Kazakistan, yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan servetlerin ülkeye geri getirilmesi için uluslararası iş birliğini güçlendirecek yeni bir adım attı.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Avrupa Ceza İşlerinde Karşılıklı Adli Yardım Sözleşmesi'nin onaylanmasına ilişkin yasayı imzaladı. Cumhurbaşkanlığı tarafından 6 Ekim'de duyurulan düzenleme, Kazakistan'ın yabancı ülkelerle yürüttüğü ceza soruşturmalarında daha geniş adli yardım imkanlarından yararlanmasının önünü açıyor.
YURT DIŞINDAKİ VARLIKLAR İÇİN TAKİP BAŞLAYACAK
Yeni hukuki mekanizmanın en dikkat çeken yönlerinden biri, suçtan elde edildiği değerlendirilen ve yurt dışına çıkarılan mal varlıklarının bulunmasına yönelik imkanların genişlemesi oldu.
Kazak makamları, gerekli koşulların oluşması halinde yabancı devletlere mal varlığının aranması ve üzerine tedbir konulması için adli yardım talebinde bulunabilecek.
Bu mekanizmanın uygulanabilmesi için ilgili fiilin hem Kazakistan'da hem de talebin yöneltildiği ülkede suç olarak kabul edilmesi gibi hukuki şartlar aranacak.
CEZA DOSYALARINDA DELİL TOPLANABİLECEK
Sözleşme yalnızca mali varlıkların geri getirilmesiyle sınırlı değil.
Kazakistan, yurt dışında bulunan ve ceza soruşturmalarında kullanılabilecek delillerin elde edilmesi konusunda da taraf ülkelerden yardım isteyebilecek. Böylece sınır aşan mali suçlar, suç gelirlerinin aklanması ve yasa dışı yollarla elde edilen varlıkların başka ülkelere aktarılması gibi dosyalarda soruşturma imkanlarının genişletilmesi hedefleniyor.
Kazakistan Başsavcılığı, ülkenin sözleşmeye katılım sürecinin Avrupa devletleriyle suçla mücadele ve uluslararası güvenlik alanındaki iş birliğinin etkinliğini artıracağını daha önce açıklamıştı.
YÜKSEK MAHKEME VE BAŞSAVCILIK DEVREDE OLACAK
Uluslararası adli yardım taleplerinin yürütülmesinde görev dağılımı da belirlendi.
Mahkemelerde görülmekte olan davalarla ilgili uluslararası talepler Kazakistan Yüksek Mahkemesi tarafından ele alınacak.
Ceza soruşturmalarına ilişkin diğer adli yardım işlemlerinin ise Başsavcılık tarafından yürütülmesi planlanıyor. Böylece yabancı devletlerle gerçekleştirilecek adli işlemlerin merkezi kurumlar üzerinden koordineli biçimde yürütülmesi amaçlanıyor.
HEDEF YASA DIŞI SERMAYEYİ GERİ GETİRMEK
Kazakistan'ın yasa dışı varlıkların geri alınmasına yönelik çalışmaları yeni değil.
Ülkede 2023 yılında kabul edilen özel düzenlemeyle yasa dışı şekilde elde edilen varlıkların devlete gönüllü veya zorunlu biçimde geri verilmesini sağlayan sistem kurulmuştu.
Zorunlu geri alma sürecinde mahkeme kararları doğrultusunda mal varlıklarının devlet mülkiyetine geçirilmesi mümkün hale getirildi. Kazakistan makamlarının açıkladığı verilere göre, yürütülen çalışmalar sonucunda önemli miktarda para, gayrimenkul, şirket hissesi ve farklı türlerde varlık yeniden devlet kontrolüne alındı.
1 TRİLYON TENGEYİ AŞAN VARLIK GERİ DÖNDÜ
Kazakistan'ın resmi verilerine göre yasa dışı yollarla elde edildiği belirlenen 1 trilyon tengeden fazla varlık daha önce ülkeye geri kazandırıldı.
Geri alınan kaynakların önemli bir bölümü okullar, hastaneler ve kamu altyapısının geliştirilmesi gibi sosyal projelere yönlendiriliyor. Tokayev yönetimi, yasa dışı servetlerin geri alınmasını ülkedeki “hukuk ve düzen” politikasının önemli unsurlarından biri olarak görüyor.
Avrupa Ceza İşlerinde Karşılıklı Adli Yardım Sözleşmesi'nin onaylanmasıyla birlikte Kazakistan'ın bu mücadeleyi artık daha geniş bir uluslararası hukuki ağ üzerinden sürdürmesi bekleniyor.
Yeni düzenleme özellikle yurt dışına çıkarılan suç gelirlerinin izinin sürülmesi, mal varlıklarının dondurulması ve geri alınması açısından Astana yönetiminin elini güçlendirecek önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
