“Kefir nasıl yapılır” sorusunun temelinde aslında kefirin ne olduğu ve neden bu kadar önemli hale geldiği yatar. Kefir; süt ve kefir tanelerinin fermente edilmesiyle elde edilen, hafif ekşi, köpüklü ve probiyotik açısından zengin bir içecektir.
Kefirin günümüzde bu denli popüler olmasının başlıca nedenleri şunlardır:
Probiyotik zenginliği: Bağırsak florasını destekleyen çok sayıda faydalı bakteri ve maya içerir.
Bağışıklık desteği: Sağlıklı bir bağırsak, güçlü bir bağışıklık sistemiyle yakından ilişkilidir.
Sindirim kolaylığı: Laktozu kısmen/parçalı olarak fermente ettiği için, bazı laktoz hassasiyeti olan kişilerce süt kadar rahatsızlık vermeyebilir.
Evde üretim imkânı: Sadece süt ve kefir mayası ile, katkısız bir içeceği düşük maliyetle evde hazırlayabilirsiniz.
EVDE KEFİR YAPIMI
Evde kefir yapmaya başlamadan önce, birkaç temel noktayı iyi bilmek gerekir. Bu noktalar, mayalanmanın başarılı olması ve kefir tanelerinizin uzun ömürlü olması için kritik öneme sahiptir.
Gerekli Malzemeler
Kefir taneleri (kefir mayası): Canlı bakteri ve mayalardan oluşan, küçük karnabahar görünümlü tanelerdir.
Süt: İnek, keçi veya koyun sütü kullanılabilir. Pastörize süt tercih edilebilir; UHT sütle de yapılır ancak bazıları canlılığın zamanla azaldığını belirtir.
Cam kavanoz: Metal yerine cam kullanmak, hem hijyen hem de mayaların sağlığı açısından daha iyidir.
Plastik veya silikon süzgeç: Metal süzgeç, uzun vadede taneler üzerinde olumsuz etki oluşturabileceği için genellikle önerilmez.
Tahta veya plastik kaşık: Kefiri karıştırmak ve taneleri süzmek için.
Nefes alabilen kapak: Kavanozun üzerine tülbent, temiz mutfak bezi veya delikli kapak kullanabilirsiniz. Tamamen sıkı, hava aldırmayan kapak çok tavsiye edilmez.
TEMEL ORANLAR
Başlangıç için genel kabul gören oran şöyledir:
1 yemek kaşığı (yaklaşık 10–15 g) kefir tanesi
250 ml süt (1 su bardağı)
Kefir taneleriniz çoğaldıkça, süt miktarını da artırabilirsiniz. Oran, kabaca %3–5 kefir tanesi / süt hacmi şeklindedir.
ADIM ADIM KEFİR NASIL YAPILIR?
Kavanozu hazırlayın: Temiz ve kuru bir cam kavanoz kullanın. Deterjan kalıntısı olmadığından emin olun.
Kefir tanelerini ekleyin: Kavanozun dibine 1–2 yemek kaşığı kefir tanesi koyun.
Sütü ilave edin: Üzerine taze sütü ekleyin. Kavanozun ağzında bir miktar boşluk bırakın.
Karıştırın: Tahta veya plastik bir kaşıkla hafifçe karıştırın.
Kapatın: Kavanozun ağzını tülbent veya ince bir bezle kapatıp lastik ile tutturun. Hava alabilen bir kapak da kullanabilirsiniz.
Mayalanmaya bırakın:Kavanozu direkt güneş ışığı almayan, oda sıcaklığında (ideali 20–25°C) bir yerde 24 saat kadar bekletin.
Kontrol edin: 18–24 saat sonra kefirin kıvamı koyulaşmış, hafif ekşi bir koku oluşmuş ve hafif ayrışma (üstte daha yoğun, altta daha sulu kısım) başlamış olmalıdır.
Süzün: Temiz bir kaba plastik/silikon süzgeç yardımıyla kefiri süzün. Süzgeçte kalan taneleri hafifçe karıştırarak tüm sıvının geçmesini sağlayın.
Taneleri tekrar kullanın: Süzgeçte kalan kefir tanelerini yeni bir kavanoza alıp tekrar süt ekleyerek aynı işlemi uygulayabilirsiniz.
MAYALAMA SÜRESİ VE SICAKLIK
18–24 saat: Genellikle içimi daha yumuşak, hafif ekşi, orta yoğunlukta kefir elde edilir.
24–36 saat: Daha ekşi, daha yoğun bir kefir oluşur. Probiyotik çeşitliliğinin arttığı düşünülür ancak tat daha keskin olur.
Oda sıcaklığı yüksekse (yaz ayları): Mayalanma daha hızlı olacağı için 12–18 saatte bile kefiriniz hazır olabilir.
Sıcaklık yükseldikçe mayalanma hızlanır, düştükçe yavaşlar. Bu nedenle yaz ve kış aylarında süreyi gözleminize göre ayarlamanız önemlidir.
EV YAPIMI KEFİR VE KULLANIM ALANLARI
Evde yaptığınız kefiri yalnızca içecek olarak değil, farklı tariflerde de kullanabilirsiniz. Böylece hem probiyotik tüketiminiz artar hem de mutfakta çeşitlilik sağlanır.
İçecek Olarak Tüketim: En klasik kullanım şekli, sade veya meyveyle karıştırılmış içecek formudur. Sabah aç karnına veya ara öğünlerde tüketilebilir.
Smoothie ve Karışımlar: Kefiri meyveler, yulaf, keten tohumu, chia tohumu gibi malzemelerle karıştırarak besleyici smoothie’ler hazırlayabilirsiniz.
Soğuk Çorbalar: Ayran veya yoğurt bazlı soğuk çorbalarda yoğurdun bir kısmını kefirle değiştirerek probiyotik içeriği artırabilirsiniz.
Sos ve Marinasyonlar: Salata soslarında, et ve tavuk marinasyonlarında, kefirin hafif ekşiliğinden ve yumuşatıcı etkisinden yararlanabilirsiniz.
İKİ AŞAMALI FERMANTASYON
Daha aromalı ve gazlı bir kefir istiyorsanız, iki aşamalı fermantasyon yöntemini deneyebilirsiniz:
Birinci aşama: Kefiri klasik şekilde mayalayın ve taneleri süzün.
İkinci aşama: Taneleri çıkarılmış kefiri, cam şişeye alın. İsteğe göre içine birkaç parça meyve (elma, portakal kabuğu, kuru üzüm vb.) veya az miktarda bal/şeker ekleyin.
Kapalı bekletme: Şişeyi bu kez daha sıkı kapatarak oda sıcaklığında 6–12 saat bekletin. Bu sürede içecek hafif gazlanır ve aroması gelişir.
Soğutma: Ardından buzdolabına alıp soğuk olarak tüketin. Şişeyi açarken yavaşça açın; birikmiş gaz nedeniyle taşma olabilir.
