Kahve, özellikle genç tüketiciler için günlük yaşamın ve sosyalleşmenin önemli parçalarından biri haline gelirken artan fiyatlar tüketim alışkanlıklarını da değiştiriyor. Küresel piyasalarda kahve çekirdeği fiyatlarında zaman zaman yaşanan gerilemelerin Türkiye’deki kahve fiyatlarına neden aynı ölçüde yansımadığı ise tüketicilerin merak ettiği konular arasında yer alıyor.
Türkinform’a konuşan Operasyon Uzmanı ve Barista Eğitmeni Osman Can, kahvenin Türkiye’ye ulaşma sürecinden işletme maliyetlerine, değişen tüketici tercihlerinden önümüzdeki dönemde beklenen fiyat hareketlerine kadar sektördeki son durumu değerlendirdi.
KÜRESEL DÜŞÜŞ TÜRKİYE'YE NEDEN YANSIMIYOR?
Küresel piyasalardaki fiyat değişimlerinin Türkiye’deki tüketici fiyatlarına anlık olarak yansımasının mümkün olmadığını belirten Can, üretici ülkelerden satın alınan kahvenin Türkiye’ye ulaşmasının yaklaşık 3 ila 3,5 ay sürdüğünü söyledi.
Can, “Bu süreçte döviz kuru, enflasyon, navlun, gümrük vergileri ve diğer operasyonel maliyetler fiyat düşüşlerini büyük ölçüde absorbe ediyor. Ayrıca kahvenin üreticiden son kullanıcıya ulaşana kadar geçtiği tedarik zincirindeki maliyetler de fiyatları etkiliyor. Bu nedenle küresel piyasalarda indirim görülse bile, Türkiye’de kahve fiyatlarında indirimden çok maliyet baskısının devam ettiğini söylemek daha doğru olur” dedi.
BİR FİNCAN KAHVENİN FİYATINI NELER BELİRLİYOR?
Türkiye’de bir fincan kahvenin fiyatında döviz kuru ve hammadde maliyetlerinin önemli rol oynadığını ifade eden Can, kahvenin büyük ölçüde ithal edilmesi nedeniyle kur hareketlerinin maliyetlere doğrudan yansıdığını belirtti.
Kira, enerji ve personel giderlerinin etkisinin işletmenin bulunduğu bölgeye, ölçeğine ve operasyonel yapısına göre değişebildiğini söyleyen Can, sektördeki büyük markaların fiyat politikalarının da diğer işletmelerin fiyatlandırma stratejilerini dolaylı olarak etkilediğini ifade etti.
TÜKETİCİ KAHVEYİ EVE TAŞIYOR
Artan fiyatlarla birlikte tüketici tercihlerinde belirgin değişiklikler gözlemlediklerini anlatan Can, daha sade kahve çeşitlerine ve butik kahvecilere yönelimin arttığını söyledi. Mocktail, tatlı ve sandviç gibi yan ürünlerin satışlarında ise gerileme yaşandığını ifade etti.
Can’a göre en dikkat çekici değişimlerden biri evde kahve tüketimindeki artış oldu.
“Tüketiciler kahvelerini evde hazırlamaya yöneldikçe paket çekirdek kahve satışları yükselirken, mağaza içi tüketime bağımlı işletmelerde talep daralması yaşanıyor” diyen Can, tüketicinin kahveden tamamen vazgeçmek yerine tüketim biçimini değiştirdiğine işaret etti.
GENÇLER ARTIK SADECE KAHVEYE PARA VERMİYOR
Kahve sektöründeki büyümenin devam ettiğini belirten Can, bu büyümenin yalnızca kahve tüketimi üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Özellikle gençler açısından kahve mekânlarının sosyalleşme, çalışma ve vakit geçirme alanlarına dönüştüğünü ifade etti.
Can, “İnsanlar çoğu zaman kahvenin kendisinden ziyade mekânın sunduğu konfor ve sosyal ortam için ödeme yapıyor” dedi.
Talebin büyük şehirlerin yanı sıra Anadolu’daki daha küçük şehirlerde de güçlü olduğunu ve yeni kahve işletmelerinin açıldığını belirten Can, sektör açısından farklı bir noktaya da dikkat çekti.
Baristalığın giderek daha kolay ve hızlı para kazanılabilecek bir iş olarak görülmesinin mesleğin uzmanlık ve zanaat yönünü zayıflattığını savunan Can, bunun uzun vadede hizmet kalitesi açısından dikkat edilmesi gereken bir konu olduğunu söyledi.
YENİ FİYAT ARTIŞLARI GÜNDEME GELEBİLİR
Üniversitelerin ve okulların yeniden açılmasıyla kahve sektöründe hareketliliğin artmasını beklediklerini belirten Can, buna paralel yeni fiyat güncellemelerinin de gündeme gelebileceğini öngördü.
Kahvenin ana hammaddesi olan yeşil çekirdek fiyatlarının yaklaşık son 1,5 yıldır büyük ölçüde benzer seviyelerde seyrettiğini ifade eden Can, fiyat artışlarının temelinde yalnızca kahve çekirdeğinin bulunmadığını vurguladı.
Can, “Bugün fiyat artışlarının temel nedeni kahvenin kendisinden çok; lojistik, kira, enerji ve personel giderleri gibi operasyonel maliyetlerdeki yükseliş. Enflasyonun yüksek seyrettiği bir ekonomide bu maliyet kalemleri sürekli artış gösterdiği için, kahve sektöründe kalıcı bir fiyat dengelenmesinden söz etmek oldukça zor” dedi.
Önümüzdeki döneme ilişkin tüketicilere de mesaj veren Can, “Tüketicilerin önümüzdeki dönemde de kademeli fiyat artışlarıyla karşılaşması sürpriz olmayacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
