Değerli metal piyasasında haftanın kaybedeni gümüş oldu. Ons fiyatı haftalık bazda yüzde 2,6 değer kaybederek 64 dolar bandına geriledi. Aynı dönemde yatırımcının gündeminde tek bir başlık vardı, Amerikan Merkez Bankasının bu hafta yapacağı faiz toplantısı.
Haftanın son işlem gününde sınırlı bir toparlanma yaşandı. Gümüş cuma günü yüzde 1,64 değer kazandı ancak bu yükseliş haftanın başındaki kayıpları kapatmaya yetmedi.
GÜMÜŞTE HEDEF ÜÇ AŞAMAYA BÖLÜNDÜ
Fiyat baskı altındayken İsviçreli yatırım bankası UBS gümüş için bir projeksiyon paylaştı. Bankanın öngörüsü tek bir rakam değil, tarihe bağlanmış üç ayrı durak içeriyor.
İlk durak aralık 2026 olarak belirlendi. Bankanın o tarih için verdiği hedef ons başına 70 dolar ve mevcut seviyeye göre yüzde 8,6'lık bir yükselişe karşılık geliyor.
İkinci durak 2027'nin mart ile haziran ayları arasına yerleştirildi.
Beklenen fiyat 75 dolar olarak açıklandı.
Üçüncü ve son durak eylül 2027. Bankanın bu tarih için verdiği rakam ons başına 80 dolar ve bugünkü fiyata göre yüzde 24'lük bir artış potansiyeline işaret ediyor.
YÜZDE YİRMİ DÖRT BİR YILLIK HESAP
Rakamların okunma biçimi burada önem kazanıyor. Yüzde 24'lük yükseliş tek seferde gerçekleşecek bir sıçrama olarak değil, bir yıla yayılmış bir takvime bağlanmış durumda. Eylül 2027 hedefi bugünden tam on iki ay sonrasına denk geliyor.
Ara adımlar hesaplandığında tablo daha net görünüyor. Mevcut seviyeden 70 dolara çıkış yüzde 8,6, 70 dolardan 75 dolara geçiş yaklaşık yüzde 7,1, 75 dolardan 80 dolara ulaşmak ise yaklaşık yüzde 6,7'lik bir artış anlamına geliyor. Yani banka sert bir sıçrama yerine kademeli ve dengeli dağılmış bir yükseliş patikası tarif ediyor.
GÖZLER FED TOPLANTISINDA
Kısa vadede fiyatı belirleyecek asıl gelişme bu haftanın ortasında açıklanacak. Amerikan Merkez Bankasının para politikası toplantısı 15 ile 16 eylül tarihlerinde yapılıyor.
UBS toplantıdan 25 baz puanlık bir faiz artırımı çıkmasını bekliyor. Banka, piyasa açısından asıl belirleyici unsurun kararın kendisinden çok kararın nasıl okunacağı olduğunu vurguluyor. Toplantı sonrası mesajın sıkılaşma yönünde mi yoksa gevşeme yönünde mi algılanacağı fiyatın yönünü tayin edecek.
Beklentiler eylül ayı boyunca artırım tarafına kaydı. CME FedWatch verilerine göre piyasada 15 ile 16 eylül toplantısında faiz artırımı yapılacağı ihtimali yüzde 65'in üzerine çıkmış durumda.
Fiyatlamanın arkasında Amerikan Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh'ın ağustos sonunda Jackson Hole'da yaptığı konuşma bulunuyor. Warsh konuşmasında enflasyon yeterince yavaşlamazsa faiz artırımının gerekebileceği mesajını vermişti.
DESTEK SEVİYESİ EYLÜL BAŞINDA KIRILDI
Gümüşteki gerilemenin başlangıcı eylülün ilk günlerine dayanıyor. Metal 1 eylülde 65,50 dolar seviyesindeki teknik desteği aşağı yönlü kırdı ve 65 doların altına indi. O gün gümüş günlük bazda yüzde 2,5'in üzerinde değer kaybetti.
Aynı dönemde Amerikan dolarındaki güçlenme de değerli metaller üzerinde ek bir baskı unsuru oluşturdu. Dolar güçlendiğinde dolar cinsinden fiyatlanan metaller diğer para birimlerini kullanan alıcı için pahalı hale geliyor ve talep zayıflıyor.
FAİZ NEDEN GÜMÜŞÜ ETKİLİYOR?
Faiz kararlarının değerli metal fiyatlarındaki etkisi doğrudan bir mekanizmaya dayanıyor. Altın ve gümüş elde tutulduğunda faiz ya da temettü getirisi sağlamıyor.
Faiz oranları yükseldiğinde tahvil ve mevduat gibi getirili araçlar yatırımcı için daha cazip hale geliyor. Getirisi olmayan metalleri elde tutmanın alternatif maliyeti de aynı ölçüde artıyor. Faiz indirimi beklentisinin güçlendiği dönemlerde ise tablo tersine dönüyor ve değerli metallere yönelim artıyor.
Uluslararası piyasada fiyatlama ons üzerinden yapılıyor.
Bir ons yaklaşık 31,1 grama karşılık geliyor. Yurt içinde ise alışveriş gram üzerinden yapıldığı için iki ölçü arasındaki fark yatırımcının takip ettiği rakamı değiştiriyor.
Bankanın hedefi gram üzerinden hesaplandığında ortaya şu tablo çıkıyor. Mevcut seviyeden 80 dolara çıkış ons başına yaklaşık 16 dolarlık bir artış anlamına geliyor. Aynı fark gram başına yaklaşık 0,51 dolara denk düşüyor.
GÜMÜŞÜ AYIRAN İKİLİ YAPI
Gümüşün fiyat hareketini altından ayıran bir özelliği var. Altın ağırlıklı olarak yatırım ve rezerv talebiyle fiyatlanırken, gümüşün talebinin önemli bir bölümü sanayiden geliyor.
Güneş enerjisi panelleri, elektronik devreler, lehim alaşımları ve otomotiv elektroniği gümüşün başlıca kullanım alanları arasında yer alıyor. Metal, elektrik ve ısı iletkenliği en yüksek element olması nedeniyle bu alanlarda kolay ikame edilemiyor.
Sanayi talebinin ağırlığı fiyatın yalnızca finansal gelişmelerle açıklanamamasına yol açıyor.
İkili yapı fiyatın iki farklı kanaldan etkilenmesine yol açıyor. Faiz ve dolar tarafındaki gelişmeler yatırım talebini belirlerken, sanayi üretimindeki seyir fiziki talebi şekillendiriyor. Gümüşün altına kıyasla daha oynak bir seyir izlemesinin temel nedenlerinden biri de bu yapı olarak gösteriliyor.
Türkiye'de gümüş işlemleri Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası bünyesinde gerçekleştiriliyor. Yurt içi gram fiyatları ons fiyatı ile dolar kurunun birlikte hareketine göre belirleniyor.
Kurum ve banka projeksiyonları öngörü niteliği taşıyor ve piyasa koşullarına göre güncellenebiliyor.
