Uzmanlar, 45 yaş üstü bireylerin düzenli kolonoskopi yaptırmasını öneriyor. Erken teşhisle %90 oranında tedavi şansı yakalanabiliyor. Bağırsak polipleri veya iltihabi hastalıklar gibi sorunları tespit etmek için vazgeçilmez olan bu prosedür, modern tıp teknolojisiyle minimum riskle gerçekleştiriliyor.
KOLONOSKOPİ HAZIRLIK SÜRECİ, EN KRİTİK AŞAMA
İşlemden önceki hazırlık, başarıyı belirleyen en önemli faktör. Bağırsağın tamamen temiz olması gerekiyor ki doktor net bir görüntü alabilsin. Hazırlık genellikle 1-2 gün önceden başlıyor.
Bağırsak temizliği: Doktorunuz özel bir laksatif ilaç reçete eder. Bu ilaçlar sıvı veya hap formunda olabilir ve bol suyla alınır.
Diyet kısıtlamaları: İşlemden 1 gün önce katı gıdalar yasaklanır. Sadece şeffaf sıvılar (su, elma suyu, et suyu) tüketilir. Kırmızı renkli içeceklerden kaçının.
İlaç düzenlemesi: Kan sulandırıcılar gibi ilaçlar önceden kesilebilir. Diyabet veya kalp hastaları için özel talimatlar verilir.
Hazırlık sırasında açlık hissi normaldir, ancak doğru uygulanırsa işlem sorunsuz geçer. Unutmayın, yetersiz temizlik tekrar işlem gerektirebilir.
KOLONOSKOPİ İŞLEMİ ADIM ADIM NASIL UYGULANIR?
Hastane veya poliklinikte sedasyon (hafif anestezi) altında yapılan kolonoskopi, genellikle 20-60 dakika sürer. Hasta sol yanına yatırılarak rahat bir pozisyona getirilir.
Anestezi ve rahatlama: Damar yolu açılarak hafif bir sakinleştirici verilir. Hasta uyanık kalır ama işlem sırasında hiçbir şey hissetmez.
Kolonoskopun girişi: İnce, esnek bir tüp (kolonoskop) makattan nazikçe ilerletilir. Uç kısmında kamera ve ışık bulunur.
Bağırsak incelemesi: Hava üflenerek bağırsak genişletilir. Doktor, HD ekran üzerinden kalın bağırsağı santim santim tarar. Polipler varsa biyopsi alınır veya çıkarılır.
İşlemin sonu: Kolonoskop geri çekilir. Hasta kısa bir gözlem sonrası taburcu olur.
Modern cihazlar sayesinde işlem minimal invazivdir. Çoğu hasta aynı gün evine döner ve ertesi gün normal hayatına devam eder.
KOLONOSKOPİ RİSKLERİ VE YAN ETKİLERİ NELERDİR?
Her tıbbi işlemde olduğu gibi kolonoskopi de nadir riskler taşır, ancak uzman ellerde oldukça güvenlidir. Komplikasyon oranı binde 5'in altındadır.
Yaygın yan etkiler: Hafif karın şişliği, gaz, hafif kanama (polipten sonra normaldir).
Nadir komplikasyonlar: Bağırsak delinmesi (%0.1), aşırı kanama veya enfeksiyon.
Kimler risk grubunda? Yaşlılar, kalp hastaları veya pıhtılaşma sorunu olanlar ekstra dikkat gerektirir.
EEAT kriterlerine göre, deneyimli gastroenterologlar tarafından yapılan işlemler güvenlidir. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı onaylı merkezlerde bu prosedür standartlara uygundur.
SONRASI BAKIM VE DOKTORA NE ZAMAN BAŞVURULUR?
İşlem sonrası hafif kramp veya gaz olabilir, ancak 24 saat içinde geçer. Ağır gıdalardan kaçının, bol sıvı tüketin.
İlk 24 saat araç kullanmayın veya alkol almayın.
Aşırı kanama, şiddetli karın ağrısı veya ateş olursa acile gidin.
Sonuçlar genellikle 1-2 hafta içinde çıkar. Polipler kötü huyluysa erken müdahale hayat kurtarır. Düzenli tarama, kolorektal kanseri önlemede en etkili yöntemdir.
SIK SORULAN SORULAR
Ağrılı mı? Sedasyon sayesinde hayır, çoğu hasta uyur gibi hisseder.
Kaç yaşından sonra yapılmalı? Aile öyküsü varsa 40 yaş, yoksa 45-50.
Maliyeti ne kadar? SGK kapsamında ücretsiz veya 1000-5000 TL arası özelde değişir.
Bu sorular, hastaların en çok merak ettikleri. Uzman görüşüne göre, korkulacak bir işlem değil, aksine koruyucu hekimliğin yıldızı.