Türkiye'de artan yaşam maliyetleri karşısında asgari ücret ve emekli maaşlarının yeterliliği tartışılıyor. Türkinform olarak Ankara sokaklarına çıktık ve vatandaşlara “Sizce emekli maaşı ve asgari ücret bir insanın geçinebilmesi için yeterli mi?” sorusunu yönelttik. Vatandaşlara ayrıca bir kişinin insanca yaşayabilmesi için aylık ne kadar gelire ihtiyaç duyduğunu sorduk.
Röportaja katılan vatandaşların büyük bölümü mevcut maaşları yetersiz bulduğunu belirtirken bazıları asgari ücretin 50 bin, 70 bin hatta 100 bin liranın üzerine çıkması gerektiğini savundu. Bir vatandaş ise mevcut gelirinden memnun olduğunu ve geçinebildiğini söyledi.
Kira, market alışverişi, faturalar ve çocukların eğitim giderleri, vatandaşların açıklamalarında en çok öne çıkan konular oldu.
“ASGARİ ÜCRET 50 BİN LİRA OLMALI”
Röportajımızda söz alan gençler, hem emekli maaşlarının hem de asgari ücretin mevcut yaşam koşullarında yetersiz kaldığını savundu.
Bir genç, asgari ücretin en az 50 bin lira olması gerektiğini belirterek maaş artışlarının tek başına çözüm olmadığını söyledi.
“Bence asgari ücret şu an 50 bin lira falan olması lazım kesinlikle. Ama artması da bir şey değiştirmiyor çünkü ona paralel olarak diğer fiyatlar da artıyor.”
Bir başka genç ise asgari ücretin 70 bin liranın altında olmaması gerektiğini düşündüğünü ifade etti.
“Ben 50 bin de değil, 70 bin liradan aşağı olması gerektiğini düşünmüyorum.”
Gençler, kira ve günlük ihtiyaç giderlerinin çalışanların gelirleri üzerinde büyük bir yük oluşturduğunu savundu.
Röportajda bir kişinin aylık yaşam maliyeti sorulduğunda da farklı rakamlar dile getirildi. Bir vatandaş kirada oturmayan bir kişinin daha düşük gelirle geçinebileceğini, ancak kira ödeyenler için maliyetin önemli ölçüde yükseldiğini belirtti.
“Kirada oturmuyorsa aylık 30 falandır ama kirada oturuyorsa tabii 50'yi geçiyordur kesinlikle.”
Bir başka vatandaş ise kira, faturalar, giyim ve temel ihtiyaçların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirterek aylık yaşam maliyetini 70-75 bin lira civarında tahmin etti.
“BEN MEMNUNUM, GEÇİNİYORUM”
Röportajımızda maaşların yetersiz olduğunu savunan vatandaşların aksine mevcut gelir düzeyini yeterli bulan bir kişi de vardı.
Asgari ücretin çok düşük olmadığını düşündüğünü belirten vatandaş, kendi ekonomik koşullarından memnun olduğunu ifade etti.
“28 bin lira çok az bir ücret değil bence, yetebilir. İnsanlar biraz da AK Parti'yi kötülemek için böyle diyorlar. Ben memnunum şahsen.”
Geçinmekte zorlanıp zorlanmadığı sorulduğunda ise kısa ve net bir yanıt verdi:
“Ben geçiniyorum.”
Vatandaş, mevcut siyasi yönetime destek verdiğini de belirtti.
Bu yanıt, sokak röportajında maaşların yeterliliği konusunda farklı görüşlerin bulunduğunu ortaya koydu.
“EMEKLİ MAAŞI KİRAYA GİDİYOR, NASIL GEÇİNECEK?”
Röportajımıza katılan bir vatandaş, özellikle emeklilerin yaşadığı ekonomik zorluklara dikkat çekti.
Emekli maaşlarının kira ve temel ihtiyaç giderleri karşısında yetersiz kaldığını savunan vatandaş, emeklilerin sosyal yaşamlarını sürdürmekte de zorlandığını söyledi.
“Bir emekli büyüğümüzün iki tane, üç tane torunu olduğunu farz edersek bunları ayda iki defa güzel bir yerde rahat yemeğe götürme lüksüne sahip değiller.”
Ankara'daki kira fiyatlarına dikkat çeken vatandaş, emekli maaşının önemli bölümünün barınma giderlerine ayrıldığını ifade etti.
“Emekli adam 25 bin TL maaş alıyor, kira da 20 bin TL. Bu adam ek iş yapmadığı zaman nasıl geçinecek?”
Emeklilerin uzun yıllar çalışarak ülkeye katkı sunduğunu belirten vatandaş, yaşamlarının bu döneminde daha iyi koşulları hak ettiklerini savundu.
“Bizim emeklilerimiz, büyüklerimiz çok yıprandılar, çok ezildiler, çok kötü işlerde zamanında çalıştılar.”
Vatandaş, emeklilerin yaşam koşullarının iyileştirilmesi konusunda yalnızca iktidarın değil, muhalefetin de sorumluluğu bulunduğunu düşündüğünü belirtti.
Emeklilerin ekonomik sorunlarının siyasi tartışmaların önüne geçmesi gerektiğini savunan vatandaş, bütün siyasi partilerin emeklilerin haklarına daha fazla odaklanmasını istedi.
Kendi evinde yaşayan bir emeklinin aylık yaklaşık 40-45 bin lira gelire ihtiyaç duyabileceğini de sözlerine ekledi.
“ANNEM ASGARİ ÜCRETLE ÇALIŞIYOR, NE HALDE OLDUĞUNU GÖRÜYORUM”
Asgari ücretin yetersizliğini ailesinin yaşadığı ekonomik zorluklar üzerinden anlatan bir öğrenci ise dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Günlük yaşamda hemen her şeyin pahalı olduğunu söyleyen öğrenci, kira giderlerinin asgari ücretle çalışan aileler için büyük bir sorun oluşturduğunu belirtti.
“Hem asgari ücret çok düşük hem her şey çok pahalı. Kiralar bile bir asgari ücret, bir kira parası olmuş.”
Çocuklu ailelerin geçinmekte daha fazla zorlandığını savunan öğrenci, annesinin asgari ücretle çalıştığını anlattı.
“Benim annem asgari ücret almasına rağmen çok zor durumlarda çalışıp beni buna rağmen dershaneye gönderiyor. Annemin ne halde olduğunu görüyorum.”
Öğrenci, iki çocuğu olan bir ailenin hem eğitim masraflarını hem de evin temel ihtiyaçlarını karşılamasının oldukça güç olduğunu düşündüğünü söyledi.
Aylık yaşam maliyetinin kişinin yaşadığı yere ve giderlerine göre değişebileceğini belirten öğrenci, kira ve faturalar dâhil edildiğinde çok daha yüksek tutarlara ihtiyaç duyulabileceğini ifade etti.
“Bu ülkede yaşamak zor” sözleriyle yaşadığı ekonomik kaygıyı dile getiren öğrenci, asgari ücretin ciddi ölçüde artırılması gerektiğini savundu.
“EMEKLİ O YAŞTA GİDİP ÇALIŞIYOR”
Emekli maaşlarının yeterli olmadığını düşünen bir başka vatandaş ise emeklilik döneminde insanların yeniden çalışmak zorunda kalmasına tepki gösterdi.
“Emekli ne yapsın ki? Çalışmazsa zaten hiç geçinemez şu an. Emekli o yaşta gidip çalışıyor.”
Emekli maaşlarının temel ihtiyaçları karşılamadığını savunan vatandaş, mevcut ekonomik koşullarda aylık yaşam maliyetinin çok yükseldiğini düşündüğünü belirtti.
Bir kişinin en düşük yaşam koşullarında bile 100 bin liraya ihtiyaç duyduğunu öne sürdü.
“En kötü şartlarda yine 100 bin lira olması lazım. 100 bin liradan aşağı şu anda bu ekonomik şartlarda geçinmek mümkün değil.”
Bir başka vatandaş da asgari ücretle çalışan bir kişinin kira ve çocuk masraflarını karşılamasının zor olduğunu ifade etti.
“Adam kirasını versin, bunun masrafı desen, bir tek çocuğu bile olsa yetmez. Hiçbir şekilde yetmez.”
Röportaja katılan ve asgari ücretle çalıştığını belirten bir genç ise geçinip geçinemediği sorusuna “Hayır, geçinemiyorum” yanıtını verdi.
Gruptaki vatandaşlar, asgari ücretin en az 40-50 bin lira seviyesine çıkarılması gerektiğini savundu.
“MÜŞTERİLERİN ALIM GÜCÜ DÜŞTÜ, BİZ DE ZORLANIYORUZ”
Sokak röportajımızda geçim sıkıntısının yalnızca maaşlı çalışanları değil, esnafı da etkilediğine ilişkin değerlendirmeler yapıldı.
Esnaf olduğunu belirten bir vatandaş, emeklilerin alım gücünün düşmesinin kendi işlerini de olumsuz etkilediğini söyledi.
“Ben esnafım. Müşterilerin tüm bahanesi emekli maaşı. Ben bu yüzden malımı satamıyorum.”
Emeklilerin harcamalarını azaltmasının esnafın satışlarına da yansıdığını belirten vatandaş, ekonomik zorlukların birbirini etkilediğini savundu.
“Tamam, emekli maaşı almıyoruz da biz de sıkıntıya düşüyoruz.”
Bir başka vatandaş ise emekli maaşlarının şehirler arası seyahat gibi harcamalara dahi yeterli olmadığını düşündüğünü söyledi.
“Maalesef yeterli değil. Hatta bir yerden bir yere gitmek için bile yeterli değil.”
İki kişilik bir ailenin yalnızca temel ihtiyaçlarını karşılamak için aylık en az 100 bin liraya ihtiyaç duyduğunu savunan vatandaş, bu tutarın rahat bir yaşamdan ziyade zorunlu giderleri kapsadığını ifade etti.
Vatandaşların açıklamalarında, maaşların yeterliliğinin yalnızca barınma ve beslenmeyle değil, sosyal yaşama katılabilme imkânıyla da ilişkilendirildiği görüldü.
“İNSANCA YAŞAMAK İÇİN EN AZ 55-60 BİN LİRA GEREKİYOR”
Röportajımızda günlük alışveriş fiyatlarına dikkat çeken bir başka vatandaş ise temel ihtiyaçların maliyetinin arttığını söyledi.
Giyim alışverişinden örnek veren vatandaş, satın aldığı ürünlerin fiyatlarından şikâyet etti.
Bir kişinin aylık yaşam maliyetinin ne kadar olması gerektiği sorulduğunda ise şu yanıtı verdi:
“Bence 55-60 bin lira. En az 50 olmalı.”
Röportaj boyunca vatandaşların verdiği aylık yaşam maliyeti tahminleri farklılık gösterdi.
Bazıları 40-50 bin liranın belirli koşullarda yeterli olabileceğini savunurken bazıları 70-75 bin liraya ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Bazı katılımcılar ise aile büyüklüğü, kira ve diğer giderlere bağlı olarak 100 bin lira ve üzerindeki tutarları dile getirdi.
