KARAKALPAKİSTAN EKONOMİSİ YÜZDE 10,2 BÜYÜDÜ
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev başkanlığında Nukus’ta, Karakalpakistan’ın sosyoekonomik kalkınmasının ele alındığı bir toplantı gerçekleştirildi.
Toplantıda bölgeye son yıllarda sağlanan mali kaynaklar, teşvikler ve destekler değerlendirildi. Karakalpakistan’da kâr, arazi ve emlak vergilerinin yarıya indirildiği, sanayi kuruluşlarına uygulanan elektrik tarifesinde yüzde 15 indirim yapıldığı ve sosyal verginin yüzde 1 olarak belirlendiği aktarıldı.
Geçen yıl bölgeye 1,7 milyar dolarlık yatırım çekildiği, bu rakamın 2021’e göre 22 kat arttığı belirtildi. Karakalpakistan ekonomisinin yılın ilk yarısında yüzde 10,2 büyüdüğü ve Taşkent’in ardından ülkenin en hızlı büyüyen ikinci bölgesi olduğu kaydedildi.
YEŞİL ENERJİNİN PAYI YÜZDE 76’YA ÇIKARILACAK
Karakalpakistan’da son yıllarda toplam 860 megavat kapasiteli yeni enerji tesisleri devreye alındı. Beruniy ve Karauzyak ilçelerinde kurulan rüzgâr enerji santralleri sayesinde yeşil enerjinin bölgedeki payı yüzde 23’e ulaştı.
Elektrik üretimi dört kat artarak 5 milyar 330 milyon kilovatsaate yükseldi. Bu miktarın, bölgedeki haneler ile işletmelerin yıllık ihtiyacının yaklaşık üç katına karşılık geldiği bildirildi.
2030 yılına kadar toplam 3 bin 300 megavat kapasiteli yeni rüzgâr enerji santrallerinin devreye alınması planlanıyor. Bu yatırımlarla yeşil enerjinin toplam üretimdeki payının yüzde 76’ya çıkarılması ve 400 megavatlık enerji depolama kapasitesi oluşturulması hedefleniyor.
2,6 MİLYAR DOLARLIK RÜZGÂR SANTRALİ KURULACAK
Bölgede toplam değeri 7 milyar doları bulan 47 yeni projenin yapımına başlandı. Projelerin en büyüğü, Kungrad’da kurulacak 1.500 megavat kapasiteli rüzgâr enerji santrali olacak.
Yaklaşık 2,6 milyar dolara mal olması beklenen proje kapsamında 1.500 kilometrelik yüksek gerilim hattı ile 500 kilovoltluk üç trafo merkezi inşa edilecek.
Kungrad, Karauzyak ve Takiyataş güzergâhının “yeşil sanayi koridoru” haline getirilmesi planlanıyor. Mirziyoyev, Karakalpakistan’ın bu yatırımlarla bölgenin en büyük yeşil enerji üretim merkezlerinden biri olacağını söyledi.
YAPAY ZEKÂ VE VERİ MERKEZLERİNE 8 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM
Karakalpakistan’da yapay zekâ ve veri merkezi projeleri için oluşturulan özel bölgede toplam 8 milyar dolar değerinde altı projenin uygulanacağı açıklandı. Yatırımcılara kesintisiz enerji sağlanması amacıyla 1 gigavatlık elektrik kapasitesi oluşturulacak.
Nukus, Kungrad, Karauzyak ve Takiyataş’ta üç yıl içinde yüksek gelirli 1.500 kişilik istihdam yaratılması hedefleniyor. Bulut teknolojileri ve yapay zekâ alanındaki yıllık ihracatın ise 600 milyon dolara çıkarılması planlanıyor.
Bölgede üretilen temiz enerjinin karbon kredisine dönüştürülmesiyle yılda 50 ila 100 milyon dolar arasında gelir elde edilebileceği değerlendiriliyor. Japonya, Güney Kore, ABD, Kanada, İngiltere ve Avustralya gibi ülkelerle karbon kredisi ihracatı için görüşmeler yapılacak.
GELECEK YIL 5 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM HEDEFİ
Karakalpakistan’ın doğal kaynaklarının ekonomiye kazandırılması amacıyla “kaynaktan nihai ürüne” uzanan yeni bir sanayi ve yatırım haritası hazırlanacak. Altın, teknik tuz, kuvarsit ve çeşitli minerallerin ham madde olarak satılması yerine bölgede işlenmesine öncelik verilecek.
Tekstil, deri, elektrikli ekipman, enerji verimli yapı malzemeleri, otomotiv yan sanayisi ve ilaç sektörlerinde yüz milyonlarca dolarlık yeni projeler hayata geçirilecek. İtalyan bir şirketin katılımıyla Takhtakupir ilçesinde 50 milyon dolarlık tarım ve gıda işleme projesi de başlatılacak.
Bölgedeki yatırım olanaklarının tanıtılması için ilçelerde yatırım buluşmaları düzenlenecek. Karakalpakistan’a gelecek yıl toplam 5 milyar dolarlık yatırım çekilmesi hedefleniyor. Yeni yatırımlar aracılığıyla istihdamın artırılması, halkın gelir düzeyinin yükseltilmesi ve yoksulluğun azaltılması amaçlanıyor.
