Geriatri, yaşlı bireylerin sağlık sorunlarını teşhis, tedavi ve takip eden tıp dalıdır. Genellikle 65 yaş ve üzeri bireylerle ilgilenen bu branş, yalnızca mevcut hastalıkların tedavisiyle değil, aynı zamanda sağlıklı yaşlanma sürecinin desteklenmesiyle de ilgilenir. Yaşlanma süreci, hem bedensel hem de zihinsel değişiklikleri beraberinde getirdiği için geriatrinin kapsadığı alan oldukça geniştir. Geriatri uzmanları, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmak, bağımsızlıklarını korumak ve olası hastalıkları erken teşhis etmek için multidisipliner bir yaklaşım benimser.
GERİATRİ NEDİR?
Geriatri, iç hastalıklarının (dahiliye) bir yan dalı olarak kabul edilir. Bu branş, yaşlanma ile birlikte ortaya çıkan sağlık sorunlarını ele alır ve yaşlı bireylerin hem fiziksel hem de ruhsal durumlarını değerlendirir. Sadece hastalıkların tedavisi değil, yaşlı bireyin sosyal yaşamı, beslenmesi, fiziksel aktivitesi ve psikolojik durumu da geriatrinin ilgi alanına girer.
Geriatri, yaşlıların sağlık bakımını bütüncül bir yaklaşımla ele aldığı için, çoğu zaman kardiyoloji, nöroloji, ortopedi, psikiyatri ve fizik tedavi gibi branşlarla iş birliği içinde çalışır.
GERİATRİ BÖLÜMÜ HANGİ HASTALIKLARA BAKAR?
Geriatri bölümü, yaşlı bireylerde sık görülen çok çeşitli hastalıklarla ilgilenir. Bunlar arasında:
-
Diyabet (Şeker hastalığı)
-
Hipertansiyon (Yüksek tansiyon)
-
Kalp hastalıkları
-
Osteoporoz (Kemik erimesi)
-
Alzheimer ve diğer demans türleri
-
Parkinson hastalığı
-
İnme sonrası rehabilitasyon
-
Depresyon ve anksiyete
-
Beslenme bozuklukları
-
Düşme ve kırık riskleri
Geriatri uzmanları, bu hastalıkların teşhisini koymakla kalmaz, aynı zamanda hastaların yaşam koşullarına uygun tedavi planları hazırlar.
GERİATRİ HANGİ TIP DALININ ALT BRANŞIDIR?
Geriatri, iç hastalıkları (dahiliye) alanının bir yan dalıdır. Dahiliye uzmanı olarak temel eğitimi tamamlayan hekimler, geriatrinin yan dal uzmanlık eğitimini alarak bu alanda hizmet verirler. Bu nedenle bir geriatrinin, iç hastalıkları konusunda geniş bir bilgiye sahip olması, yaşlı bireylerde çoklu hastalık yönetimi için büyük bir avantaj sağlar.
GERİATRİK HASTALARIN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
Geriatrik hasta tanımı genellikle 65 yaş ve üzeri bireyler için kullanılır. Ancak bazı durumlarda, kronik hastalıkları olan veya erken yaşlanma belirtileri gösteren daha genç bireyler de geriatrik hasta kapsamına girebilir.
Geriatrik hastaların başlıca özellikleri:
-
Aynı anda birden fazla kronik hastalığa sahip olma ihtimalleri yüksektir.
-
İlaç kullanımları fazladır ve ilaç etkileşim riski yüksektir.
-
Bağışıklık sistemi zayıflamıştır, enfeksiyonlara yatkındırlar.
-
Denge ve hareket kabiliyeti azalabilir, düşme riski artar.
-
Hafıza problemleri ve zihinsel gerileme görülebilir.
GERİATRİ POLİKLİNİĞİ NEDİR VE NASIL HİZMET VERİR?
Geriatri poliklinikleri, yaşlı bireylerin sağlık durumlarını kapsamlı bir şekilde değerlendiren, teşhis ve tedavi planlarını multidisipliner şekilde yürüten sağlık birimleridir. Bu polikliniklerde yapılan başlıca işlemler:
-
Ayrıntılı sağlık taraması
-
Laboratuvar ve görüntüleme testleri
-
Beslenme değerlendirmesi
-
Fiziksel aktivite ve rehabilitasyon önerileri
-
Ruhsal durum değerlendirmesi
Amaç, yalnızca hastalıkları tedavi etmek değil, aynı zamanda hastanın yaşam kalitesini en üst seviyede tutmaktır.
GERİATRİ UZMANINA NE ZAMAN BAŞVURULMALIDIR?
Aşağıdaki durumlar geriatrik değerlendirme gerektirebilir:
-
Sık düşme veya düşme korkusu
-
Ani hafıza kayıpları veya zihinsel karışıklık
-
Kilo kaybı veya iştahsızlık
-
Çok sayıda ilaç kullanımı
-
Kronik hastalıkların kontrol altına alınamaması
-
Günlük yaşam aktivitelerinde zorlanma
Erken dönemde yapılan geriatrik değerlendirme, ilerleyen yaşlarda yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilir.