İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu'na göre, Avrupa'nın üzerine çöken "omega" desenli yüksek basınç sırtı, hava sistemlerinin batıdan doğuya ilerlemesini engelleyerek sıcak havayı kıtada hapsediyor. Bu yapı nedeniyle gökyüzü bulutsuz kalıp güneş yüzeyi aralıksız ısıtırken, Türkiye ise bu blokajın doğu kanadındaki serin ve yağışlı hava oluğunda yer alarak şimdilik sıcak dalgasından korunuyor.
"OMEGA BLOKAJI" HAVAYI KİLİTLEDİ
Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, Avrupa'da yaşanan durumu "klasik bir yaz sıcağı" değil, atmosferik bir kilitlenme olarak tanımlıyor. Yunan harfi "Omega" şeklindeki bu yüksek basınç sırtının, sıcak havayı İskandinavya ve Norveç hattına kadar taşıdığını belirten Kadıoğlu, sistem hareket edemediği için ısının günlerce aynı noktada birikerek "kavurucu" seviyelere ulaştığını ifade ediyor. Kadıoğlu, bu durumun hem sıklığının hem de şiddetinin son yıllarda ciddi bir yükseliş eğiliminde olduğunun altını çiziyor.
TÜRKİYE'DE PARADOKSAL ETKİ: SERİNLİK VE SEL RİSKİ
Avrupa kavurucu sıcaklarla mücadele ederken, Türkiye bu blokajın doğusunda kalarak geçici bir serinlik yaşıyor. Ancak bu durumun Karadeniz ve iç kesimler için yerel gök gürültülü sağanaklar, dolu ve ani rüzgarlar gibi riskleri beraberinde getirdiğini vurgulayan Kadıoğlu, özellikle dere yataklarındaki taşkın riskine karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. 25-26 Haziran'dan sonra ise bu serin hava oluğunun zayıflayarak yerini sıcaklıklara bırakması bekleniyor.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SİSTEMİ BESLİYOR
İklim değişikliğinin tek başına bir sıcak hava dalgasını yaratmadığını ancak bu tür olayların olasılığını, şiddetini ve süresini artırdığını belirten Kadıoğlu, küresel ısınmanın atmosferin temel sıcaklık zeminini yükselttiğini kaydediyor. Bu yüzden aynı blokaj deseni, 20 yıl öncesine göre çok daha yüksek tepe sıcaklıkları üretiyor. Uzmanlar, haziran ayında görülen bu aşırı ısınmanın, atmosferdeki sistemlerin daha kalıcı ve istikrarsız hale geldiğinin bir göstergesi olduğu görüşünde birleşiyor.
UZMANINDAN HAYATİ UYARILAR
Sıcak hava dalgalarına karşı vatandaşları uyaran Prof. Dr. Kadıoğlu, günün en sıcak saatlerinde (11.00-16.00) dışarı çıkılmaması, bol su tüketilmesi ve yaşlılar ile kronik hastaların gözetim altında tutulması gerektiğini söylüyor. Özellikle orman yangını riskine karşı anız ve ateş yakılmaması gerektiğine dikkat çeken Kadıoğlu, Türkiye tarafında ise MGM ve AFAD tarafından yayınlanan güncel sel ve dolu uyarılarının yakından takip edilmesinin hayati önem taşıdığını hatırlatıyor.
