Eğitim dünyasının temel taşını oluşturan formal eğitim, bireylerin toplumsal yaşama hazırlanması ve uzmanlık alanları kazanması için tasarlanmış en kapsamlı öğrenme modelidir. Devlet denetiminde veya özel kurumlar aracılığıyla gerçekleştirilen bu model, rastgele öğrenmelerin aksine hedeflenmiş bir müfredat sunar. Türkiye'deki eğitim sisteminin de merkezinde yer alan bu yapının işleyişi, özellikleri ve diğer eğitim türlerinden farkları geniş bir kitle tarafından araştırılmaktadır.
FORMAL EĞİTİMİN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
Formal eğitim, onu diğer öğrenme biçimlerinden ayıran çok net ve keskin özelliklere sahiptir. Bu sistemin en belirgin niteliği planlı ve programlı bir yapıda olmasıdır. Eğitim süreci, uzmanlar tarafından önceden hazırlanmış bir müfredat çerçevesinde ilerler. İşte formal eğitimin temel özellikleri:
Eğitim faaliyetleri profesyonel öğretmenler veya akademisyenler tarafından yürütülür. Öğrenme süreci okul, kampüs veya kurs merkezi gibi özel olarak belirlenmiş mekanlarda gerçekleşir. Öğrencilerin gelişim seviyeleri sınavlar, ödevler ve projelerle düzenli olarak kontrol edilir. Süreci başarıyla tamamlayan bireylere diploma, sertifika veya akademik derece gibi resmi belgeler verilir. Eğitim belirli bir zaman dilimine yayılır ve katı devam zorunluluğu kuralları uygulanır.
FORMAL VE İNFORMAL EĞİTİM ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?
Eğitim modelleri arasındaki temel farklar, formal eğitim kavramının daha iyi anlaşılmasını sağlar. En büyük fark disiplin ve yapı noktasında kendini gösterir. İnformal eğitim, günlük hayatın akışı içerisinde ailede, arkadaş ortamında veya iş yerinde kendiliğinden gerçekleşen plansız öğrenmeleri kapsar.
İnformal eğitimde herhangi bir belge alma zorunluluğu ya da sınav kaygısı bulunmazken; formal eğitimde devlet veya kurumlarca belirlenen standartlara uyum sağlamak zorunludur. Ayrıca formal eğitim hiyerarşik bir kademelendirme içerir; yani belirli bir eğitim seviyesini tamamlamadan bir üst kademeye geçiş yapmak mümkün değildir. İnformal eğitim ise yaşam boyu her an ve her yerde devam edebilir.
FORMAL EĞİTİM TÜRLERİ NELERDİR?
Bu eğitim modeli kendi içerisinde örgün eğitim ve yaygın eğitim olmak üzere iki temel kategoriye ayrılmaktadır. Örgün eğitim, yaş sınırları belirli olan bireylerin kesintisiz olarak devam ettiği okul sistemidir. Okul öncesi eğitimden başlayarak ilkokul, ortaokul, lise ve üniversite kademelerinin tamamı bu grupta yer alır.
Yaygın eğitim ise, örgün eğitim sistemine hiç girmemiş ya da herhangi bir kademesinde bulunan bireylere ilgi ve ihtiyaç duydukları alanlarda verilen eğitimdir. Örneğin, halk eğitim merkezleri bünyesinde açılan mesleki kurslar, yabancı dil eğitimleri veya sanatsal atölyeler yaygın eğitim kapsamında değerlendirilir. Her iki tür de belirli bir müfredata dayandığı ve sonunda belge verildiği için formal eğitim şemsiyesi altında kabul edilir.