Avrupa doğal gaz piyasası, küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik belirsizliklerinin etkisiyle haftaya yükselişle başladı.
Avrupa'da doğal gaz fiyatlarının temel göstergelerinden Hollanda merkezli TTF piyasasında kasım vadeli kontratlar, geçen cuma günü megavatsaat başına 74,76 eurodan kapanmıştı. Yeni haftanın ilk işlemlerinde fiyat yüzde 0,4 artarak 75,07 euro seviyesine çıktı.
Fiyatlardaki hareketlilikte, Basra Körfezi'nden Avrupa pazarına gerçekleştirilen LNG sevkiyatlarının olası güvenlik sorunlarından etkilenebileceğine yönelik kaygılar öne çıktı.
TANKERLERE YÖNELİK SALDIRILAR KAYGIYI ARTIRDI
Bölgede son dönemde petrol tankerlerini hedef alan ve kaynağı henüz netlik kazanmayan saldırılar, enerji nakil hatlarının güvenliğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO), bölgede seyreden bir petrol tankerinin kaynağı belirlenemeyen mühimmatla hedef alındığını açıkladı. İran basınında ise Hürmüz Boğazı yakınlarında bulunan Keşm Adası çevresinde patlama seslerinin duyulduğuna ilişkin haberler yer aldı.
Yaşanan gelişmeler, dünya enerji ticaretinin stratejik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki olası bir aksamanın yalnızca petrol piyasasını değil, LNG ticaretini de etkileyebileceği yönündeki endişeleri güçlendirdi.
HÜRMÜZ İÇİN 7 GÜNLÜK PLAN GÜNDEMDE
Bölgedeki askeri ve güvenlik gelişmelerinin yanı sıra diplomatik temaslar da devam ediyor.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngören 7 günlük plan kapsamında ABD tarafından aracı ülkeler üzerinden iletilen mesajın Tahran yönetimince değerlendirildiğini açıkladı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de Washington'ın sunduğu teklife ilişkin İran'ın bazı ek değerlendirmelerinin bulunduğunu ve bunların karşı tarafa aktarılacağını bildirdi.
AVRUPA'NIN DEPOLARI BOŞ
Hürmüz kaynaklı arz endişelerinin Avrupa açısından önemini artıran bir diğer unsur ise kıtanın doğal gaz stoklarının seviyesi oldu.
Avrupa Gaz Altyapısı (GIE) verilerine göre Avrupa Birliği ülkelerindeki doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 72,4 seviyesinde bulunuyor. Mevcut oran, son beş yılın aynı döneminde kaydedilen yaklaşık yüzde 87'lik ortalamanın belirgin şekilde altında seyrediyor.
Kış mevsimi öncesinde stokların geçmiş yılların gerisinde bulunması, LNG veya diğer tedarik kanallarında uzun süreli bir aksama yaşanması halinde Avrupa piyasasının daha fazla baskıyla karşılaşabileceği endişelerini artırıyor.
SOĞUK KIŞ FİYATLARDAKİ BASKIYI ARTIRABİLİR
Piyasalardaki bir diğer kritik değişken ise önümüzdeki ısıtma sezonunda hava sıcaklıklarının nasıl seyredeceği olacak. Kış aylarının tahminlerden daha soğuk geçmesi durumunda konut ve sanayi kaynaklı doğal gaz talebinin yükselmesi bekleniyor.
Talepteki olası artışın düşük seyreden stok seviyeleri ve LNG arzına yönelik jeopolitik risklerle birleşmesi halinde fiyatların üzerindeki yukarı yönlü baskının daha da güçlenebileceği değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler bu nedenle Avrupa açısından yalnızca bölgesel bir güvenlik sorunu olarak değil, kış öncesinde enerji arz güvenliğini doğrudan etkileyebilecek kritik bir risk başlığı olarak takip ediliyor.
