İsrail hükümetinin E1 yasa dışı yerleşim projesi kapsamında 1234 konutluk ilk ihale ilanını yayımlaması, Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın ortak tepkisine neden oldu. İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Hollanda ve Norveç tarafından yapılan açıklamada, projenin Filistin topraklarının bütünlüğünü zedeleyeceği ve iki devletli çözüm ihtimalini daha da zayıflatacağı belirtildi.
E1 PROJESİNE ORTAK TEPKİ
Yedi ülke tarafından yayımlanan ortak açıklamada, İsrail hükümetinin E1 yerleşim projesi için inşaat ihaleleri açmasının “kabul edilemez” olduğu vurgulandı.
Açıklamada, uluslararası toplumun İsrail’in yerleşim politikalarına uzun süredir karşı çıktığı belirtilirken, E1 projesinin Batı Şeria’yı bölme ve Filistin topraklarının bölgesel bütünlüğüne zarar verme riski taşıdığı ifade edildi.
Ülkeler, İsrail yönetimine projeden vazgeçme ve Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerini sonlandırma çağrısı yaptı.
YERLEŞİMCİ ŞİDDETİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Ortak açıklamada, Batı Şeria’daki mevcut durumun da endişe verici olduğu belirtildi. Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddetinin ciddi seviyelere ulaştığı ve Filistin ekonomisinin ağır kısıtlamalarla karşı karşıya bulunduğu ifade edildi.
İsrail’in yerleşim politikasının bölgedeki istikrarsızlığı artırdığı belirtilen açıklamada, bu adımların barış ihtimalini daha da zayıflatacağı ve İsrail’in uluslararası konumuna zarar vereceği kaydedildi.
Açıklamada ayrıca şirketlere de çağrıda bulunularak, E1 projesindeki inşaat ihalelerine teklif vermemeleri istendi. Şirketlerin uluslararası hukukun ciddi ihlallerine dahil olma ihtimali nedeniyle hukuki ve itibar risklerini dikkate almaları gerektiği belirtildi.
E1 PROJESİNİN HEDEFİNDE FİLİSTİN TOPRAKLARI VAR
E1 projesi, Doğu Kudüs ile Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerini birbirine bağlamayı hedefleyen tartışmalı bir proje olarak biliniyor.
Projeyle, Maale Adumim Yahudi yerleşim biriminin Batı Kudüs'e bağlanması ve bölgeye binlerce konut ile otel yapılması planlanıyor. Proje kapsamında 1999 yılında yaklaşık 12 bin dönüm Filistin toprağının yerleşim alanı için tahsis edildiği aktarılıyor.
Önceki ABD yönetimlerinin baskıları nedeniyle uzun süre ilerletilemeyen proje, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından Eylül 2025'te onaylandı.
İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM TARTIŞMASI DERİNLEŞİYOR
İsrail’in E1 projesini hayata geçirmesi halinde Doğu Kudüs ile Batı Şeria arasındaki Filistin topraklarının bağlantısının ciddi şekilde zarar görebileceği değerlendiriliyor.
İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Hollanda ve Norveç ise açıklamalarında iki devletli çözüme dayalı kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa bağlılıklarını yineledi.
İsrail yönetiminin yeni yerleşim adımıyla birlikte E1 projesi üzerindeki uluslararası tartışmanın yeniden gündemin üst sıralarına taşınması bekleniyor.
