İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, yatırım fonlarına ilişkin soruşturmada dört şirketin yöneticilerine ait finansal hareketlerin incelenmesi için Mali Suçlar Araştırma Kurulu'na (MASAK) yeni bir talep gönderdi. Talep, Pusula Finans Holding AŞ, Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ, Hedef Holding AŞ ve Bulls Yatırım Menkul Değerler AŞ ile bu şirketlerin bağlı ortaklıklarının yöneticilerini kapsadı. Başsavcılık, yöneticilerin 2024 yılından bugüne kadar yaptığı tüm hesap hareketlerinin, özellikle yurt dışına gönderdikleri paraların ve kripto varlık işlemlerinin raporlanmasını istedi.
MASAK'ın hazırlayacağı rapor soruşturma dosyasına eklenecek ve ilerleyen aşamalarda delil olarak değerlendirilecek. İnceleme talebi, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) yedi portföy yönetim şirketine bağlı 131 fonun tasfiyesine karar vermesinin ve şirket yöneticilerine yönelik gözaltı işlemlerinin ardından geldi. MASAK'a iletilen listedeki dört şirket, SPK'nın tedbir uyguladığı yedi portföy yönetim şirketi arasında yer aldı.
33 AYLIK HESAP HAREKETİ TEK TEK TARANACAK
Başsavcılığın talebi zaman aralığı olarak 2024 yılı başından eylül 2026'ya kadar geçen yaklaşık 33 aylık dönemi kapsadı. MASAK, yöneticilerin banka hesaplarındaki para giriş çıkışlarını, yurt dışındaki hesaplara yapılan transferleri ve kripto varlık platformlarındaki alım satım ile transfer kayıtlarını inceleyecek.
MASAK, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında bankalardan, aracı kurumlardan ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarından işlem bilgisi isteme yetkisine sahip. Kripto varlık platformları 2021'den bu yana MASAK'a bildirim yükümlüsü olduğu için yöneticilerin bu platformlardaki hesap hareketleri de kurumun erişimine açık. Yurt dışı transferler bankaların SWIFT kayıtları üzerinden, kripto işlemleri ise platformların kimlik doğrulama kayıtları üzerinden takip edilecek. Türkiye'deki platformlardan yurt dışındaki cüzdanlara aktarılan kripto varlıklar için ise zincir üzerindeki işlem kayıtları incelenecek, çünkü blokzincir üzerindeki transferler silinemez ve cüzdan adresleri üzerinden geriye doğru izlenebilir nitelik taşıdı.
SORUŞTURMA 9 EYLÜL'DE BAŞLADI, 131 FON TASFİYE EDİLDİ
Soruşturma, SPK'nın manipülatif işlem iddiasıyla yaptığı suç duyurusunun ardından 9 Eylül'de kamuoyuna yansıdı. Başsavcılık açıklamasında fon faaliyetlerini "Ponzi benzeri yöntemlerle vatandaşların birikimlerini hedef alan" işlemler olarak tanımladı. Ponzi modeli, yatırımcıya vaat edilen getirinin gerçek kazançtan değil sonradan katılan yatırımcıların parasından ödendiği ve yeni para girişi durduğunda çöken yapıyı ifade etti. SPK, Tera, Pusula, Hedef, Bulls, Atlas, A1 ve Pardus portföy yönetim şirketlerine bağlı 131 fonun tasfiyesine karar verdi ve ilgili hesaplara tedbir koydu.
NTV'nin haberine göre soruşturma kapsamında Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız ve Destek Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı Altunç Kumova'nın da aralarında bulunduğu dört şüpheli tutuklandı. 19 Eylül'de Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan ve Tera Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen gözaltına alındı. Soruşturmada 51 kişiye yurt dışı çıkış yasağı getirildi, spekülatif paylaşım yaptığı belirlenen 246 sosyal medya hesabına erişim engeli uygulandı.
BORSA İKİ GÜNDE YÜZDE 5,5 DÜŞTÜ, ŞİMŞEK "SINIRLI" DEDİ
Fon tasfiyeleri Borsa İstanbul'da sert satışa yol açtı. BIST 100 endeksi 16 Eylül'de yüzde 5,54 düşerek 13.122 puana geriledi, ertesi gün yüzde 2,95 toparlanarak 13.509 puana çıktı. SPK, satış baskısını azaltmak için kredili hisse alımlarında aranan özkaynak koruma oranını 2 Ekim'e kadar yüzde 35'ten yüzde 20'ye indirdi, böylece teminat açığına düşen yatırımcıların zorunlu satışa zorlanması geciktirildi. Borsadaki düşüşün ardından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sorunun sınırlı sayıda fonda yaşandığını ve genele yayılmış bir risk bulunmadığını açıkladı.
Tasfiye edilen fonlarda birikimi bulunan yatırımcılar için süreç, fon portföyündeki varlıkların satılıp elde edilen tutarın pay sahiplerine dağıtılmasıyla ilerleyecek. Tasfiye bedeli fonun tasfiye tarihindeki gerçek varlık değerine göre hesaplanacak, yatırımcıların alacağı tutar fonun son ilan ettiği fiyattan farklı olacak.
ON BİR GÜNDE BEŞ AŞAMA GEÇİLDİ
Soruşturma 9 Eylül'de SPK'nın suç duyurusuyla kamuoyuna yansıdı. 14-17 Eylül arasında ilk tutuklamalar gerçekleşti, 16 Eylül'de BIST 100 yılın en sert günlük düşüşlerinden birini yaşadı. 19 Eylül'de holding yönetim kurulu başkanlarına yönelik gözaltı dalgası geldi, 20 Eylül'de ise Başsavcılık dört şirketin yöneticileri için MASAK'a inceleme talebi gönderdi. On bir günlük süreçte soruşturma, fon işlemlerinden yöneticilerin kişisel hesaplarına doğru genişledi.
MASAK RAPORU NEYİ ORTAYA KOYACAK
İnceleme, talepte belirtildiği şekilde yöneticilerin hesap hareketlerini, yurt dışına gönderilen tutarları ve kripto varlık işlemlerini kapsayacak. MASAK raporları bu tür soruşturmalarda para akışının haritasını çıkarmak, hesaplar arasındaki bağlantıları göstermek ve tedbir konulacak mal varlıklarını belirlemek için kullanıldı. Raporun içeriği soruşturma dosyasına girdikten sonra savcılık tarafından değerlendirilecek. MASAK raporu tek başına suçlama anlamına gelmedi, kurumun tespitleri savcılığın toplayacağı diğer delillerle birlikte iddianameye dayanak oluşturacak.
Soruşturmada henüz iddianame hazırlanmadı. Başsavcılık, raporun soruşturmanın ilerleyen aşamalarında değerlendirileceğini bildirdi. Dört şirketin alt şirketlerinin yöneticilerinin de talebe dahil edilmesi, incelemenin holding yapıları içindeki para akışını bütün olarak kapsamasını sağladı. Türkiye ekonomi gündeminde eylül ayına damga vuran fon soruşturmasında bir sonraki aşama, MASAK raporunun dosyaya girmesiyle şekillenecek.
