Vücutta aniden başlayan yanma, batma ve şiddetli ağrı, bazı durumlarda zona hastalığının ilk işaretleri olabiliyor. Halk arasında gece yanığı olarak bilinen zona, özellikle ciltte oluşturduğu ağrılı döküntülerle dikkat çekiyor. İlk aşamada yalnızca ağrı veya karıncalanma şeklinde ortaya çıkabilen hastalık, ilerleyen günlerde su dolu kabarcıklara dönüşebiliyor.
Tıbbi adı herpes zoster olan zona, daha önce suçiçeği geçirmiş kişilerde virüsün yeniden aktifleşmesiyle gelişiyor. Peki, zona nedir, neden olur, belirtileri nelerdir ve bulaşıcı mıdır?
ZONA NEDİR, NEDEN OLUR?
Zona, suçiçeğine de neden olan Varicella Zoster virüsünün vücutta yeniden aktifleşmesi sonucunda ortaya çıkan viral bir deri hastalığıdır. Suçiçeği geçirildikten sonra virüs tamamen vücuttan uzaklaşmaz. Sinir hücrelerinde uzun yıllar boyunca etkisiz halde kalabilir.
Bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla yeniden aktifleşen virüs, sinir yolları boyunca ilerleyerek ciltte ağrılı döküntülere neden olabilir. Özellikle 50 yaş üzerindeki kişilerde daha sık görülen zona, bağışıklık sistemi baskılanmış bireylerde de ortaya çıkabilir.
ZONA BELİRTİLERİ NELERDİR?
Zona hastalığının ilk belirtileri çoğunlukla ciltte döküntü oluşmadan önce başlıyor. Etkilenen bölgede hissedilen ağrı ve yanma, hastalığın erken işaretleri arasında yer alıyor.
Zona hastalığında görülebilen başlıca belirtiler şöyle:
-
Vücudun bir bölümünde yanma ve batma hissi
-
Şiddetli veya keskin ağrı
-
Ciltte karıncalanma ve kaşıntı
-
Dokunmaya karşı aşırı hassasiyet
-
Vücudun tek tarafında kızarıklık
-
Sinir hattı boyunca şerit şeklinde döküntüler
-
İçi sıvı dolu küçük kabarcıklar
-
Halsizlik ve yorgunluk
-
Bazı kişilerde ateş ve baş ağrısı
Döküntüler genellikle vücudun sağ veya sol tarafında, belirli bir sinir hattı boyunca görülüyor. Kabarcıklar zamanla kuruyarak kabuk bağlayabiliyor.
Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi+2
ZONA EN ÇOK NEREDE GÖRÜLÜR?
Zona vücudun farklı bölgelerinde ortaya çıkabilse de en sık gövde, sırt, göğüs ve karın çevresinde görülüyor. Bazı kişilerde yüz, alın ve göz çevresinde de döküntüler oluşabiliyor.
Hastalığın genellikle vücudun yalnızca bir tarafında görülmesi önemli belirtilerden biri olarak değerlendiriliyor. Döküntülerin göz çevresinde ortaya çıkması ise görme sağlığını tehdit edebileceğinden hızlı tıbbi değerlendirme gerektiriyor.
ZONA BULAŞICI MI?
Zona, doğrudan bir kişiden diğerine zona hastalığı olarak bulaşmıyor. Ancak döküntülerdeki su dolu kabarcıkların sıvısıyla temas eden ve daha önce suçiçeği geçirmemiş veya aşılanmamış kişiler Varicella Zoster virüsünü alarak suçiçeği geçirebiliyor.
Bu nedenle kabarcıklar tamamen kabuklanana kadar döküntülerin üzerinin kapatılması ve özellikle hamilelerin, yenidoğanların ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerin doğrudan temastan korunması önem taşıyor.
ZONA NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Zona tedavisinde antiviral ilaçlardan yararlanılabiliyor. Tedavinin erken dönemde başlaması, hastalığın şiddetini ve süresini azaltmaya yardımcı olabiliyor. Türk Dermatoloji Derneği, antiviral tedavinin özellikle ilk 3-4 gün içinde başlanmasının etkili olabileceğini belirtiyor.
Tedavide ağrının kontrol altına alınması ve ciltteki lezyonların iyileşmesinin desteklenmesi de önem taşıyor. Kullanılacak ilaçlara ve tedavi yöntemine doktor karar vermeli. Özellikle yüz veya göz çevresinde döküntü, şiddetli ağrı ya da bağışıklık sistemini etkileyen bir hastalık bulunması durumunda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı.
ZONA SONRASI AĞRI UZUN SÜREBİLİR Mİ?
Zona döküntüleri iyileştikten sonra bazı kişilerde ağrı devam edebiliyor. Postherpetik nevralji adı verilen bu durum, virüsün sinirlerde oluşturduğu hasarla ilişkili olabiliyor.
Özellikle ileri yaştaki kişilerde daha sık görülebilen bu ağrı, yanma, batma veya elektrik çarpması şeklinde hissedilebiliyor. Bazı hastalarda haftalarca, aylarca hatta daha uzun süre devam edebiliyor. Bu nedenle döküntüler iyileşse bile ağrının sürmesi durumunda yeniden doktora başvurulması gerekiyor.
