Letonya'da toplam nüfus içerisinde kadınların erkeklerden daha fazla olduğu doğru. Fakat bu fark genç nüfustan değil, büyük ölçüde 40 yaşın üzerindeki ve özellikle ileri yaş gruplarındaki kadın nüfusunun erkeklerden fazla olmasından kaynaklanıyor.
“LETONYA ERKEKSİZ KALIYOR” PAYLAŞIMLARI GÜNDEM OLDU
Sosyal medyada dolaşıma giren bazı görsellerde genç Letonyalı kadınların fotoğrafları kullanılarak “Latvia is running out of men” yani “Letonya'da erkekler tükeniyor” ifadelerine yer verildi. Paylaşımlar, ülkedeki genç kadınların sayısının genç erkeklerden çok daha fazla olduğu ve bunun bir “partner bulma krizine” dönüştüğü izlenimi oluşturdu.
Ancak ülkenin yaş ve cinsiyete göre nüfus dağılımına bakıldığında durum değişiyor. Letonya Merkezi İstatistik Bürosu'nun verileri, kadın-erkek nüfusu arasındaki farkın bütün yaş gruplarında aynı yönde olmadığını ortaya koyuyor.
40 YAŞIN ALTINDA TABLO TERSİNE DÖNÜYOR
2020 yılına ait yaş ve cinsiyet dağılımı incelendiğinde, yaklaşık 40 yaşına kadar olan nüfusta genel olarak erkeklerin kadınlardan daha fazla olduğu görülüyor. Başka bir ifadeyle Letonya'nın toplam nüfusunda kadın fazlası bulunmasına rağmen bu durum doğrudan genç nüfusa yansımıyor.
Dolayısıyla sosyal medyada genç kadınların fotoğrafları üzerinden oluşturulan “genç kadınlara erkek kalmadı” algısı, nüfusun yaş dağılımını hesaba katmadığı için yanıltıcı hale geliyor. Ülkedeki belirgin kadın fazlası, daha ileri yaş grupları hesaba katıldığında ortaya çıkıyor.
ASIL FARK İLERİ YAŞLARDA AÇILIYOR
Letonya'nın demografik yapısındaki dikkat çekici kırılma orta yaşlardan itibaren başlıyor. Yaş ilerledikçe kadın nüfusunun erkek nüfusuna oranı yükselirken, özellikle ileri yaş gruplarında iki cinsiyet arasındaki fark oldukça belirgin hale geliyor.
Bu tablonun temel nedenlerinden biri kadınların erkeklerden daha uzun yaşaması. Letonya'da erkeklerin yaşam beklentisinin kadınlardan belirgin biçimde düşük olması, yaşlı nüfus içerisinde kadınların çok daha büyük bir paya ulaşmasına neden oluyor.
TOPLAM NÜFUSTAKİ KADIN FAZLASI YANILTABİLİYOR
“Letonya'da kadınlar erkeklerden çok daha fazla” şeklindeki ifadelerin kaynağında toplam nüfus verileri bulunuyor. Toplam rakamlara bakıldığında gerçekten de ülkede kadın nüfusunun erkek nüfusundan fazla olduğu görülüyor. Ancak yalnızca bu rakam üzerinden genç nüfusun yapısı hakkında sonuç çıkarmak doğru bir tablo oluşturmuyor.
Çünkü toplam nüfustaki cinsiyet farkının önemli bölümü ileri yaş gruplarından geliyor. Genç ve genç yetişkin nüfus ayrı değerlendirildiğinde ise erkeklerin sayısının kadınlara yakın olduğu, hatta birçok yaş grubunda erkeklerin hafif çoğunlukta bulunduğu görülüyor.
GENÇ KADINLAR İÇİN “ERKEK KITLIĞI” YOK
Bu nedenle Letonya'daki demografik durumu “genç kadınlar erkek bulamıyor” şeklinde özetlemek istatistiksel açıdan sorunlu. Veriler, genç nüfusta kadınlar lehine büyük bir sayısal dengesizlik bulunduğunu göstermediği gibi, 2020 itibarıyla 40 yaşın altındaki birçok yaş grubunda tablo tam tersine erkekler lehine seyrediyordu.
Letonya'da gerçekten dikkat çekici bir kadın-erkek nüfus farkı bulunuyor; ancak “erkek kıtlığı” esas olarak gençlerin değil, orta ve ileri yaş gruplarının demografik yapısıyla ilişkili. Sosyal medyada genç kadınların görüntüleriyle sunulan paylaşımlar ise bu kritik yaş ayrımını ortadan kaldırarak çok daha farklı bir tablo ortaya koyuyor.
NEDEN KADINLARIN SAYISI YAŞ İLERLEDİKÇE ARTIYOR?
Letonya'nın nüfus piramidindeki farkın önemli nedenlerinden biri erkek ve kadınların yaşam süreleri arasındaki açıklık. Erkeklerde daha yüksek erken ölüm oranları nedeniyle yaş ilerledikçe erkek nüfusu daha hızlı azalıyor ve kadınların toplam nüfus içerisindeki ağırlığı yükseliyor.
Bu nedenle Letonya'nın toplam nüfusuna bakıldığında görülen kadın üstünlüğünü doğrudan flört, evlilik veya genç nüfustaki kadın-erkek dengesiyle ilişkilendirmek mümkün değil. Demografik veriler yaş gruplarına ayrıldığında sosyal medyada oluşturulan “genç kadınların yaşadığı erkek kıtlığı” anlatısının dayandığı temel varsayım büyük ölçüde ortadan kalkıyor.
