Klinik Psikolog Kubilay Bayram, sürekli aynı şeyleri düşünmenin her zaman sorunlara çözüm getirmediğini, aksine kişinin zihinsel enerjisini tüketebildiğini belirtti. Özellikle gelecekte yaşanabilecek olumsuzluklara tekrar tekrar odaklanmanın hazırlık yapıldığı hissini oluşturabildiğini ifade eden Bayram, düşünmekle kontrol sahibi olmanın birbirinden farklı olduğuna dikkat çekti.
Geleceğe ilişkin plan yapmanın gerekli olduğunu ancak henüz yaşanmamış olayları zihinde sürekli canlandırmanın kişiyi bugünden uzaklaştırabildiğini belirten Bayram, belirsizlik karşısında farklı bir yaklaşım geliştirilmesinin önemini vurguladı.
SÜREKLİ AYNI ŞEYLERİ DÜŞÜNMEK NEDEN ÇÖZÜM GETİRMİYOR?
İnsan zihni belirsizliği ortadan kaldırmak için olası senaryolar üretmeye eğilim gösterebiliyor. Eğitim, iş hayatı, ekonomik koşullar ve kişisel kararlar hakkındaki endişeler de kişinin aynı sorulara tekrar tekrar dönmesine neden olabiliyor.
Bayram'a göre kişi, geleceği sürekli düşünerek onu kontrol edebileceğine inanabiliyor. Ancak aynı ihtimalleri zihinde yeniden değerlendirmek, her zaman yeni bir çözüm ortaya çıkarmıyor. Kişi hazırlık yaptığını düşünürken aynı kaygıların içinde kalabiliyor.
Geleceğe hazırlanmakla henüz yaşanmamış bir geleceğin yükünü bugünden taşımak arasındaki fark burada öne çıkıyor. Planlama, atılacak adımları belirlemeye yardımcı olurken sonuçsuz düşünce döngüleri kişinin mevcut yaşamına odaklanmasını güçleştirebiliyor.
KONTROL EDİLEBİLEN KONULARA ODAKLANMAK ÖNEM TAŞIYOR
Bayram, zihni yoran konuların kişinin kontrol edebildiği ve değiştiremeyeceği durumlar şeklinde ayrılmasını önerdi. Geçmişi değiştirmek veya başkalarının düşüncelerini bütünüyle belirlemek mümkün olmasa da kişinin kendi kararları ve davranışları üzerinde etkisi bulunuyor.
Tekrarlayan düşünceler başladığında, mevcut sorunla ilgili gerçekten yapılabilecek bir şey olup olmadığını değerlendirmek farklı bir yol sunabiliyor. Somut bir adım atılabiliyorsa harekete geçmek, kontrol edilemeyen durumlarda ise dikkati yeniden bugüne yöneltmek yararlı bir yaklaşım olabiliyor.
BELİRSİZLİK İÇİNDE HAREKET EDEBİLMEK GEREKİYOR
Bayram, özellikle geleceğe ilişkin kaygı yaşayan kişilerin bütün cevapları önceden bulmaya çalışmak yerine süreç içinde öğrenmeye ve gerektiğinde yön değiştirmeye açık olmasının önemine işaret etti.
Geleceğin tüm ayrıntılarını önceden bilmek mümkün olmadığı için plan yapmak kadar belirsizlik karşısında adım atabilmek de önem taşıyor. Kaygı ve tekrarlayan düşünceler uzun süre devam ederek kişinin günlük yaşamını, ilişkilerini veya yaşam kalitesini etkiliyorsa profesyonel destek alınması da değerlendirilmeli.
