NATO'ya üye 32 ülkenin liderlerini bir araya getirecek Ankara zirvesinde, Türkiye'nin öncelikli gündem maddeleri netleşti. ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa'nın savunma harcamalarını artırması yönündeki ısrarı ve çeşitli diplomatik sürtüşmelerin gölgesinde gerçekleşecek bu zirvede, Türkiye özellikle uzun süredir gündemde olan F-35 programına yeniden katılım talebini ve ABD tarafından uygulanan yaptırımların kaldırılmasını önceleyecek.
SAVUNMA SANAYİİ KAPASİTESİ ÖN PLANDA
Ev sahibi Türkiye, savunma sanayisindeki kapasitesini ön plana çıkararak NATO içinde savunma ticaretine yönelik kısıtlamaların kaldırılması yönündeki çağrısını yinelemeyi planlıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, özellikle Fransa ve İtalya ile SAMP/T füze savunma sistemleri alımı konusunda ilerleme sağlamaya yönelik girişimlerde bulunacak. Trump ile yapacağı ikili görüşmelerde ise Ankara-Washington ilişkilerinin güçlendirilmesi, ABD yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 programına Türkiye'nin yeniden dahil edilmesi konuları dile getirilecek.
HÜRMÜZ VE UKRAYNA GÜNDEME ALINACAK
Zirvede ayrıca İran'ın nükleer silah sahibi olmaması gerektiği ve Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer özgürlüğüne saygı duyulması çağrıları da yer alacak. Ukrayna konusu zirvenin diğer önemli gündem maddelerinden biri olacaktır; katılımcı liderlerin, Ukrayna'ya askeri yardım, teçhizat ve eğitim sağlama taahhütlerini 2026 için 70 milyar avro seviyesinde sürdürecekleri öngörülüyor. Bu finansmanın bir kısmı mevcut ikili taahhütlerden ve Avrupa Birliği'nin Ukrayna'ya sağladığı 60 milyar avroluk kredi mekanizmasından karşılanacak. ABD'nin bu fonlara katkı yapmaması bekleniyor.
İŞBİRLİKLERİ İÇİN YENİ FIRSAT
Savunma sanayisi alanındaki işbirliklerini geliştirmek amacıyla Ankara'da düzenlenecek forumda, savunma sektörüne yönelik yeni milyarlarca dolarlık anlaşmaların duyurulması planlanıyor. Zirve, Trump yönetiminin Avrupa'nın savunma harcamalarını artırması konusunda baskı yaptığı ve kıtanın savunmasında Amerika'nın yükünü paylaşması gerektiği mesajını ilettiği bir ortamda gerçekleşecek. Avrupa ülkeleri ise Lahey'de verdikleri taahhüte dayanarak savunma bütçelerini artırdıklarını ve 2035 yılına kadar gayri safi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ini savunmaya ayırmayı hedeflediklerini göstermek amacıyla bildiri üzerinde çalışmalarını sürdürüyorlar.
HANGİ ÜLKELER KATILACAK?
Zirveye Donald Trump dahil 32 NATO ülkesinin liderleri katılacak. Salı akşamı düzenlenecek özel yemeğe Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in katılması bekleniyor. NATO dışişleri bakanları Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden meslektaşlarıyla görüşecek, ayrıca Ukrayna Dışişleri Bakanı ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile bir araya gelecekler. NATO savunma bakanları ise Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Koreli mevkidaşlarıyla görüşmeler yapacak.
