Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Türkmenistan’ın Avaza bölgesinde gerçekleştirilen Orta Asya ve Azerbaycan Devlet Başkanları 8. İstişare Toplantısı’nda bölgesel iş birliğinin geleceğine ilişkin önemli mesajlar verdi.
Mirziyoyev, toplantının Azerbaycan’ın tam katılımıyla ilk kez gerçekleştirilmesine dikkat çekerek, zirvenin tarihi bir anlam taşıdığını söyledi.
Özbek lider, “Bugünkü toplantımız kardeş Azerbaycan ile ilk kez birlikte gerçekleştirilmesi nedeniyle özel bir önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
“BUGÜNKÜ TOPLANTI ÖZEL BİR ÖNEM TAŞIYOR”
Mirziyoyev konuşmasında, Azerbaycan’ın Orta Asya Devlet Başkanları İstişare Toplantısı formatına katılımının bölgesel iş birliğini daha geniş bir coğrafyaya taşıdığına işaret etti.
Azerbaycan’ın tam katılımcı olarak sürece dahil edilmesi kararı, 2025 yılında Taşkent’te gerçekleştirilen 7. İstişare Toplantısı’nda alınmıştı.
Böylece daha önce beş Orta Asya devletini bir araya getiren yapı, Azerbaycan’ın da dahil olmasıyla Orta Asya ile Güney Kafkasya arasında daha güçlü siyasi ve ekonomik bağlantı kurulmasını sağlayan yeni bir bölgesel formata dönüştü.
MİRZİYOYEV’DEN TÜRKMENİSTAN’A ÖVGÜ
Özbekistan Cumhurbaşkanı, Türkmenistan’ın dönem başkanlığındaki çalışmalarını da değerlendirdi.
Son bir yıl içerisinde bölgesel iş birliğini ilgilendiren birçok önemli konuda ilerleme kaydedildiğini ve somut anlaşmalara ulaşıldığını belirten Mirziyoyev, Orta Asya’daki ilişkilerin son yıllarda önemli ölçüde değiştiğini söyledi.
Mirziyoyev’e göre bölge liderleri artık daha sık bir araya geliyor, sorunları daha açık şekilde tartışıyor ve ortak çözümler geliştirebiliyor.
Özbek lider, devlet başkanlarının düzenli olarak gerçekleştirdiği istişare toplantılarının bu dönüşümde önemli rol oynadığını vurguladı.
“REFAH VE GÜVENLİĞİN TEMELİ KARŞILIKLI GÜVEN”
Mirziyoyev, istişare formatının oluşturulmasının arkasındaki temel düşüncenin bölge ülkeleri arasında güven ortamının oluşturulması olduğunu belirtti.
Orta Asya’nın güvenliği ve ekonomik refahının ülkeler arasındaki karşılıklı güvenle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade eden Mirziyoyev, bölgesel mekanizmaların bu anlayış doğrultusunda geliştirildiğini kaydetti.
Orta Asya’nın 21. Yüzyılda Kalkınması İçin Dostluk, İyi Komşuluk ve İşbirliği Antlaşması’nın sonuçlandırılmasını da tarihi gelişmelerden biri olarak gösterdi.
“AĞIR VE HANTAL YAPILAR KURMAK İSTEMİYORUZ”
Özbekistan Cumhurbaşkanı, bölgesel iş birliğinin yeni ve büyük bürokratik kurumlar oluşturmak anlamına gelmemesi gerektiği mesajını verdi.
Mirziyoyev, Orta Asya ve Azerbaycan’ın ihtiyaç duyduğu yapının esnek, anlaşılır ve sonuç odaklı bir iş birliği modeli olduğunu söyledi.
Egemen ve bağımsız devletlerin karşılıklı saygı, güven ve pragmatizm temelinde bir araya gelmesi gerektiğini vurgulayan Mirziyoyev, mevcut yöntemin bugüne kadar somut sonuçlar verdiğini ifade etti.
ORTA ASYA ULUSLARARASI ARENADA DAHA GÖRÜNÜR
Mirziyoyev, Orta Asya ülkelerinin son yıllarda uluslararası alanda daha güçlü ve görünür bir konuma geldiğini de söyledi.
Bunun en önemli göstergelerinden birinin farklı ülkeler ve uluslararası aktörlerle oluşturulan “Orta Asya+” formatlarına yönelik artan ilgi olduğunu belirten Mirziyoyev, bölgenin dış ortaklarının sayısının sürekli genişlediğini kaydetti.
Özbek lider, dünya genelinde jeopolitik gerilimlerin arttığına, ticaret ve ulaştırma bağlantılarının yeniden şekillendiğine ve yeni risklerin ortaya çıktığına dikkat çekerek bölge ülkelerinin politikalarını daha yakın şekilde koordine etmesi gerektiğini vurguladı.
GÜNDEMDE TİCARET, ENERJİ VE GÜVENLİK VAR
Avaza’daki toplantının resmi gündeminde siyasi ve diplomatik iş birliğinin güçlendirilmesi, ticari ve ekonomik ilişkilerin derinleştirilmesi ve enerji alanındaki ortaklığın genişletilmesi bulunuyor.
Çevrenin korunması, iklim değişikliğine uyum, kültür, eğitim, bilim ve gençlik alanındaki temasların geliştirilmesi de liderlerin ele aldığı başlıklar arasında yer alıyor.
Toplantıda ayrıca bölgesel ve uluslararası gelişmeler ile barış, istikrar ve güvenliğin sağlanmasına yönelik ortak adımlar değerlendiriliyor.
Mirziyoyev’in açıklamaları, Azerbaycan’ın katılımıyla birlikte Orta Asya’daki istişare mekanizmasının yalnızca coğrafi olarak genişlemediğini, aynı zamanda Hazar Denizi’nin iki yakasını bir araya getiren daha kapsamlı bir siyasi ve ekonomik iş birliği platformuna dönüşmeye başladığını ortaya koydu.
