Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), kişinin kontrolü dışında gelişen, yineleyici düşünceler ve bu düşüncelerle bağlantılı olarak ortaya çıkan davranışların sürekli hale gelmesiyle tanımlanır. Günümüzde toplumun yaklaşık %2’sinde görülen bu bozukluk, çoğunlukla ergenlik döneminde başlasa da her yaşta ortaya çıkabilmektedir.
OKB BELİRTİLERİ NELERDİR?
OKB’nin en yaygın belirtileri arasında, kişinin zihnini sürekli meşgul eden istenmeyen düşünceler ve bu düşünceleri azaltmaya yönelik yapılan kompulsif davranışlar yer alır. El yıkama, kapı kontrol etme, düzen takıntısı, simetri arayışı, sürekli tekrar eden sayma ya da dua etme davranışları bunlara örnek olarak gösterilebilir.
OKB NEDENLERİ VE RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
Uzmanlara göre OKB’nin ortaya çıkışında biyolojik, genetik ve çevresel faktörlerin rolü bulunmaktadır. Beyindeki serotonin dengesizlikleri, ailede benzer rahatsızlıkların bulunması, stresli yaşam olayları ve travmalar risk faktörleri arasında öne çıkmaktadır.
OKB TANISI NASIL KONUR?
OKB tanısı, psikiyatri uzmanları tarafından yapılan klinik değerlendirmeler sonucunda konur. Hastanın düşünceleri, davranışları ve bunların günlük yaşamdaki etkileri göz önünde bulundurulur. Tanıda en önemli kriterlerden biri, kişinin bu düşünce ve davranışları engelleyememesi ve yaşam kalitesinin düşmesidir.
OKB TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?
OKB tedavisinde en sık tercih edilen yöntemler ilaç tedavisi ve psikoterapidir. Özellikle bilişsel davranışçı terapi (BDT), OKB’de etkili sonuçlar vermektedir. Antidepresan ilaçlar, beyindeki serotonin düzeyini düzenleyerek obsesyon ve kompulsiyonları azaltmaya yardımcı olur.
Bazı ileri vakalarda beyin stimülasyonu gibi alternatif tedavi yöntemleri de uygulanabilmektedir. Erken dönemde başlanan tedavi, hastalığın ilerlemesini önleyerek yaşam kalitesini artırmaktadır.
OKB İLE YAŞAM NASILDIR?
OKB, tedavi edilmediğinde kişinin günlük yaşamını, sosyal ilişkilerini ve iş hayatını olumsuz etkileyebilir. Ancak doğru tedavi yöntemleri ile belirtilerin kontrol altına alınması mümkündür. Uzmanlar, OKB belirtileri görüldüğünde vakit kaybetmeden profesyonel destek alınması gerektiğini vurgulamaktadır.