Kazakistan ile Çin arasındaki diplomatik, ticari ve ekonomik ilişkiler, Şanghay'da gerçekleştirilen üst düzey zirve ile yepyeni bir boyuta taşındı. Dünya Yapay Zeka Konferansı'na katılmak üzere Çin'in Şanghay kentine giden Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, burada Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile kritik bir görüşme gerçekleştirdi.
İki liderin başkanlığında yapılan heyetler arası görüşmelerin en somut ve stratejik çıktısı, iki ülke hükümetleri arasında resmiyete dökülen ve 2027-2030 dönemini kapsayan "Ticaret ve Ekonomik İş Birliği Programı ve Yol Haritası" oldu. Bu anlaşma, Asya'nın iki güçlü ülkesi arasındaki ticari entegrasyonu hızlandırmayı amaçlıyor.
KARŞILIKLI GÜVEN VE ORTAKLIK
Görüşmenin başında mevkidaşı Şi Cinping’e nazik daveti için teşekkür eden Cumhurbaşkanı Tokayev, Çin Komünist Partisi'nin kuruluşunun 105. yıl dönümünü de tebrik etti. Çin'in uluslararası arenadaki saygın konumuna dikkat çeken Tokayev, ülkenin son yıllarda elde ettiği küresel başarıların tüm dünya tarafından yakından ve takdirle takip edildiğini belirtti.
Çin'in geçirdiği bu büyük ekonomik ve teknolojik dönüşümün temelinde Şi Cinping'in kararlı yönetiminin ve ileri görüşlü liderliğinin yattığını ifade eden Tokayev, mevkidaşını "halkını her daim ileriye taşıyan güçlü ve bilge bir devlet adamı" sözleriyle nitelendirdi. Tokayev ayrıca, Kazakistan'ın Çin ile yürüttüğü "ebedi ve kapsamlı stratejik ortaklık" vizyonuna sıkı sıkıya bağlı olduklarını ve son yıllarda iki başkent arasındaki siyasi diyaloğun eşine az rastlanır bir seviyeye ulaştığını vurguladı.
EKONOMİDE LOKOMOTİF GÜÇ
Zirvenin en önemli gündem maddelerinden birini ikili ticaret hacmi oluşturdu. Çin'in, Kazakistan'ın açık ara en büyük ticaret ortağı olduğunu hatırlatan Tokayev, ekonomik alanda kaydedilen ivmenin altını çizdi.
Sanayi, enerji, gaz-kimya, makine üretimi ve modern tarım başta olmak üzere pek çok kilit sektörde devasa ortak projelerin yürütüldüğünü belirten Tokayev, imzalanan yeni yol haritasının bu projelere hukuki ve ekonomik bir zemin sağlayarak yatırımları daha da artıracağını ifade etti.
KÜLTÜREL ETKİLEŞİM VE TURİZMDE REKOR ARTIŞ
Ekonomik ve siyasi bağların yanı sıra, iki ülke halkları arasındaki insani ve kültürel köprüler de giderek sağlamlaşıyor. Cumhurbaşkanı Tokayev, sadece geçtiğimiz yıl içinde 1 milyonu aşkın Çinli turistin Kazakistan'ı ziyaret ettiğini açıklayarak, bu rakamın turizm ve kültürel etkileşim açısından tarihi bir başarı olduğunu dile getirdi.
Ayrıca, her iki ülkenin başkentlerinde karşılıklı olarak kültür merkezlerinin açıldığı ve mesleki eğitime büyük katkı sağlayan "Lu Ban Atölyelerinin" Kazakistan'da büyük bir başarıyla faaliyet göstermeye devam ettiği bilgisi paylaşıldı.
ULUSLARARASI ARENADA ORTAK VİZYON VE DİPLOMASİ
Görüşmede, Astana ve Pekin yönetimlerinin küresel meselelerdeki ortak tutumları da teyit edildi. İki ülkenin uluslararası örgütlerde kusursuz bir uyum içinde çalıştığını vurgulayan Tokayev; Birleşmiş Milletler (BM), Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) ve "Orta Asya-Çin" formatı gibi kritik platformlarda sürdürülebilir kalkınma ve güvenlik adına ortak adımlar attıklarını kaydetti.
ÇİN'DEN KAZAKİSTAN'IN REFORM SÜRECİNE TAM DESTEK
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ise Kazakistan heyetini ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, bu yüz yüze görüşmenin iki ülke gündemindeki kritik konuları detaylandırmak için mükemmel bir fırsat yarattığını söyledi. Şi, ortak çabalar sonucunda Çin-Kazakistan stratejik ortaklığının tarihi bir zirveye ulaştığını ve bu ilişkileri daha da derinleştirmek için önlerinde çok büyük bir potansiyel bulunduğunu belirtti.
Tokayev'in Çin'e yönelik sürdürdüğü dostane ve istikrarlı dış politikasından övgüyle bahseden Şi, bu tutumun her iki ülke halkının refahına ve ortak çıkarlarına doğrudan hizmet ettiğini vurguladı.
Kazakistan'da Cumhurbaşkanı Tokayev'in öncülüğünde yürütülen kapsamlı demokratik ve ekonomik reformları takdirle izlediklerini belirten Şi Cinping, yeni anayasanın kabul sürecinden dolayı Tokayev'i tebrik ederek, Kazakistan'da yaklaşan Kurultay (Ulusal Meclis) seçimlerinde başarı temennilerinde bulundu.
Zirve, her iki liderin huzurunda 2027-2030 dönemini kapsayan "Ticaret ve Ekonomik İş Birliği Programı ile Yol Haritası"nın resmi heyetler tarafından imzalanmasıyla sona erdi.
