Öğrenci affını içeren kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında görüşüldü. Genel Kurul'da gündem dışı konuşmalar, milletvekillerine verilen birer dakikalık konuşmalar, grup başkanvekillerinin değerlendirmeleri ve siyasi parti gruplarının önergelerinin ele alınmasının ardından teklifin görüşmelerine geçildi.
Yapılan görüşmeler sonunda "Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" kabul edilerek yasalaştı.
ÖĞRENCİ AFFI RESMİ GAZETE'DE YAYIMLANDI MI?
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen öğrenci affı düzenlemesi henüz Resmi Gazete'de yayımlanmadı.
Bir kanun teklifinin yürürlüğe girebilmesi için öncelikle TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi, ardından Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulması ve son olarak Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
ÖĞRENCİ AFFI DÜZENLEMESİ KİMLERİ KAPSIYOR?
Kanunla birlikte üniversitelerde hazırlık sınıfı, ön lisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü düzeylerde öğrenim görürken çeşitli nedenlerle ilişiği kesilen öğrencilere af getiriliyor.
Düzenleme kapsamında;
- Hazırlık dahil tüm sınıflarda öğrenim görenler,
- Ön lisans,
- Lisans,
- Lisans tamamlama,
- Lisansüstü programlarda eğitim alanlar,
- Kendi isteğiyle ilişiğini kesenler,
- Herhangi bir nedenle üniversiteyle ilişiği kesilenler,
- Bir yükseköğretim programını kazandığı halde kayıt yaptırmayanlar,
başvuru şartlarını yerine getirmeleri halinde düzenlemeden yararlanabilecek.
BAŞVURU SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?
Hak sahibi öğrencilerin daha önce kayıtlı oldukları üniversitelere başvurmaları gerekiyor.
Kanunun yürürlüğe girmesinin ardından dört ay içerisinde başvurusunu yapanlar eğitim hayatlarına yeniden devam edebilecek.
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapan kişiler ise terhislerinin ardından iki ay içinde ilgili üniversiteye başvurarak düzenlemeden faydalanabilecek.
DAHA ÖNCE AF DÜZENLEMESİNDEN YARARLANANLAR
Düzenlemeye göre daha önce farklı bir öğrenim düzeyinde af hakkından yararlanılmış olması, başka bir öğrenim düzeyinde yeniden bu haktan yararlanmaya engel oluşturmayacak.
Teklifin ilk halinde yer alan "2022 yılından sonra ilişiği kesilenler" sınırlaması metinden çıkarıldı. Böylece düzenlemede yıl sınırlaması bulunmuyor.
KİMLER DÜZENLEME KAPSAMINDA YER ALMIYOR?
Öğrenci affı;
- Terör suçu,
- Kasten öldürme,
- İşkence,
- Eziyet,
- Cinsel saldırı,
- Çocukların cinsel istismarı,
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanları,
kapsamıyor.
Bunun yanında sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge verenler, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda yer alan "Manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz" suçları kapsamında ilişiği kesilenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulu'nca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla üyelik, mensubiyet, iltisak ya da irtibat nedeniyle ilişiği kesilenler de düzenlemeden yararlanamayacak.
YATAY GEÇİŞ İMKANI DA BULUNUYOR
Düzenlemeden yararlanarak eski üniversitesine kayıt yaptıran öğrencilerden, giriş yaptıkları yıldaki ÖSYS/YKS puanı aynı veya farklı bir diploma programının aynı türdeki taban puanını karşılayanlar, bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecek.
Ayrıca düzenleme kapsamında yeniden öğrenci statüsü kazananlar başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim ön lisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilecek.
HANGİ KURUMLAR KAPSAM DIŞINDA?
Polis Akademisi ve buna bağlı eğitim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile bağlı eğitim kurumları, Milli Savunma Üniversitesi'ne bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitüler ile Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı adına başka yükseköğretim kurumlarında öğrenim görürken ilişiği kesilen öğrenciler af düzenlemesinden yararlanamayacak.
TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNE EK HAKLAR
Kanun kapsamında intörnlük eğitimi hariç son sınıfta bulunan tıp fakültesi öğrencilerine başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav ya da tekrar hakkı tanınacak.
Teorik veya uygulamalı derslerini başarıyla tamamlamış ancak uygulamalı eğitime ya da intörnlük eğitimine başlamamış, eğitimini tamamlamamış veya başarısız olmuş öğrencilere uygulamalı eğitimlerini tamamlama imkanı sağlanacak.
Azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ise ek sınav hakkı verilmeyecek.
AKADEMİSYENLERE İLİŞKİN DÜZENLEMELER
Kanunla birlikte yükseköğretim alanında akademisyenleri ilgilendiren çeşitli düzenlemeler de hayata geçirildi.
Buna göre, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kararıyla emeklilik yaş haddini dolduran akademisyenler, 75 yaşını geçmemek kaydıyla emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar ikişer yıllık sözleşmelerle görev yapmayı sürdürebilecek.
Sözleşmeli öğretim üyesi sayısını bölüm, program veya yükseköğretim kurumu bazında sınırlandırma yetkisi YÖK'e verildi. Sözleşmesi uzatılan akademisyenler mevcut özlük haklarını koruyacak.
Türk Cumhuriyetleri ile akraba topluluklardaki üniversitelerden davet alan akademisyenlerin özlük hakları korunarak en fazla üç yıl süreyle Milli Eğitim Bakanlığı tarafından izinli sayılmaları sağlanacak. Bu süre, uluslararası anlaşmalar ile üniversiteler arasında yapılan protokoller dikkate alınarak beş yıla kadar uzatılabilecek.
SON SINIF ÖĞRENCİLERİNE EK SINAV VE TEKRAR HAKKI
Kanun kapsamında, öğrenim süresinin sonunda mezuniyet aşamasına gelen ve intörnlük eğitimi dışında başarısız olduğu veya alamadığı teorik ya da uygulamalı dersleri bulunan son sınıf öğrencilerine iki ek sınav veya tekrar hakkı tanındı.
Teorik ya da uygulamalı derslerini başarıyla tamamlamasına rağmen uygulamalı eğitime başlayamayan veya bu eğitimde başarısız olan öğrencilere de eğitimlerini tamamlama imkanı sağlanacak.
Öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ise ek sınav hakkı verilmeyecek. Uygulamalı eğitim ve intörnlük eğitimine ilişkin esasları belirleme yetkisi Yükseköğretim Kurulu'na ait olacak.
ÜCRET KARŞILIĞI ÜRETİLEN YAYINLARA MESLEKTEN ÇIKARMA CEZASI
Düzenleme kapsamında, ücret karşılığı ya da ücretsiz olarak hazırlanmış yayın ve çalışmaları atama, yükselme, unvan veya derece kazanılmasında kullananlar ile bu fiilleri başkaları adına gerçekleştiren veya aracılık eden kişiler hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanacak.
Ayrıca tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ve araştırma görevlilerinin ek ödeme tavan oranları, Sağlık Bakanlığı'nda görev yapan emsallerinin aldığı ödeme oranına uygun hale getirilecek.
ÜNİVERSİTELER YÖK KARARIYLA EĞİTİME BAŞLAYABİLECEK
Kanunla ortak araştırma merkezlerinde görevlendirilen öğretim elemanları, kendi üniversitelerindeki döner sermaye faaliyetlerine katkıları dikkate alınarak ilgili ek ödemelerden yararlanmaya devam edecek.
Projelerden elde edilen gelirlerle alınan dayanıklı taşınırlar koordinatör üniversitenin envanterine kaydedilecek ve proje kapsamında ortak uygulama ile araştırma merkezi bulunan üniversitelere tahsis edilebilecek.
Proje tamamlandığında dayanıklı taşınırların hangi yükseköğretim kurumuna bedelsiz devredileceğine ortak uygulama ve araştırma merkezi yönetim kurulu karar verecek. Koordinatör üniversitenin değişmesi halinde ise ortak araştırma merkezinin borçları, alacakları ve nakit bakiyeleri yeni koordinatör üniversiteye aktarılacak.
Düzenlemeye göre devlet veya vakıf ayrımı yapılmaksızın kanunla kurulan yükseköğretim kurumları eğitim ve öğretim faaliyetlerine YÖK kararıyla başlayabilecek.
Eğitim-öğretime başlayan akademik birimlerden fakülte, enstitü ve yüksekokullar daha sonra ortaya çıkan gerekçeler doğrultusunda Cumhurbaşkanı kararıyla; konservatuvar, meslek yüksekokulu, uygulama ve araştırma merkezleri gibi akademik birimler ise YÖK kararıyla kapatılabilecek.
Kanunda ayrıca vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak idari yaptırım ve önlemlere ilişkin düzenlemeler de yer aldı.
ÜNİVERSİTELER ORTAK TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ KURABİLECEK
Kanunla yükseköğretim kurumlarının yönetim kurulları, teknoloji transfer ofislerinde hizmet buluşlarının hak sahipliğinin ofisler adına devredilmesine karar verebilecek.
Bu durumda ilgili mevzuattan doğan hak ve yükümlülükler teknoloji transfer ofislerine ait olacak.
Ofisler, kendi adına tescil edilen haklardan elde edilen gelirin üçte birini ilgili yükseköğretim kurumunun döner sermayesine aktaracak, en az üçte birini buluş sahibine ödeyecek, kalan bölüm ise ofiste kalacak.
Döner sermayeye aktarılan tutarlardan hazine payı dışında herhangi bir kesinti yapılmayacak ve bu gelirler kanunda belirtilen giderlerde kullanılacak.
Kanunun yürürlüğe girmesinden önce hak sahipliği yükseköğretim kurumlarında bulunan buluş ve başvurular için de aynı hükümler uygulanacak.
Birden fazla yükseköğretim kurumu ortak teknoloji transfer ofisi kurabilecek. Başvurularda yerleşkesinde veya ortağı olduğu teknoloji geliştirme bölgesinde ofisin kurulacağı üniversite muhatap kurum olarak gösterilecek.
Ofis faaliyetlerine katkı sağlayacağı değerlendirilen diğer tüzel kişiler sermaye koymaları şartıyla ortak olabilecek. Teknoloji transfer ofisleri öz sermayelerini veya gelirlerini kullanarak bilgi ve buluşların ticarileştirilmesine yatırım yapabilecek, kamu ve özel sektör şirketleriyle ortaklık kurabilecek.
