Vücutta aşırı yağ birikimiyle karakterize olan bu hastalık, hem bireylerin yaşam kalitesini düşürür hem de toplum sağlığını tehdit eder. Peki, obezite nedir, kimler obez sayılır ve obezite olduğunu nasıl anlarız?
Obezite Nedir Kısaca Özet? Obezite Nedir Sağlık Bakanlığı?
Obezite, vücudun yağ kütlesinin, yağsız kütleye oranla sağlığı bozacak düzeyde artması durumudur. Kısaca, vücutta aşırı ve anormal miktarda yağ birikmesi olarak tanımlanır. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı'na göre obezite, "bedenin sağlığı bozacak ölçüde yağ kütlesinin, yağsız kütleye oranla aşırı artmasıdır." Bu tanım, obezitenin sadece kilo fazlalığı değil, aynı zamanda bir hastalık olduğunu vurgular.
Obezite Kaç Kilodan Başlar? Kimler Obez Sayılır?
Obezite tanımı, kişinin kilosundan çok, vücut kitle indeksi (VKİ) adı verilen bir ölçümle yapılır. VKİ, kişinin kilosunun, boyunun karesine bölünmesiyle hesaplanır (kg/m²).
- Sağlık Bakanlığı'na ve Dünya Sağlık Örgütü'ne göre kimler obez sayılır?
- 18.5 - 24.9 kg/m²: Normal
- 25.0 - 29.9 kg/m²: Kilolu (fazla kilolu)
- 30.0 - 34.9 kg/m²: 1. Derece Obezite
- 35.0 - 39.9 kg/m²: 2. Derece Obezite (Morbid Obez)
- 40.0 kg/m² ve üzeri: 3. Derece Obezite (Morbid Obez)
Bu nedenle "obezite kaç kilodan başlar?" sorusunun net bir cevabı yoktur; çünkü obezite tanısı boy uzunluğuna bağlıdır.
Obezite Olduğunu Nasıl Anlarız?
Obezite teşhisi için en güvenilir yöntem, yukarıda belirtilen VKİ hesaplamasıdır. Ancak, sadece VKİ yeterli olmayabilir. Bir kişinin obezite olup olmadığını anlamak için dikkat edilmesi gereken diğer belirtiler şunlardır:
- Bel Çevresi Kalınlığı: Karın bölgesindeki yağlanma, obezitenin en önemli belirtilerindendir ve kalp-damar hastalıkları riskinin bir göstergesidir.
- Nefes Darlığı: Özellikle fiziksel aktivite sırasında nefes almakta zorlanma.
- Eklem Ağrıları: Aşırı kilo, diz, kalça ve ayak eklemlerine binen yükü artırarak ağrılara neden olur.
- Uyku Apnesi: Uyku sırasında nefesin durmasıyla karakterize olan bu durum, obeziteyle yakından ilişkilidir.
- Kronik Yorgunluk: Günlük aktivitelerde bile çabuk yorulma ve enerji düşüklüğü.
Obezite Çeşitleri Nelerdir?
Obezite, vücuttaki yağ dağılımına ve nedenlerine göre farklı çeşitlere ayrılabilir:
- Elma Tipi (Abdominal) Obezite: Yağ birikiminin daha çok karın ve gövde bölgesinde yoğunlaşmasıdır. Bu tip obezite, kalp hastalıkları, diyabet ve metabolik sendrom gibi kronik hastalıklar için daha yüksek risk taşır.
- Armut Tipi (Ginekoit) Obezite: Yağ birikiminin daha çok kalça ve bacaklarda yoğunlaşmasıdır. Bu tip obezitenin sağlık riskleri, elma tipine göre genellikle daha düşüktür.
- Morbid Obezite: VKİ'nin 35'in üzerinde olduğu, ciddi sağlık sorunlarına yol açan ve genellikle cerrahi müdahale gerektiren ileri düzey obezitedir.
- Santral Obezite: Bel çevresinin kadınlarda 88 cm, erkeklerde 102 cm'den fazla olması durumudur ve metabolik riskler açısından önemlidir.
Obezite, sadece kilo fazlalığı olarak görülmemesi gereken, multidisipliner bir yaklaşım gerektiren ciddi bir hastalıktır. Doğru teşhis ve etkili bir tedavi planı için uzman bir hekim, diyetisyen ve egzersiz uzmanı gibi profesyonellerin desteği şarttır.
Bu makaledeki bilgiler, tıbbi bir teşhis veya tedavi önerisi yerine geçmez. Kilo yönetimi veya obeziteyle ilgili endişeleriniz varsa, mutlaka bir sağlık uzmanına danışmanız gerekmektedir.
