Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un İspanya’ya resmî ziyareti sürerken Madrid’de dikkat çeken bir oylama yapıldı. İspanya Senatosu, iki ülke arasında 2023 yılında imzalanan Dostluk ve İşbirliği Anlaşması’nı 142 ret oyuyla reddetti. Anlaşmaya 106 senatör destek verirken bir senatör çekimser kaldı. Karar, Macron’un Madrid’de ağırlandığı saatlerde Fransa ile ilişkilerin geleceğine ilişkin siyasi tartışmayı da yeniden gündeme taşıdı.
MACRON’UN ZİYARETİNDE RET KARARI ÇIKTI
Senatodaki oylama, Macron’un İspanya’ya devlet ziyareti yaptığı güne denk geldi. İki ülkenin ilişkilerini daha düzenli bir işbirliği zemini üzerinde geliştirmek amacıyla hazırlanan anlaşma, İspanya Parlamentosunun alt kanadı olan Temsilciler Meclisinden geçmişti. Senatonun da onay vermesi beklenirken çıkan ret kararı, anlaşmanın İspanya’daki onay sürecini durdurdu.
Oylamada muhalefetteki Halk Partisi (PP) ve Vox anlaşmaya karşı çıktı. İspanya Senatosunda çoğunluğu elinde bulunduran PP’nin tutumu sonuçta belirleyici oldu. İktidardaki Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) ile bazı bölgesel partiler ise anlaşmaya destek verdi.
TARTIŞMANIN ODAĞINDA BAKANLAR MADDESİ VAR
PP’nin itirazı, anlaşmanın iki ülke hükümetlerinden bakanların karşılıklı toplantılara katılmasına ilişkin maddesinde yoğunlaştı. Parti, bir Fransız bakanın İspanya hükümetinin toplantılarında bulunabilmesi ihtimalinin kapsamını ve bu düzenlemenin hukuki güvencelerini sorguladı.
Madrid ve Paris daha sonra söz konusu maddenin nasıl uygulanacağına dair açıklayıcı bir yorum üzerinde uzlaştı. Buna göre yabancı bakanların katılımı, diğer ülkenin Bakanlar Kurulu toplantısına doğrudan katılma şeklinde değerlendirilmeyecekti. Ancak bu açıklama, PP’nin anlaşmaya yönelik itirazını gidermedi.
ANAYASA MAHKEMESİ ONAY VERMİŞTİ
Tartışmalı madde, Senatonun girişimiyle İspanya Anayasa Mahkemesine de taşındı. Mahkeme, 23 Eylül’de verdiği oy birliğiyle kararda düzenlemenin anayasaya aykırı olmadığına hükmetti. Böylece anlaşmanın Senatoda görüşülmesinin önündeki hukuki tartışma sonuçlanmış oldu.
PP’li senatör Pilar Rojo ise mahkeme kararına rağmen anlaşmada üstlenilen yükümlülüklerin kapsamına ilişkin kaygılarının sürdüğünü söyledi. Rojo, ret oylarının Fransa’nın İspanya için komşu ve ortak olarak taşıdığı önemi sorgulamadığını savundu. PSOE ise Anayasa Mahkemesinin kararından sonra anlaşmanın reddedilmesini eleştirdi.
ANLAŞMA 2023’TE BARSELONA’DA İMZALANDI
Dostluk ve İşbirliği Anlaşması, Macron ile İspanya Başbakanı Pedro Sánchez tarafından Ocak 2023’te Barselona’da imzalandı. Metin, iki ülke arasındaki siyasi temasları ve farklı alanlardaki işbirliğini güçlendirmeyi hedefliyordu. Fransa anlaşmaya ilişkin kendi onay sürecini 2025’te tamamladı.
İspanya’da ise anlaşmanın parlamentodan geçişi siyasi anlaşmazlıklara sahne oldu. Temsilciler Meclisindeki önceki oylamalarda da itirazlarla karşılaşan metin, daha sonra alt kanattan onay aldı. Senatodaki son ret kararı nedeniyle anlaşma henüz İspanya tarafından onaylanmış sayılmıyor.
ŞİMDİ NE OLACAK?
Senatonun reddi, anlaşmanın tamamen gündemden kalktığı anlamına gelmiyor. İspanya’daki usule göre parlamentonun iki kanadı arasındaki görüş ayrılığını gidermek için bir karma komisyon oluşturulması öngörülüyor. Komisyonun hazırlayacağı metin yeniden oylamaya sunulacak; uzlaşma sağlanamazsa süreçte son sözü Temsilciler Meclisi söyleyebilecek.
Macron ise Senatodaki oylamanın ardından anlaşmaya ulaşılabileceğine inandığını belirtti. Böylece Madrid’deki ret kararı, İspanya ile Fransa arasındaki anlaşmayı sona erdirmekten çok, onay sürecini yeni bir siyasi aşamaya taşıdı.
