyet’in kabulünden sonra Türk edebiyatına giren bu tür, kasideler içerisinde özel bir yer edinmiştir. Genellikle divanların başında tevhit (Allah'ın birliği) ve münacat (Allah'a yakarış) bölümlerinden hemen sonra yer alarak manevi bir giriş niteliği taşır. Sadece divan edebiyatında değil, halk edebiyatı ve dini-tasavvufi edebiyat içinde de sıklıkla tercih edilmiştir.
NAAT TÜRÜNÜN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
Naat türü belirli yapısal ve içeriksel özelliklerle karakterize edilir. Bu türdeki şiirler klasik dönemde genellikle aruz vezni ile yazılmış ve kaside nazım biçimi tercih edilmiştir. Şairler, bu eserlerde peygamberin fiziki özelliklerini anlatan hilyelere, İslam tarihindeki önemli mucizelere ve O'nun getirdiği nurun alemleri aydınlatmasına vurgu yaparlar. Naatlarda samimi bir dil, derin bir bağlılık ve yüksek bir estetik anlayış ön plandadır. Metinlerde teşbih (benzetme) ve istiare gibi söz sanatlarına başvurularak, peygamberimiz genellikle "gül", "güneş" veya "mürşid-i kamil" gibi sembollerle tasvir edilir.
EN ÜNLÜ NAAT ÖRNEKLERİ VE ŞAİRLERİ KİMLERDİR?
Türk edebiyatı tarihi boyunca pek çok usta isim, edebiyat dünyasına damga vuran naatlar kaleme almıştır. Bu eserlerin başında Fuzuli’nin meşhur Su Kasidesi gelmektedir. Fuzuli bu eserinde, peygamber sevgisini su imgesi üzerinden eşsiz bir ustalıkla işlemiştir. Bunun yanı sıra Nabi, Şeyh Galip ve Yaman Dede gibi isimler de bu türde unutulmaz eserler vermiştir. Modern Türk edebiyatında ise Arif Nihat Asya’nın Naat şiiri ve Sezai Karakoç’un Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine adlı eseri, bu türün günümüzdeki en güçlü temsilcileri arasında kabul edilmektedir.