İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, New York'ta İranlı gazetecilere yaptığı açıklamada ABD ile doğrudan olmayan temasların Katar ve Pakistan gibi arabulucu ülkeler üzerinden devam ettiğini söyledi.
Arakçi, Katarlı arabulucularla yeni bir görüşme gerçekleştirdiklerini ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için ortaya koyduğu şartların nasıl karşılanabileceği konusunda fikir alışverişinde bulunduklarını belirtti.
Katar tarafının görüşmede ortaya çıkan yeni fikirleri ABD'ye ileteceğini açıklayan Arakçi, Washington'ın nihai yanıtının daha sonra Tahran'a aktarılacağını söyledi.
İRAN ABD'DEN NE ZAMAN YANIT BEKLİYOR?
Arakçi, ABD'nin yanıtının 29 Eylül Salı günü kendilerine ulaştırılmasını umduklarını açıkladı.
İranlı Bakan, New York'tan Tahran'a döneceğini ve Washington'ın vereceği yanıtın Katarlı arabulucular tarafından İran yönetimine aktarılacağını ifade etti.
Arakçi'ye göre Katar ve Pakistan üzerinden sürdürülen mesaj trafiği İran'ın son teklifinin ardından daha ciddi bir nitelik kazandı.
Washington'dan gelecek yanıtın ardından İran'ın atacağı yeni adımların Tahran'da değerlendirilmesi bekleniyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN PAZARLIK SÜRÜYOR
İran ile ABD arasındaki temasların merkezinde küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı bulunuyor.
Arakçi, İran'ın boğazın yeniden açılabilmesi için ortaya koyduğu şartları hem ABD tarafına hem de uluslararası topluma New York'taki temasları sırasında aktardığını söyledi.
İran'ın daha önce sunduğu planın; ABD'nin deniz ablukasını kaldırması, İran'ın petrol satışlarına yönelik yaptırımların hafifletilmesi, bazı dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve bölgesel çatışmaların durdurulmasına yönelik adımlar karşılığında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve nükleer görüşmelerin yeniden başlatılmasını içerdiği bildirildi.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran'ın sunduğu son teklifi kamuoyu önünde reddetmişti. Buna rağmen iki ülke arasındaki dolaylı diplomatik temaslar sona ermedi.
KATAR YENİ FORMÜLÜ ABD'YE TAŞIYACAK
Katar'ın yürüttüğü mekik diplomasisi, tarafların doğrudan görüşmeden yeni bir uzlaşma zemini aramasına dayanıyor.
Arakçi, Katarlı yetkililerin İran'ın koşullarının nasıl karşılanabileceğine ilişkin bazı fikirler ortaya koyduğunu belirterek, söz konusu önerilerin görüşmede değerlendirildiğini söyledi.
Bu fikirlerin ABD tarafına iletilmesinin ardından Washington'ın vereceği yanıtın yeniden Tahran'a aktarılması planlanıyor.
Böylece Katar, İran ile ABD arasında mesaj taşıyan en önemli diplomatik kanallardan biri olmayı sürdürüyor.
İRAN NÜKLEER PROGRAMINDA TAVİZ VERECEK Mİ?
Arakçi'nin açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri de İran'ın nükleer programına ilişkin iddialar oldu.
İranlı Bakan, Tahran'ın nükleer konudaki tutumunda bir değişiklik veya taviz olmadığını belirterek, mevcut temaslarda İran'ın nükleer pozisyonundan geri adım atmasının müzakere edilmediğini söyledi.
Arakçi'nin açıklaması, ABD'nin İran'dan nükleer programına ilişkin yeni tavizler istediği yönündeki haberlerin ardından geldi.
Washington ile Tahran arasındaki temel anlaşmazlık noktalarından biri olmaya devam eden nükleer programın, daha kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılması halinde yeniden müzakere başlıklarından biri olması bekleniyor.
TRUMP İRAN'IN TEKLİFİNİ REDDETMİŞTİ
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın New York'taki diplomatik temaslar sırasında sunduğu son öneriyi kabul etmediğini açıklamıştı.
Buna rağmen Trump, İran ile yeni görüşmeler yapılmasını beklediğini de ifade etmişti.
ABD'li temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın daha önce Arakçi ile Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında dolaylı temaslarda bulunduğu, Katar'ın ise taraflar arasında mesajları ilettiği bildirilmişti.
Tarafların temel konulardaki görüş ayrılıkları ise devam ediyor. İran görüşmelerin Hürmüz Boğazı ve yaptırımlar çevresinde ilerlemesini isterken, Washington'ın Tahran'dan nükleer program konusunda da somut adımlar talep ettiği belirtiliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI NEDEN ÖNEMLİ?
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi ve Hint Okyanusu'na bağlayan stratejik deniz geçidi olması nedeniyle küresel ekonomi ve enerji piyasaları açısından kritik öneme sahip.
Körfez ülkelerinin petrol ve doğal gaz ihracatının önemli bölümü bu güzergâh üzerinden uluslararası piyasalara ulaşıyor.
Bu nedenle Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik sorunları yalnızca İran ile ABD arasındaki askeri ve diplomatik gerilimi değil, petrol fiyatlarından küresel enflasyona kadar çok sayıda alanı doğrudan etkiliyor.
İRAN'DAN "DİPLOMASİYE DE SAVAŞA DA HAZIRIZ" MESAJI
Arakçi, İran'ın diplomatik çözüm arayışını sürdürürken askeri seçeneklere karşı da hazırlıklı olduğunu belirtti.
Tahran'ın baskı altında müzakere etmeyeceği mesajını veren İranlı Bakan, ülkesinin kendi şartları ve çıkarları doğrultusunda diplomatik yolları kullanmaya devam edeceğini ifade etti.
İran yönetimi böylece bir taraftan Katar aracılığıyla Washington'dan gelecek cevabı beklerken diğer taraftan olası askeri gelişmelere karşı hazırlığını sürdüreceği mesajını verdi.
