Romatoloji, eklem, kas, bağ dokusu ve bağışıklık sistemiyle ilgili hastalıkların tanı ve tedavisiyle ilgilenen tıbbın önemli bir dalıdır. Gelişen tıp teknolojileri ve artan hastalık farkındalığı sayesinde, bu alana duyulan ilgi her geçen gün artmaktadır. Peki, romatoloji nedir, romatoloji uzmanı hangi hastalıklara bakar ve bu bölüm hangi hastanelerde bulunur?
ROMATOLOJİ NEDİR?
Romatoloji, özellikle romatizmal hastalıklar, otoimmün bozukluklar ve kas-iskelet sistemiyle ilgili iltihabi rahatsızlıklarla ilgilenen bir bilim dalıdır. Artrit, lupus, ankilozan spondilit, gut, vaskülit ve benzeri çok sayıda hastalık romatolojinin kapsamına girer. Kısaca, romatoloji bağışıklık sisteminin yanlış çalışmasından kaynaklanan kronik hastalıkları inceler.
ROMATOLOJİ UZMANI
Romatoloji uzmanı, iç hastalıkları (dahiliye) ihtisasını tamamladıktan sonra romatoloji alanında yan dal eğitimi alan hekimlere verilen unvandır. Bu doktorlar, özellikle karmaşık eklem ağrıları, şüpheli otoimmün hastalıklar ve uzun süren iltihaplı tabloların teşhisinde kritik rol oynar.
BÖLÜMÜ NEYE BAKAR?
Romatoloji bölümü; kas-iskelet sistemi hastalıklarına, otoimmün rahatsızlıklara, iltihabi romatizmal hastalıklara, vaskülitlere ve bağ dokusu bozukluklarına bakar. Özellikle nedeni belirsiz ateş, uzun süren eklem ağrıları ve ciltte döküntüler romatoloji bölümünün alanına girer
ROMATOLOJİ BÖLÜMÜ OLAN HASTANELER
Türkiye genelinde birçok üniversite ve eğitim araştırma hastanesinde romatoloji bölümü bulunmaktadır. Özellikle büyük şehirlerde yer alan tıp fakülteleri, uzman romatologların görev yaptığı merkezlerdir.
ROMATOLOJİ BÖLÜMÜ OLAN DEVLET HASTANELERİ
Devlet hastanelerinde romatoloji bölümleri, yoğun hasta talebi nedeniyle randevu bulmanın zor olduğu alanlardan biridir. Ankara, İstanbul, İzmir ve Bursa gibi büyük şehirlerdeki devlet hastanelerinde romatoloji klinikleri hizmet vermektedir.
İSTANBUL'DA ROMATOLOJİ BÖLÜMÜ OLAN HASTANELER
İstanbul, Türkiye’nin sağlık açısından en gelişmiş şehirlerinden biridir. Şehirde birçok üniversite hastanesi ve özel sağlık kuruluşunda romatoloji bölümü bulunmaktadır. İstanbul Tıp Fakültesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ve eğitim araştırma hastaneleri romatoloji alanında öne çıkan merkezlerdendir.
İSTANBUL'DA ROMATOLOJİ BÖLÜMÜ OLAN DEVLET HASTANELERİ
İstanbul’daki devlet hastaneleri arasında, özellikle eğitim araştırma hastanelerinde romatoloji klinikleri bulunur. Kartal Dr. Lütfi Kırdar, Bakırköy Dr. Sadi Konuk ve Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi romatoloji bölümüyle öne çıkan merkezlerdir.
ROMATOLOJİ RANDEVU
Romatoloji randevusu almak için Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden işlem yapılabilir. Ancak bu alandaki yoğunluk nedeniyle randevu almak bazen güçleşebilir. Hastaların genellikle dahiliye veya başka bir branştan sevk edilerek romatolojiye yönlendirilmesi gerekir.
TÜRKİYE'NİN EN İYİ ROMATOLOJİ DOKTORU
Türkiye’de birçok değerli romatoloji uzmanı bulunmaktadır. Özellikle üniversite hastanelerinde görev yapan akademisyenler, bilimsel çalışmaları ve klinik deneyimleriyle öne çıkar. En iyi romatoloji doktoru seçimi kişisel ihtiyaçlara, hastalığın türüne ve doktorun deneyim alanına göre değişiklik gösterebilir.
ROMATOLOJİ MUAYENESİ NASIL YAPILIR?
Romatoloji muayenesi, detaylı bir hasta öyküsü alınmasıyla başlar. Daha sonra eklem hareketleri, kas gücü ve cilt bulguları incelenir. Gerekli durumlarda kan tahlilleri, idrar testleri ve görüntüleme yöntemleriyle teşhis desteklenir.
ÇOCUK ROMATOLOJİ NEDİR?
Çocuk romatolojisi, 0-18 yaş arasındaki çocuklarda görülen romatizmal hastalıklarla ilgilenen alt bir uzmanlık dalıdır. Çocukluk çağı romatizması (juvenil artrit) en sık görülen hastalıklar arasındadır.
ROMATOLOJİK HASTALIKLARI NELERDİR?
Romatolojik hastalıklar arasında romatoid artrit, lupus, Sjögren sendromu, ankilozan spondilit, psöriyatik artrit, skleroderma ve vaskülitler yer alır. Bu hastalıklar kronik olup uzun süreli takip gerektirir.
ROMATOLOJİ VE DAHİLİYE AYNI MI?
Romatoloji, dahiliyenin bir yan dalıdır. Yani romatologlar önce iç hastalıkları ihtisası yapar, ardından romatoloji alanında uzmanlaşır. Dolayısıyla her romatolog aslında bir dahiliye uzmanıdır.
ROMATOLOJİ NEYİN YAN DALI?
Romatoloji, iç hastalıkları (dahiliye) bölümünün yan dalıdır. Romatolojiye yönelmek isteyen hekimler, dahiliye uzmanlığını tamamladıktan sonra romatoloji eğitimi alır.
ROMATOLOJİYE NEDEN SEVK EDİLİR?
Uzun süren eklem ağrıları, nedeni bilinmeyen ateş, ciltte morluklar, bağışıklık sistemi bozuklukları ve kas güçsüzlüğü gibi durumlarda hastalar romatolojiye sevk edilir.
ROMATOLOJİ HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Romatolojik hastalıkların belirtileri arasında eklem şişliği, sabah tutukluğu, cilt döküntüleri, yorgunluk, göz ve ağız kuruluğu sayılabilir. Bu belirtiler kronik seyir gösterebilir ve zamanla organ tutulumlarına yol açabilir.
ROMATOLOJİ DOKTORU HANGİ TAHLİLLERİ İSTER?
Romatoloji doktoru genellikle kan tahlilleri (ANA, RF, CRP, sedimantasyon), idrar testleri ve bağışıklık sistemiyle ilgili özel testler ister. Ayrıca MR, ultrason ve röntgen gibi görüntüleme yöntemleri de teşhis için kullanılabilir.
ORTOPEDİ VE ROMATOLOJİ ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Ortopedi, cerrahi müdahalelerle ilgilenirken romatoloji daha çok dahili (iç hastalıkları) yaklaşımıyla tedavi uygular. Yani ortopedi ameliyat odaklı, romatoloji ise ilaç tedavisi odaklıdır.
ROMATOLOJİ DOKTORUNA DİREK GİDİLİR Mİ?
Devlet hastanelerinde çoğunlukla romatolojiye doğrudan gidilemez. Öncelikle dahiliye uzmanına başvurulur ve gerekli görüldüğünde romatolojiye sevk edilir. Ancak özel hastanelerde doğrudan romatoloji uzmanına muayene olunabilir.
ROMATOLOJİ KANSERİ BELİRTİLERİ
Romatoloji doğrudan bir “kanser türü” değildir, ancak romatizmal hastalıkların bazıları kanserle karışabilecek belirtiler gösterebilir. Uzun süren halsizlik, nedensiz kilo kaybı, gece terlemeleri ve sürekli ağrı gibi durumlar hem romatolojik hem de onkolojik açıdan incelenmelidir.
EDİTÖRDEN NOT
Romatoloji, bağışıklık sistemi ve kas-iskelet sistemiyle ilgili onlarca hastalığın tanı ve tedavisinde kritik bir bölümdür. Uzman romatologlara erişim zorluğu nedeniyle erken teşhis için belirtilerin dikkate alınması büyük önem taşır.