Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kazakistan ve Özbekistan ile yürürlükte bulunan askerî-teknik iş birliği anlaşmalarının değiştirilmesi amacıyla müzakerelerin başlatılması talimatını verdi. İlgili kararnameler Rusya’nın resmî yasal belgeler portalında yayımlandı.
Anlaşmalar, silah ve askerî teçhizat tedariki, mevcut sistemlerin bakımı ve modernizasyonu, teknoloji aktarımı, ortak üretim, uzman eğitimi ve bilgi paylaşımı gibi alanları kapsıyor. Planlanan değişikliklerin ayrıntıları ise henüz açıklanmadı.
MÜZAKERELER BAŞLAYACAK
Putin’in talimatıyla Rusya, Kazakistan ve Özbekistan ile ayrı ayrı görüşmeler yürütecek. Tarafların mevcut anlaşmalara eklenecek veya değiştirilecek maddeler üzerinde uzlaşmasının ardından yeni protokollerin imzalanması bekleniyor. Görüşmelerin ne zaman başlayacağına ilişkin henüz bir takvim paylaşılmadı.
ANLAŞMALAR YILLARDIR YÜRÜRLÜKTE
Rusya ile Kazakistan arasındaki askerî-teknik iş birliği anlaşması 24 Aralık 2013’te imzalandı ve 2015’te onaylandı. Rusya ile Özbekistan arasındaki benzer anlaşma ise 29 Kasım 2016’da imzalandı.
Her iki belge de ülkeler arasındaki savunma ürünleri ticaretinin ve teknik iş birliğinin genel kurallarını belirliyor. Anlaşmalarda bugüne kadar kapsamlı bir değişiklik yapılmadığı bildirildi.
SAVUNMA İŞ BİRLİĞİ SÜRÜYOR
Kazakistan, geçmiş yıllarda Rusya’dan Su-30SM savaş uçakları, Mi-171Ş ve Mi-35M helikopterleri, Buk-M2E hava savunma sistemleri ile çeşitli zırhlı araçlar temin etti. Rusya ayrıca ortak hava savunma sistemi kapsamında Kazakistan’a S-300PS sistemleri sağladı.
Özbekistan ise Rusya’dan Mi-35M taarruz helikopterleri satın aldı ve envanterindeki bazı MiG-29 savaş uçaklarını Rusya ile birlikte modernize etti. İki ülke arasında farklı hava savunma ve radar sistemlerine yönelik temaslar da yürütüldü.
İKİ ÜLKENİN STATÜSÜ FARKLI
Kazakistan, Rusya’nın da üyesi olduğu Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütünde yer alırken Özbekistan örgüte üye değil. Bu nedenle Moskova ile Astana arasındaki askerî ilişkiler ikili anlaşmaların yanı sıra ortak savunma mekanizmaları üzerinden yürütülüyor. Rusya-Özbekistan savunma ilişkileri ise büyük ölçüde ikili anlaşmalara dayanıyor.
DEĞİŞİKLİKLER MERAK EDİLİYOR
Mevcut anlaşmalar; silah tedariki, askerî ürünlerin onarılması ve modernize edilmesi, ortak araştırmalar yürütülmesi, üretim tesisleri kurulması ve personel yetiştirilmesi gibi başlıkları içeriyor.
Yeni müzakerelerde hangi maddelerin değiştirileceği veya iş birliğine yeni alanların eklenip eklenmeyeceği henüz bilinmiyor. Sürecin, Rusya’nın Kazakistan ve Özbekistan ile savunma ilişkilerinin geleceği açısından yakından takip edilmesi bekleniyor.
