Yaklaşık 10 yıl önce gemiyi 50 saat boyunca inceleyen Gemi İnşaat Mühendisi Erdal Kılıç, Filo Jet’in geçirdiği bir kaza sonucu ağır yapısal hasar aldığını ve onarımın mutlaka klas gözetiminde gerçekleştirilmesi gerektiğini raporladığını açıkladı. Kılıç, gemi sahipleriyle anlaşma sağlanamamasının ardından feribotun bir Yunan firmasına “el yordamıyla” tamir ettirildiğine ilişkin mahkemeye beyanda bulunulduğunu öne sürdü.
8 kişinin yaşamını yitirdiği ve kayıp yolcuları bulmak için çalışmaların devam ettiği facianın ardından bir taraftan adli soruşturma yürütülürken diğer taraftan 26 yıllık Filo Jet’in teknik geçmişi mercek altına alındı. Geminin daha önce iki ayrı kazaya karıştığı belirtilirken, yıllar önce aldığı ağır hasarın nasıl onarıldığına ilişkin iddialar facianın nedeni konusunda yeni soru işaretleri doğurdu.
TÜRK MÜHENDİS GEMİYİ 50 SAAT İNCELEMİŞ
Gemi İnşaat Mühendisi Erdal Kılıç, gazeteci Cüneyt Özdemir’e yaptığı açıklamada Filo Jet’in yaklaşık 10 yıl önce Mersin’in Taşucu ilçesinde karaya oturduğunu söyledi. Kazanın ardından geminin baş bölümünde ciddi yapısal hasar meydana geldiğini belirten Kılıç, feribotu yaklaşık 50 saat boyunca incelediğini aktardı.
Hasarın basit bir onarımla giderilemeyecek ölçüde olduğunu savunan Kılıç, teknik açıdan nitelikli ve kapsamlı bir müdahaleye ihtiyaç bulunduğunu belirtti. Hazırladığı raporda onarımın mutlaka klas gözetimi altında yapılması gerektiğini ifade ettiğini söyleyen Kılıç, geminin yeniden güvenli şekilde kullanılabilmesi için belirli teknik standartların uygulanmasının şart olduğunu kaydetti.
GEMİNİN TAMİRİ KONUSUNDA ANLAŞMAZLIK ÇIKTI
Kılıç’ın iddiasına göre hazırlanan teknik raporun ardından gemi sahipleriyle onarımın kapsamı ve yöntemi konusunda anlaşmazlık yaşandı. Tarafların uzlaşamaması üzerine konu daha sonra yargıya taşındı.
Kılıç, gemide tespit ettiği yapısal hasarın uzman ekipler tarafından belirli standartlara uygun şekilde giderilmesi gerektiğini savundu. Ancak bu süreçte kendi önerdiği onarım yönteminin uygulanmadığını öne sürdü.
“YUNAN FİRMASINA EL YORDAMIYLA TAMİR ETTİRDİKLERİNİ SÖYLEDİLER”
Kılıç’ın açıklamalarındaki en dikkat çekici iddia ise Filo Jet’in daha sonraki onarım sürecine ilişkin oldu. Gemi sahiplerinin yargı sürecinde feribotun bir Yunan firması tarafından tamir edildiğine yönelik beyanda bulunduğunu aktaran Kılıç, söz konusu işlemin gerekli teknik standartları karşılamadığını ileri sürdü.
Kılıç, “Daha sonra konu yargıya taşındı. ‘El yordamıyla’ bir Yunan firmasına tamir ettirdiklerine dair bir beyan sundular. Oysa işin ehli olmayan kişilere yaptırmışlardı” ifadelerini kullandı.
Bu iddiaların mevcut facianın nedeniyle doğrudan bağlantılı olup olmadığı ise henüz resmi soruşturmayla ortaya konulmuş değil.
“SOL TARAFINDA YAMA YAPILMIŞ BÜYÜK BİR PARÇA VARDI”
Geminin geçmişteki hasarıyla ilgili bir başka iddia, facianın ardından kurtarma çalışmalarına katılan ticari tekne kaptanı Mustafa Koç’tan geldi. Koç, Filo Jet’in geçmişte aldığı hasar nedeniyle yaklaşık 5 yıl boyunca karada kaldığını öne sürdü.
Geminin sol tarafında daha önce gerçekleştirilen onarıma ait büyük bir parça bulunduğunu iddia eden Koç, facia sırasında bu bölümün ayrıldığını savundu. Koç, geminin batmasının geçmişte hasar alan söz konusu bölümle bağlantılı olabileceğini ileri sürdü.
FİLO JET’İN KAPTANI: GEMİNİN ÖN TARAFI KOPTU
Soruşturma kapsamında tutuklanan Filo Jet kaptanı M.Ö.’nün ifadesi de geminin yapısal durumuna ilişkin tartışmaları büyüttü. Kaptan, sefere çıkmadan önce meteorolojik verileri değerlendirdiğini ve yolculuğa engel oluşturacak bir durum görmediğini savundu.
M.Ö., yolculuk sırasında karşılaşılan dalgaların ardından geminin ön bölümünün koptuğunu ve Filo Jet’in daha sonra alabora olduğunu ifade etti. Şüpheliler, geminin gerekli seyir ve idari sertifikalara sahip olduğunu da savundu.
Mühendisin yaklaşık 10 yıl önce geminin baş bölümünde ağır yapısal hasar tespit ettiğine yönelik açıklaması ile kaptanın facia sırasında geminin ön kısmının koptuğu yönündeki ifadesi, soruşturmanın teknik boyutunu daha da önemli hale getirdi. Ancak iki olay arasında doğrudan bir bağlantı bulunduğu henüz resmi olarak tespit edilmiş değil.
YOLCULARDAN AĞIR İHMAL İDDİALARI
Faciadan kurtulan bazı yolcular da gemide yaşananlara ilişkin ciddi iddialarda bulundu. Yolcular, tahliye sırasında bazı kapıların kilitli olduğunu, can yeleklerinin dağıtılmadığını ve can kurtarma sandallarının zamanında denize indirilmediğini ileri sürdü.
Bazı yolcular ayrıca geminin su almaya başlamasının ardından geri dönülmesi yönünde taleplerde bulunduklarını ancak seyrin devam ettiğini iddia etti. Yolcuların anlatımlarının soruşturma kapsamında değerlendirilmesi bekleniyor.
“KAPTANI KARAYA BİZZAT BEN ÇIKARDIM”
Kurtarma çalışmalarına katılan Mustafa Koç’un mürettebatın gemiyi terk etme sırasına ilişkin açıklamaları da tartışma yarattı. Koç, kaptan ve mürettebatın bazı üyelerinin yolculardan önce gemiden ayrıldığını öne sürdü.
Koç, birinci ve ikinci kaptanı kendisinin karaya çıkardığını ifade ederken, olayın haber verilmesinden yaklaşık 45 dakika sonra bölgeye ulaştığını söyledi. Yan yatmış durumdaki geminin üzerinde yaklaşık 80-90 kişinin bulunduğunu aktaran Koç, kendi tekneleriyle 60-65 yetişkini limana taşıdıklarını belirtti.
9 KİŞİ TUTUKLANDI
Facianın ardından yürütülen adli soruşturmada mahkemeye çıkarılan 14 şüpheliden 9’u tutuklandı. Tutuklananlar arasında Filo Jet’in kaptanı M.Ö. ile bazı mürettebat üyelerinin de bulunduğu bildirildi. İkisi kamu görevlisi olmak üzere 5 kişi ise serbest bırakıldı.
Soruşturmanın önemli başlıklarından birini geminin hava ve deniz koşullarına rağmen sefere çıkmasına nasıl izin verildiği oluşturuyor. Geminin teknik geçmişi, daha önce geçirdiği kazalar, gerçekleştirilen onarımlar, sefer öncesi kontroller ve facia sırasında uygulanan tahliye prosedürlerinin birlikte incelenmesi bekleniyor.
SEFER İZNİNİ VEREN YETKİLİLER GÖREVDEN UZAKLAŞTIRILDI
KKTC Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, kaptanın deniz ve hava koşullarını değerlendirebilecek tecrübeye sahip olduğunu belirterek sefere çıkmama kararı verebileceğini söyledi. Arıklı, bölgede “ölü dalgaların” bulunduğunun bilindiğini ancak kaptanın sefere çıkacağını bildirmesi üzerine liman başkanlığının izin verdiğini ifade etti.
KKTC Başbakanı Ünal Üstel ise Filo Jet’in sefere çıkmasına izin veren liman yetkililerinin görevden uzaklaştırıldığını ve haklarında soruşturma başlatıldığını açıkladı. Üstel, sorumluluğu bulunan kişilerin kim olduğuna bakılmaksızın adalet önünde hesap vereceğini vurguladı.
FACİANIN NEDENİ TEKNİK İNCELEMEYLE ORTAYA ÇIKACAK
Filo Jet’in geçmişte aldığı ağır hasar ve sonrasında gerçekleştirilen onarımın faciadaki rolünün bulunup bulunmadığı, soruşturmanın en kritik sorularından biri haline geldi. Özellikle mühendisin yıllar önce baş bölümünde ağır yapısal hasar tespit ettiği yönündeki açıklaması ile kaptanın geminin ön kısmının koptuğuna ilişkin ifadesinin teknik bilirkişi incelemelerinde ele alınması bekleniyor.
Arama kurtarma çalışmaları denizde devam ederken, adli makamlar da 26 yıllık geminin bakım, onarım, sertifikasyon ve sefer geçmişini mercek altına aldı. Facianın gerçek nedeninin, batık üzerinde gerçekleştirilecek teknik incelemeler ve soruşturma kapsamında toplanacak deliller sonucunda netleşmesi bekleniyor.
