İsrail’in hava savunma sistemleri milyarlarca dolarlık maliyetiyle adeta erirken, İran hem kritik nükleer tesislerini hem de ekonomisinin bel kemiği olan petrol gelirlerini büyük ölçüde kaybetti. Onlarca nükleer bilim insanı hayatını kaybetti, yüzlerce sivil yaşamını yitirdi, para birimleri çakıldı, piyasalar sarsıldı. Kısa sürdü ama ardında bıraktığı yıkım, bölge tarihine “maliyeti en ağır çatışmalardan biri” olarak kazındı. İşte İsrail–İran savaşının rakamlarla şok edici bilançosu…
🇮🇷 İran – İnsanî ve Ekonomik Kayıpların Derinleşen Şekli
Resmî/bağımsız ölüm sayısı: Resmî: 610–627, Bağımsız: 974’e kadar (387 sivil, 268 asker)
Yaralı sayısı: 4.700 civarı
Nükleer & askeri uzman kaybı: En az 14 nükleer bilim insanı, 20 üst düzey general
Önemli tesisler hedefte: Natanz, İsfahan, Abadan, Asadabad, Kermanshah gibi tesislere ağır hasar
Petrol ihracat kaybı: 1 milyar doları geçti
İnternet kesintisi maliyeti: 400 milyon dolar
Riyal ve enflasyon: Riyal %50 değer kaybetti, enflasyon %43–46 bandına yükseldi
🇮🇱 İsrail – Ekonomik ve Askerî Yüke Dair Gelişmiş Rakamlar
Toplam maliyet: Direkt hasar + savunma + rezervler = yaklaşık 11,5–17,8 milyar dolar (2,1–3,3% GSYİH)
Günlük savaş harcaması: Yaklaşık 725 milyon dolar (590 m saldırı, 132 m savunma/mobilizasyon)
Altyapı hasarı: En az 1,3–1,5 milyar dolar (fabrika, enerji, ulaşım)
Savunma harcamalarının GSYİH’daki payı: %8 civarında kalıcı seyretti
Savunma bütçesi için ek talep: 11,7 milyar dolar (40 milyar şekel)
⚔️ Çatışma Detayları ve Teknik Gelişmeler
Haritalandırma: İran hava savunması, İHA depoları, balistik sistemler vuruldu
Ceasefire sonrası: ABD de nükleer tesislere misilleme saldırısı düzenledi
İsrail kaybı: 28–29 ölü; yaralı ~3.200; 950 İHA düşürüldü
🌐 Dünya Piyasalarına Etkisi
Petrol fiyatları: %10–11 arası sıçrama
Finansal piyasalar: Dow -1,79%, S&P500 -0,69%; altın ve İsviçre frangı yükseldi
Havayolu sektörü: Avrupa firmalarının hisseleri %3–5 düştü (Lufthansa vb.)
📌 Sonuç ve Önümüzdeki Gündem
Uzmanlar bu kısa süreli çatışmanın her iki ülkede de ağır bir yük yarattığını, İsrail’in hem askeri hem gerekirse ekonomik krize karşı tedbirlerle karşı karşıya olduğunu belirtiyor. İran tarafında ise insan kayıpları, enflasyon ve döviz çöküşü halkı zor durumda bırakıyor.
Gelecekte nükleer programın geri kazandırılması, petrol fiyatlarındaki dalgalanma, rezerv sistemdeki aşınma ve yeniden silahlanma, 2025 sonrası gündemde öne çıkacak başlıklar olarak öne çıkıyor.
