Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyesi ülkeler, adalet alanındaki iş birliğini daha ileri bir aşamaya taşımak amacıyla İstanbul’da bir araya geldi.
TDT Adalet Bakanları 3. Toplantısı, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in moderatörlüğünde Çırağan Sarayı’nda gerçekleştirildi. 6-7 Ekim tarihlerinde düzenlenen toplantının sonunda Türk devletleri arasındaki adli iş birliğinin geleceğine yön verecek ortak bildiri imzalandı.
Toplantıya TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev, Azerbaycan Adalet Bakanı Farid Ahmadov, Kazakistan Adalet Bakan Yardımcısı Botagoz Shaimardanovna Zhakselekova, Kırgızistan Adalet Bakanı Almaz Ayılçiev ve Özbekistan Adalet Bakanı Akbar Tashkulov katıldı.
ORTAK BİLDİRİ İSTANBUL’DA İMZALANDI
Toplantının en önemli sonuçlarından biri, Türk devletleri arasındaki adli iş birliğinin geliştirilmesine yönelik hedefleri içeren ortak bildirinin imzalanması oldu.
Bildiride adli tıp, adli yardımlaşma, noterlik hizmetleri, dijital adalet ve adalet personelinin mesleki eğitimi gibi birçok alanda ortak çalışmaların artırılması kararlaştırıldı.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, bildirinin yalnızca siyasi iradeyi ortaya koyan bir metin olmadığını belirterek, Türk devletlerinin adalet sistemlerini geleceğe hazırlayacak stratejik bir yol haritası niteliği taşıdığını vurguladı.
ADLİ YARDIMLAŞMADA YENİ DÖNEM HEDEFİ
Toplantının gündemindeki önemli başlıklardan biri, Türk devletleri arasında yürütülen hukuki işlemlerin daha hızlı ve etkin hale getirilmesi oldu.
Üzerinde çalışmaları devam eden “Hukuki Konularda Çok Taraflı Adli Yardımlaşma Antlaşması” ile ülkeler arasındaki adli yardım süreçlerinin daha hızlı, öngörülebilir ve etkili bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
Gürlek, uzmanlar tarafından sürdürülen çalışmaların kısa zamanda tamamlanarak söz konusu anlaşmanın imza aşamasına getirilmesini istediklerini ifade etti.
Antlaşmanın hayata geçirilmesi halinde Türk devletleri arasında hukuki süreçlerde daha güçlü ve kurumsal bir koordinasyon mekanizmasının oluşturulması bekleniyor.
TÜRK ADLİ TIP AĞI İÇİN İŞ BİRLİĞİ GÜÇLENİYOR
Toplantıda adli tıp alanındaki ortak çalışmalar da değerlendirildi.
Bakü’de 3 Nisan 2026’da imzalanan Türk Adli Tıp Ağına İlişkin Mutabakat Zaptı, Türk devletlerinin adli tıp kurumları arasında bilgi ve tecrübe paylaşımının geliştirilmesi açısından önemli bir adım olarak öne çıktı.
Yeni mekanizmayla ülkelerin adli tıp kurumlarının birbirleriyle daha yakın çalışması, uzmanlık alanlarında ortak projeler yürütülmesi ve teknik kapasitenin geliştirilmesi amaçlanıyor.
HEDEF “TDT E-ADALET SİSTEMİ”
İstanbul’daki toplantının dikkat çeken gündem maddelerinden biri de dijital dönüşüm ve e-Adalet oldu.
Adalet hizmetlerinin teknolojik gelişmelerden bağımsız düşünülemeyeceğini belirten Gürlek, Türk devletlerinin bu alandaki deneyimlerini bir araya getirerek “TDT E-Adalet Sistemi” hedefinin somutlaştırılması gerektiğini söyledi.
Güvenli veri paylaşımı, e-yargı sistemlerinde kullanılan başarılı uygulamaların ülkeler arasında aktarılması ve teknik iş birliğinin geliştirilmesi üzerinde duruldu.
Türkiye’nin dijital adalet konusundaki tecrübelerini diğer Türk devletleriyle paylaşmaya hazır olduğunu vurgulayan Gürlek, teknolojik dönüşümün ortak adalet vizyonunun önemli parçalarından biri olacağını ifade etti.
NOTERLER ARASINDA İŞ BİRLİĞİ ARTIRILACAK
Türk devletleri arasındaki noterlik çalışmalarının geliştirilmesi de toplantının gündeminde yer aldı.
Ankara’da 5 Ekim 2023’te imzalanan Türk Dünyası Noterler Birliği Mutabakat Zaptı kapsamında başlatılan iş birliğinin yeni faaliyetlerle güçlendirilmesi hedefleniyor.
Noterlik kurumları arasındaki bilgi ve tecrübe paylaşımının artırılması, ortak çalışma mekanizmalarının geliştirilmesi ve Türk Dünyası Noterler Birliğinin daha etkin hale getirilmesi konusunda çalışmaların sürdürülmesi kararlaştırıldı.
ADALET PERSONELİ İÇİN ORTAK EĞİTİM PROGRAMLARI
Yargı mensupları ve adalet personelinin mesleki kapasitesinin geliştirilmesi de Türk devletlerinin ortak çalışma alanları arasında yer aldı.
Bu kapsamda ortak eğitim programları, çalışma ziyaretleri, uzman değişimleri ve tematik toplantıların artırılması planlanıyor.
Türk devletlerinin birbirlerinin hukuk ve adalet sistemlerindeki deneyimlerinden daha fazla yararlanmasının, ülkeler arasındaki kurumsal iş birliğini kalıcı hale getirmesi hedefleniyor.
Bakan Gürlek, Türkiye’nin TDT çatısı altında adalet alanındaki iş birliğini ileri taşımak için üzerine düşen katkıyı vermeye hazır olduğunu belirterek, ortak iradenin somut sonuçlara dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.
Toplantıda ayrıca TDT Adalet Bakanları 4. Toplantısı’nın 2027 yılında Kırgızistan’da yapılması konusunda mutabakata varıldı.
