İsrail E1 yerleşim projesi, 500'den fazla eski Avrupalı başbakan, bakan, büyükelçi ve üst düzey yetkiliyi ortak bir çağrıda buluşturdu. İmzacılar, işgal altındaki Batı Şeria'da planlanan proje karşısında Avrupa Birliği'nin yaptırım ve ticari tedbirleri devreye almasını istedi.
Eski yetkililerin açıklamasında, İsrail hükümetinin E1 projesinin ilk aşamasındaki sözleşmeler için ilerlemeye hazırlandığı belirtildi. Projenin Batı Şeria'nın coğrafi bütünlüğünü bozacağı ve iki devletli çözümün uygulanmasını büyük ölçüde güçleştireceği savunuldu.
İSRAİL E1 YERLEŞİM PROJESİ İÇİN YAPTIRIM TALEP EDİLDİ
Çağrıda Avrupa Komisyonu'nun E1 ve diğer yerleşim projelerine finansman veya hizmet sağlayan kuruluşlara yönelik yaptırım düzenlemeleri hazırlaması istendi. Yerleşimlerle Avrupa Birliği arasındaki ticaretin tamamen durdurulması da talepler arasında sıralandı.
İmzacılar ayrıca AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın ticari hükümlerinin askıya alınmasını talep etti. Eski yetkililer, AB'nin uluslararası hukuk ve Birlik anlaşmalarından doğan sorumluluklarını yerine getirmekte yetersiz kaldığını ileri sürdü.
Avrupa Birliği ise E1 projesine daha önce karşı çıktığını açıklamıştı. AB, Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğu yönündeki tutumunu korurken, E1 planının iki devletli çözümün uygulanabilirliğine zarar vereceğini bildirmişti.
500'DEN FAZLA ESKİ YETKİLİ ÇAĞRIYA KATILDI
Ortak açıklamaya eski başbakanların yanı sıra geçmişte bakanlık, büyükelçilik ve Avrupa kurumlarında üst düzey görevlerde bulunan 500'den fazla isim destek verdi.
İmzacılar arasında eski Fransa başbakanları Dominique de Villepin ve Alain Juppe, eski İsveç Başbakanı Stefan Löfven, eski İtalya Başbakanı Massimo D'Alema ve eski Belçika Başbakanı Yves Leterme gibi isimler yer aldı.
Açıklamada bazı AB ülkelerinin İsrail yerleşimlerine karşı ulusal düzeyde tedbirler aldığı belirtilirken, Almanya ve İtalya'nın Birlik genelinde ortak önlemlerin kabul edilmesini engellediği öne sürüldü. Almanya ve İtalya hakkındaki ifadeler, çağrıya imza atan eski yetkililerin değerlendirmesi olarak açıklamada yer aldı.
E1 PROJESİ 1200'DEN FAZLA KONUTU KAPSIYOR
E1 projesi, Kudüs yakınlarında 1200'den fazla konutun inşa edilmesini öngörüyor. Planın hayata geçirilmesine karşı çıkanlar, Doğu Kudüs ile Batı Şeria'nın diğer bölgeleri arasındaki coğrafi bağlantının daha fazla zayıflayacağını savunuyor.
AB de Ağustos 2026'da yaptığı açıklamada E1 planının Batı Şeria'yı ikiye ayıracağını, Doğu Kudüs'ü daha fazla izole edeceğini ve gelecekte kurulması öngörülen Filistin devletinin toprak bütünlüğüne zarar vereceğini belirtmişti.
İsrail yerleşimleri ve E1 projesi, Avrupa siyasetinde İsrail'e karşı uygulanabilecek tedbirler konusunda üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıklarının başlıklarından biri haline geldi.
12 EKİM'DEKİ AB TOPLANTISI İÇİN ÇAĞRI YAPILDI
Eski Avrupalı yetkililer, talep ettikleri adımlar için 12 Ekim'de yapılacak AB dışişleri bakanları toplantısını işaret etti. İmzacılar, finansal yaptırımların, yerleşimlerle ticaretin durdurulmasının ve AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın ticari hükümlerinin toplantıda ele alınmasını istedi.
Çağrıda AB ve üye ülkelerin E1 projesine karşı ortak hareket etmesi talep edilirken, projenin ilerlemesinin İsrail-Filistin meselesinde iki devletli çözüm için geri dönüşü zor sonuçlar yaratacağı görüşü dile getirildi.
