Iğdır’da uydu vericisi takılarak göç yolculuğu izlenen “Ender” isimli bozkır şahini, 148 günde 6 bin 41 kilometre uçtu. Asya’dan Afrika’ya uzanan yolculuğunda 14 ülkeden geçen şahin, kışlama alanı olan Etiyopya’ya ulaştı. Ender’in göç rotası, bilim insanları tarafından uydu verileriyle takip ediliyor.
IĞDIR’DAN BAŞLAYAN YOLCULUK RUSYA’YA UZANDI
KuzeyDoğa Derneği tarafından, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün izniyle Iğdır’da kurulan Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi’nde kuşların göç hareketleri araştırılıyor. Aras Nehri’nin beslediği Aras Kuş Cenneti’ndeki merkezde kuşlar halkalanırken bazı yırtıcı türlerin göçleri de uydu vericileriyle izleniyor.
İlkbaharda yürütülen çalışmalar sırasında 14 Mayıs’ta araştırma ağlarına takılan bir bozkır şahininin üzerine uydu vericisi yerleştirildi. “Ender” adı verilen kuş, aynı gün doğal yaşam alanına bırakıldı.
Kuzeye doğru hareket eden Ender, Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden ilerleyerek 18 Haziran’da Rusya’nın Mahaçkale şehrine ulaştı. Yaz mevsimini burada geçiren şahin, 20 Eylül’de kışlama alanına doğru yeniden göç etmeye başladı. Yaklaşık üç hafta süren bu yolculuğun ardından 9 Ekim’de Etiyopya’ya vardı.
SAHRA ÇÖLÜ’NÜ 13 SAAT KESİNTİSİZ UÇTU
Ender’in göç yolculuğunda dikkat çeken ayrıntılardan biri Sahra Çölü’nü geçişi oldu. Uydu verilerine göre çöl üzerinde altı gün boyunca ilerleyen şahin, bir uçuşunda hiç mola vermeden 13 saat havada kaldı ve 478 kilometre mesafe katetti.
Göç sırasında saatte 102 kilometre hıza ulaşan Ender’in kaydedilen en yüksek uçuş irtifası ise 4 bin 515 metre oldu. Veriler, kuşun uzun mesafeli göç sırasında farklı coğrafi koşullardan geçerek Afrika’ya ulaştığını ortaya koydu.
470 GRAMLIK ŞAHİNE 6 GRAMLIK VERİCİ TAKILDI
Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi istasyon sorumlusu Gül Tutar, Ender’in ilkbahardan itibaren anlık olarak takip edildiğini belirtti. Tutar, yaklaşık 470 gram ağırlığındaki şahine 6 gramlık uydu vericisi takıldığını ve göç hareketlerinin bu cihaz sayesinde izlenebildiğini anlattı.
Tutar’ın verdiği bilgilere göre Ender, Rusya’daki yaz döneminin ardından güneye yöneldi. Hazar Denizi çevresinde bir süre konaklayan kuş, göç güzergâhında Türkiye, Ermenistan, Gürcistan, Rusya, Azerbaycan, İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Yemen, Eritre, Güney Sudan, Uganda ve Etiyopya üzerinden ilerledi.
ENDER’İN DÖNÜŞ YOLCULUĞU DA İZLENECEK
Uydu takip verilerine göre Ender, şu anda Etiyopya’nın Oromia bölgesinde bulunuyor. Araştırmacılar, şahinin kışlama dönemindeki hareketlerini ve ilerleyen dönemde başlayacağı dönüş yolculuğunu izlemeyi sürdürecek.
Ender’in yolculuğundan elde edilen verilerin, bozkır şahinlerinin göç güzergâhlarının ve uzun mesafeli uçuş davranışlarının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
