Rapor parasının temelini oluşturan iş göremezlik ödeneğini anlamak şart. Bu ödeme, çalışanların hastalık, kaza veya doğum nedeniyle işten uzak kaldığı günlerde gelir kaybını telafi eder. SGK verilerine göre, yılda milyonlarca rapor düzenleniyor ve bu ödemeler doğru başvuruyla sorunsuz alınabiliyor.
RAPOR PARASI ALMA ŞARTLARI NELERDİR?
Rapor parası alabilmek için belirli kriterleri karşılamak zorunlu. En önemli şartları:
SGK Prim Gün Sayısı: Son 1 yıl içinde en az 90 gün prim ödenmiş olmalı. Doğum raporu için ise 3 ay içinde 90 gün şartı aranıyor.
Çalışma Süresi: Son 3 yılda en az 180 gün prim yatırmış olmak gerekiyor. Bu, özellikle mevsimlik işçiler için kritik.
Rapor Türü: Doktor raporu iş kazası, meslek hastalığı, genel hastalık veya analık (doğum) için olmalı. Ağır raporlarda (60 gün ve üzeri) heyet onayı şart.
Başvuru Süresi: Raporun düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içinde SGK'ya başvurulmalı. Süre aşılırsa ödeme hakkı kaybedilebilir.
Bu şartlara uymayanlar ne yazık ki rapor parasından yararlanamıyor. Örneğin, 4/a (SSK) sigortalıları için prim günleri e-Devlet üzerinden kolayca sorgulanabiliyor.
ADIM ADIM RAPOR PARASI BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?
Başvuru süreci dijitalleşti ve e-Devlet üzerinden hızlandı. Rapor parası nasıl alınır sorusunun pratik cevabı:
Raporu Alın: Doktorunuzdan 'istirahat raporu'nu alın. Rapor, barkodlu ve imzalı olmalı.
e-Devlet'e Giriş: e-Devlet Kapısı'na TC kimlik numaranızla giriş yapın.
Başvuru Sayfası: 'SGK İş Göremezlik Ödeneği Başvurusu' hizmetini aratın ve seçin.
Bilgileri Girin: Rapor detaylarını (barkod no, tarih) yükleyin. Bordro veya maaş belgesi ekleyin.
Onaylayın: Başvuruyu gönderin. SGK, 5-7 iş günü içinde inceleyecek.
Alternatif olarak, SGK il/ilçe müdürlüklerine şahsen gidilebilir. Pandemi sonrası online başvuru oranı %90'lara ulaştı, bu da süreci hızlandırıyor. Unutmayın, rapor parası hesaplama için günlük kazancınızın 2/3'ü baz alınıyor.
RAPOR PARASI HESAPLAMA VE ÖDEME MİKTARI
Rapor parası miktarı, prime esas kazancınıza göre hesaplanır. Formülü, günlük brüt ücret x 2/3 x rapor günü sayısı. Örneğin, aylık 20.000 TL brüt maaşı olan biri için günlük 666 TL (20.000/30), rapor parası ise 444 TL/gün olur.
Örnek Hesaplama:
Aylık brüt: 25.000 TL
Günlük kazanç: 833 TL
10 gün rapor: 833 x 2/3 x 10 = 5.553 TL ödeme
Ödeme, banka hesabınıza 15-20 gün içinde yatırılıyor. Vergi ve kesintiler düşülüyor, net tutar e-Devlet'te görüntülenebiliyor. Asgari ücretliler için 2024'te minimum günlük 300 TL civarı ödeneğe ulaşılıyor.
SIK KARŞILAŞAN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ
Rapor parası başvurularında hatalar sık yaşanıyor. Red nedenlerini aşağıda sıraladık:
Red Nedeni 1: Prim yetersizliği. Çözümünü e-Devlet'ten 4/a-4/b hizmet dökümünü kontrol ederek yapabiliriz.
Red Nedeni 2: Süre aşımı. Hatırlatma: 15 gün kuralı katı uygulanıyor.
Red Nedeni 3: Rapor geçersizliğini hastaneden heyet raporu alarak veya itiraz ederek durumu çözebiliriz.
İtiraz için SGK'ya 60 gün içinde dilekçe verin. Yargı yolu da açık; Danıştay kararları sigortalı lehine çoğalıyor. Ayrıca, işveren bordrosu eksikse SGK otomatik hesaplıyor.
RAPOR PARASI İLE İLGİLİ GÜNCEL DEĞİŞİKLİKLER VE İPUÇLARI
2024'te SGK, rapor parasını Ziraat Bankası üzerinden tek kanal yaptı. Ayrıca, kronik hastalar için 'tekrarlayan rapor' kolaylığı getirildi. İpuçları:
Maaş bordrosunu saklayın.
Çoklu işyerinde çalışıyorsanız, hepsini beyan edin.
Bağ-Kur'lular için özel şartlar var: 90 gün prim zorunlu.
Uzmanlar, rapor parası alırken avukat desteği önermiyor; süreç basit. Ancak karmaşık durumlarda SGK Alo 170 hattını arayın.