Bir süredir gündemde yer alan Suça sürüklenen çocuklara yönelik yeni düzenlemeleri içeren kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.
Düzenlemeyle çocukların ceza sorumluluğuna ilişkin hükümlerden infaz sistemine, sosyal inceleme süreçlerinden çocukların ceza infaz kurumlarında barındırılmasına kadar birçok alanda değişikliğe gidildi.
15-18 YAŞ GRUBUNA İLİŞKİN CEZA DÜZENLEMESİ
Yeni düzenlemeyle, suçun işlendiği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kişiler için uygulanacak cezalarda değişiklik yapıldı. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek. Diğer hapis cezalarında ise üçte bir oranında indirim yapılacak. Bu kapsamda her bir fiil için verilecek hapis cezası 15 yılı geçemeyecek.
BAZI AĞIR SUÇLARDA YAŞ İNDİRİMİ UYGULANMAYABİLECEK
Türk Ceza Kanunu’na eklenen düzenlemeyle, 15-18 yaş grubundaki çocuklar tarafından işlenen bazı ağır suçlarda yaş indiriminin uygulanmamasının önü açıldı. Karar verilirken suçun işleniş biçimi, failin kastına dayalı kusurunun ağırlığı, suçun amacı ve saiki ile daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alıp almadığı gibi unsurlar dikkate alınacak. Bu kapsamda kasten öldürme ile ağır sonuçlara yol açan bazı kasten yaralama suçlarında, somut olayın özelliklerine göre yaş indirimi uygulanmayabilecek.
12-15 YAŞ GRUBUNDA HAKİME TAKDİR YETKİSİ
Düzenlemeyle 12-15 yaş arasındaki çocuklar bakımından da önemli bir değişiklik yapıldı. Bu yaş grubundaki çocuklara, bir üst yaş grubuna uygulanan ceza rejiminin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda hakime takdir yetkisi tanındı.
İDDİANAMELER İÇİN YENİ İNCELEME SÜRECİ
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılmadan hazırlanan iddianameler için yeni bir usul getirildi. Mahkeme, iddianame ve soruşturma evrakının kendisine ulaştığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde dosyayı inceleyecek. Eksik veya hatalı noktaların tespit edilmesi halinde, sosyal inceleme yapılmadan hazırlanan iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilebilecek.
ÇOCUKLARIN İNFAZ SİSTEMİNDE DEĞİŞİKLİK
Çocuk hükümlülerin hapis cezalarının infazına ilişkin sistemde de değişikliğe gidildi. Buna göre çocukların cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilmesi yerine, infaza çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak. Çocuğun iyi halli olduğunun tespit edilmesi durumunda ise çocuk eğitimevlerine ayrılmasına karar verilebilecek.
ÇOCUKLAR AYRI BÖLÜMLERDE BARINDIRILACAK
Yeni düzenlemeyle 12-18 yaş arasındaki çocukların ceza infaz kurumlarında barındırılma şartları da yeniden düzenlendi. Çocuklar; cinsiyetleri, fiziki gelişim durumları ve işledikleri suçların niteliği dikkate alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarının ayrı bölümlerinde tutulacak.
“SUÇA SÜRÜKLENEN” İFADESİ DEĞİŞTİRİLDİ
Çocuk Koruma Kanunu’nda yer alan “suça sürüklenen” ifadesi de “adli süreçteki” olarak değiştirildi. Hakkında kamu davası açılan çocuklara ilişkin durum, gerekli idari tedbirlerin alınabilmesi amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının ilgili il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek.
ÇOCUKLARA YÖNELİK YENİ GÜVENLİK TEDBİRLERİ
Kanuna eklenen yeni maddeyle, ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğinde “yönlendirme tedbirleri” getirilecek.
SOSYAL MEDYA İNCELEMESİ ZORUNLU OLACAK
Ayrıca 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılması zorunlu hale getirilecek. 15 yaşını doldurmuş çocuklar için sosyal inceleme yaptırılmaması halinde ise savcı, mahkeme veya çocuk hakimi tarafından bu kararın gerekçesi iddianamede ya da kararda açıkça belirtilecek.
