Çocuklarda ve gençlerde görülen el uyuşması, karıncalanma ve güç kaybı, boyun kaynaklı sinir sorunlarının habercisi olabilir. Türkinform muhabiri Almila Kerküklü’ye özel açıklamalarda bulunan Fizyoterapist Sena Bostanoğlu, uzun süreli ekran kullanımına bağlı yanlış duruş alışkanlıklarına dikkat çekerek bu belirtilerin basit bir yorgunluk olarak geçiştirilmemesi gerektiğini vurguladı.
ÇOCUKLARDA EL UYUŞMASININ NEDENİ NE?
El ve parmaklarda uyuşma, geçmişte daha çok masa başında çalışan yetişkinlerle ilişkilendirilirken benzer şikayetler çocuklarda ve gençlerde de görülebiliyor. Özellikle telefon ve tablet başında uzun süre öne eğilerek oturmak, boyun ve omuz kasları üzerindeki yükü artırabiliyor.
Fizyoterapist Sena Bostanoğlu'na göre büyüme çağındaki çocukların kas ve omurga sistemi gelişimini sürdürürken uzun süre aynı pozisyonda kalmaları, kaslarda zorlanmaya ve duruş problemlerine zemin hazırlayabiliyor. Bu nedenle yalnızca ekran başında geçirilen süre değil, çocuğun nasıl oturduğu ve ne sıklıkla hareket ettiği de önem taşıyor.
Bostanoğlu, çocukların ellerinde hissettikleri uyuşmanın her zaman el bileğinden kaynaklanmadığını, boyun bölgesindeki sinirlerin de değerlendirilmesi gerekebileceğini anlattı.
SORUN ELDE DEĞİL, BOYUNDA OLABİLİR!
Parmaklarda hissedilen karıncalanma veya güç kaybı, her zaman sorunun başladığı bölgeyi göstermiyor. Boyun omurlarından çıkarak omuz ve kollara uzanan sinirlerin etkilenmesi, şikâyetlerin el ve parmaklara kadar yayılmasına neden olabiliyor.
Bostanoğlu, boyun bölgesindeki kas spazmlarının, zorlanmaların ve disk problemlerinin sinirler üzerinde baskıya yol açabileceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Ağrı veya uyuşma uç noktada (elde) hissedilebilir, ancak asıl kaynak genellikle merkezde (boyunda) yatar.”
Boyun kaynaklı sinir sorunlarında omuzdan kola yayılan ağrı, elektrik çarpmasına benzer hisler, parmak uçlarında iğnelenme ve kavrama güçlüğü ortaya çıkabiliyor. Özellikle boynu sağa veya sola çevirmekle artan şikâyetler, sorunun kaynağını araştırırken önemli bir ipucu olabiliyor.
Ancak her el uyuşması boyun kaynaklı değil. Bostanoğlu, benzer belirtilerin farklı sinir hastalıklarında da görülebileceğini hatırlatarak doğru değerlendirme yapılmasının önemini vurguladı.
KARPAL TÜNEL Mİ, BOYUNDA SİNİR SIKIŞMASI MI?
El uyuşmasının nedenlerinden biri olan Karpal Tünel Sendromu, el bileğindeki dar bir kanaldan geçen median sinirin baskı altında kalmasıyla ortaya çıkıyor. Bu durumda genellikle başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının bir bölümünde uyuşma hissediliyor.
Bostanoğlu'nun verdiği bilgilere göre geceleri uykudan uyandıran uyuşma ve eli sallayarak rahatlama ihtiyacı, karpal tünel sendromunda dikkat çeken belirtiler arasında.
Boyun kaynaklı sinir sıkışmalarında ise ağrı ve uyuşma yalnızca parmaklarla sınırlı kalmayabiliyor. Şikâyetler boyundan omuza ve kola yayılabilirken boyun hareketleriyle de şiddetlenebiliyor.
Sabahları ellerde karıncalanma, yazı yazarken parmakların çabuk yorulması, telefon tutarken güçsüzlük ve eldeki eşyaları istemsizce düşürmek de önemsenmesi gereken işaretler arasında yer alıyor.
Bostanoğlu'na göre belirtilerin hangi bölgede başladığı, ne zaman arttığı ve hangi hareketlerle ortaya çıktığı, sorunun kaynağını belirlemede yol gösterici olabiliyor. Kesin ayrım için ise klinik muayene ve gerekli görülen tetkikler önem taşıyor.
EKRAN BAŞINDAKİ ÇOCUKLAR İÇİN 45 DAKİKA UYARISI
Günlük yaşamda kazanılan küçük alışkanlıklar, boyun ve omuz bölgesindeki zorlanmayı azaltmaya yardımcı olabiliyor. Bostanoğlu, özellikle okul çağındaki çocukların ders çalışırken veya dijital cihaz kullanırken uzun süre hareketsiz kalmaması gerektiğinin altını çizdi.
Ekranın göz hizasına yakın konumlandırılması, sırtın desteklenmesi ve ayakların yere sağlam basması, önerdiği temel ergonomi kuralları arasında. Ayrıca yaklaşık her 45 dakikada bir oturma pozisyonuna ara verilmesini, ayağa kalkarak kısa süre hareket edilmesini ve uygun esnetme egzersizleri yapılmasını tavsiye etti.
Okul çantalarının da boyun ve omuz sağlığı üzerinde etkili olabileceğini belirten Bostanoğlu, tek omuzda taşınan ağır çantalar yerine ağırlığı iki omuza dengeli dağıtan çift askılı sırt çantalarının tercih edilmesini önerdi.
Bu önlemler kas ve iskelet sistemi üzerindeki yükü azaltmaya yardımcı olsa da devam eden uyuşma veya güç kaybının yalnızca duruş değişikliğiyle geçeceği varsayılmamalı.
“BÜYÜME AĞRISIDIR” DEYİP GEÇMEYİN!
Çocukların ve gençlerin el uyuşması, karıncalanma veya güç kaybı şikâyetlerini geçici bir yorgunluk olarak değerlendirmek, altta yatan sorunun araştırılmasını geciktirebiliyor.
Fizyoterapist Sena Bostanoğlu, erken dönemde uygun değerlendirme ve kişiye özel fizyoterapi programlarının, bazı sinir sıkışması ve boyun kaynaklı problemlerde önemli faydalar sağlayabildiğini anlattı. Tedavide kas dengesizliklerinin giderilmesi, doğru duruş alışkanlıklarının kazandırılması ve sinirlerin hareketini destekleyen uygun egzersizler öne çıkıyor.
“Çocuklarda veya gençlerde görülen parmak uyuşmaları ve güç kaybı şikayetleri asla ‘Geçer, büyüme ağrısıdır’ diyerek geçiştirilmemelidir.”
Bostanoğlu, özellikle tekrarlayan uyuşma, giderek artan güçsüzlük ve nesneleri kavramada zorlanma gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.
El ve parmaklardaki şikâyetlerin nedeni her zaman sinir sıkışması olmayabileceğinden, uygun tedavinin belirlenmesi için hekim değerlendirmesi önem taşıyor. Erken fark edilen sorunlarda doğru tanı, uygun egzersizler ve gerekli tedavi desteği, şikâyetlerin ilerlemesini önlemeye yardımcı olabiliyor.
