ABD merkezli Goldman Sachs, Türkiye'de eylül ayındaki tasarruf hareketlerini 2 Ekim'de yayımladığı notta inceledi. Banka, para piyasası fonlarından eylülde toplam 13 milyar dolar çıkış yaşandığını, bu paranın aşağı yukarı yarısının bankalardaki altın ve döviz hesaplarına aktarıldığını belirtti. Yarı payın karşılığı yaklaşık 6,5 milyar dolar. Saat 09.00 itibarıyla 49,14 liralık dolar kuruyla hesaplandığında tutar 319 milyar lirayı aşıyor.
Eylül, Sermaye Piyasası Kurulu'nun 131 yatırım fonu için tasfiye kararı aldığı ay oldu.
GOLDMAN SACHS REZERVDE 9 MİLYAR DOLARLIK HAFTALIK KAYIP HESAPLADI
Goldman Sachs'ın hesaplamasına göre Merkez Bankası'nın brüt rezervi, 30 Eylül'de sona eren haftada 9 milyar dolarlık düşüşle 173 milyar dolara indi. Altın fiyatındaki değişimin etkisi çıkarıldığında haftalık kayıp 5 milyar dolarda kaldı. Kalan 4 milyar dolarlık düşüş altının değerindeki gerilemeden geldi.
Altın değerlemesine göre düzeltilen rezervler eylül genelinde 11 milyar dolar eridi. İran savaşının başlamasından önceki seviyeye kıyasla rezervlerdeki toplam erime 43 milyar doları buldu. Altın etkisi hariç tutulduğunda kayıp 17 milyar dolar. Hesaplamaya göre savaştan bu yana rezervlerdeki düşüşün yüzde 60'ı, yani 26 milyar doları altın fiyatlarındaki hareketten kaynaklandı.
Banka, altın ve SDR'yi kapsamayan varlıklarla IMF nezdindeki SDR pozisyonunu dışarıda bırakarak ölçtüğü döviz likiditesinin savaş öncesindeki seviyenin 13 milyar dolar altında kaldığını kaydetti. Merkez Bankası'nın rezervlerindeki beş haftalık düşüş resmi haftalık verilere de yansımıştı.
TL MEVDUATI BİR HAFTADA 7 MİLYAR DOLAR BÜYÜDÜ
Notta yer alan verilere göre kur etkisinden arındırılan döviz hesapları 25 Eylül'de biten haftada 1,3 milyar dolarlık artış gösterdi. Altın hesaplarında hareket olmadı, fonlardan çıkan para ise o hafta sınırlı kaldı. TL mevduatları 28 Eylül itibarıyla haftalık 7 milyar dolarlık artış kaydetti.
Bankaların bilanço dışındaki döviz pozisyonu da aynı dönemde 1 milyar dolar artarak savaş öncesindeki düzeyin biraz üzerine çıktı. Yabancı yatırımcılar 25 Eylül'de biten haftada yerel tahvillere 400 milyon dolar yatırırken Borsa İstanbul'daki hisselerden aynı tutarda para çekti. İki kalem haftalık bazda birbirini dengeledi. Şubattan bu yana yabancıların tahvil ve hisseden çıkardığı tutar toplamda 3,4 milyar dolar. Çıkan paranın büyük kısmı tahvillerden geldi.
KREDİ VE MEVDUAT FAİZLERİ AŞAĞI YÖNLÜ
Goldman Sachs'a göre 25 Eylül'de biten haftada TL mevduatına verilen faiz 0,2 puan azalarak yüzde 43,4 seviyesine indi. Tüketici kredisi faizi 0,5 puanlık düşüşle yüzde 60,6'ya, ticari kredilerde faiz 0,6 puan azalıp yüzde 52,3 oldu.
Banka, karşılaştırmada yıllıklandırılmış politika faizini yaklaşık yüzde 45 olarak aldı. Yüzde 37'lik politika faizi günlük bileşik getiriyle hesaplandığında yıllık yaklaşık yüzde 44,7'ye karşılık geliyor. Bankanın hesabıyla tüketici kredisinde makas 16 puan, ticari kredide 8 puan civarında. Mevduat getirisi ise politika faizine 1,2 puan uzak kaldı.
Merkez Bankası'nın bankalara sağladığı net fonlama 30 Eylül itibarıyla bir haftalık 583 milyar liralık artışla eksi 632 milyar liraya ulaştı. Goldman Sachs, eksi bakiyenin bankacılık sisteminde likidite fazlasının devam ettiğini gösterdiğini belirtti.
TL kredilerde yıllıklandırılmış büyüme, üç aylık ortalamaya göre 28 Eylül'de bir haftada 4 puan kadar azalarak yüzde 31'e indi. Döviz kredilerinde büyüme 0,5 puan artışla yüzde 12 oldu. TL ve döviz kredilerinin ağırlıklı toplamında yıllık büyüme yüzde 27'de kaldı. Goldman Sachs, oranın 2024 ortasındaki dip seviyelere yakın olduğunu vurguladı. HSBC ise TCMB'den yıl sonuna kadar 200 baz puanlık indirim bekliyor.
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
