Fausto Zonaro, 1854 yılında İtalya'nın Padova yakınlarındaki Masi kasabasında dünyaya geldi. Sanat eğitimi aldıktan sonra Avrupa'nın farklı şehirlerinde çalışmalar yapan ressam, 1891 yılında eşiyle birlikte İstanbul'a geldi.
Zonaro ve eşi İstanbul'da Taksim'e yerleşti. Ressam kısa süre içinde şehrin sokaklarından Boğaziçi manzaralarına, insanlarından Osmanlı yaşamına kadar pek çok farklı konuyu resmetmeye başladı. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın biyografisine göre Zonaro'nun en dikkat çekici eserleri de İstanbul'da geçirdiği bu dönemde ortaya çıktı.
II. ABDÜLHAMİD'İN SARAY RESSAMI OLDU
Zonaro'nun İstanbul'daki kariyerinin en önemli dönüm noktalarından biri II. Abdülhamid döneminde yaşandı.
Ressam, 1896 yılında Sultan II. Abdülhamid tarafından “Ressam-ı Hazret-i Şehriyari”, yani saray ressamı olarak görevlendirildi. Bu görevle birlikte Zonaro, Osmanlı saray çevresinin önemli sanatçılarından biri haline geldi. TBMM kaynaklarında, Zonaro'nun bu görevi yaklaşık 14 yıl sürdürdüğü ve İstanbul'da yüzlerce eser verdiği belirtiliyor.
Zonaro'nun saray ressamlığına uzanan hikayesinde özellikle “Ertuğrul Süvari Alayı'nın Galata Köprüsü'nden Geçişi” adlı eserinin önemli bir yeri bulunuyor.
GALATA KÖPRÜSÜ'NDEKİ OSMANLI ASKERLERİNİ RESMETTİ
Zonaro, Ertuğrul Süvari Alayı'nın Galata Köprüsü'nden geçişinden etkilenerek bu sahneyi resmetti. Milli Saraylar koleksiyonundaki 1901 tarihli tabloda süvariler, Galata Köprüsü ve çevresindeki kalabalık ayrıntılı biçimde görülüyor.
TBMM'nin koleksiyon kataloğuna göre Zonaro, alayın geçişini her cuma izliyor ve askerlerin kıyafetlerindeki ayrıntılara kadar gözlem yapıyordu. 1901 tarihli eser bugün Milli Saraylar koleksiyonunda bulunuyor.
Bu tablo, yalnızca bir sanat eseri olarak değil, dönemin İstanbul'undan bir kesiti göstermesi bakımından da dikkat çekiyor.
İSTANBUL'UN GÜNLÜK YAŞAMINI TUVALE TAŞIDI
Zonaro'nun eserleri yalnızca saray ve askerî törenlerle sınırlı kalmadı.
Ressam; İstanbul sokaklarını, Boğaziçi'ni, kayıklarla yapılan gezintileri, dervişleri, tulumbacıları, kadınları ve dini törenleri de resmetti.
Türkiye'de bilinen eserleri arasında “Göksu Sefası”, “Fatih'in İstanbul'a Girişi”, “Tulumbacılar”, “Rifai Dervişleri”, “Hamam”, “Neyzen” ve “Feraceli Kadın” gibi çalışmalar bulunuyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı da Zonaro'nun İstanbul'daki çalışmalarının Türk resminde empresyonist eğilimin hazırlayıcıları arasında değerlendirildiğini belirtiyor.
1910'DA İSTANBUL'DAN AYRILDI
Zonaro'nun İstanbul yılları 1910'da sona erdi.
II. Abdülhamid'in 1909'da tahttan indirilmesinin ardından sarayla ilişkili birçok kişi gibi Zonaro'nun konumu da değişti. Bir süre sonra İstanbul'dan ayrılarak İtalya'ya dönen ressam, hayatının geri kalanını ağırlıklı olarak San Remo'da geçirdi. 1929 yılında burada hayatını kaybetti.
ZONARO'DAN ATATÜRK'E DİKKAT ÇEKEN MEKTUP
Fausto Zonaro'nun Türkiye ile bağlantısı İstanbul'dan ayrılmasıyla tamamen sona ermedi.
Ressam, 1927 yılında Mustafa Kemal Atatürk'e bir mektup göndererek İstanbul'da yaptığı bazı eserlerinin Türkiye'ye kazandırılmasını istedi. Mektupta, Sultan II. Abdülhamid'in kendisinin karşısında poz vererek yaptırdığı bir yağlıboya portresinin de elinde bulunduğunu belirtti.
Zonaro, söz konusu eserlerin İstanbul'daki müzelere dönmesini istedi. Ancak bahsettiği II. Abdülhamid portresinin bugün nerede olduğu bilinmiyor. Mektubun Cumhurbaşkanlığı Arşivi'nde bulunduğu ve Zonaro'ya verilen cevabın bilinmediği aktarılıyor.
TÜRKİYE'DE ESERLERİ HÂLÂ GÖRÜLÜYOR
Zonaro'nun İstanbul döneminde yaptığı eserlerin bir bölümü bugün Türkiye'deki devlet ve özel koleksiyonlarda bulunuyor.
Milli Saraylar koleksiyonundaki “Ertuğrul Süvari Alayı'nın Galata Köprüsü'nden Geçişi” bunlardan biri. Ayrıca geçmiş yıllarda TBMM Milli Saraylar Koleksiyonu, Zonaro ailesi ve Türk koleksiyonerlere ait eserlerden oluşan geniş kapsamlı sergiler de düzenlendi.
Fausto Zonaro böylece yalnızca Osmanlı sarayında görev yapan İtalyan bir ressam olarak değil, 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başındaki İstanbul'u eserleriyle belgeleyen sanatçılardan biri olarak Türkiye'nin sanat ve kültür tarihinde iz bıraktı.
