Türkiye, sağlık turizminde uluslararası rekabetin güçlü aktörlerinden biri hâline gelirken sektörün geleceği yalnızca hasta sayısını artırmakla sınırlı kalmıyor. Sağlık hizmetlerinde güven, sürdürülebilir kalite ve tedavi sonrası takip, küresel pazarda kalıcı bir yer edinmenin temel koşulları arasında öne çıkıyor. Uluslararası Sağlık Turizmi Enstitüsü (USTE) Danışma Kurulu Üyesi Dr. Fzt. Demet Ensari Şaylı, Türkinform muhabiri Pelin Zengin’e yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin sağlık turizmindeki potansiyelini sürdürülebilir liderliğe dönüştürebilmesi için atılması gereken adımları anlattı.
HASTA SAYISI ARTIŞI TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL
Uluslararası Sağlık Hizmetleri A.Ş. (USHAŞ) verilerine göre Türkiye, 2024 yılında sağlık hizmeti almak amacıyla gelen 1 milyon 506 bin 442 kişiyi ağırladı ve yaklaşık 3,02 milyar dolar gelir elde etti. 2025 yılında ise ziyaretçi sayısı 1 milyon 398 bin 580’e gerilerken gelir yaklaşık 3,22 milyar dolara yükseldi.
Rakamlar, Türkiye’nin sağlık turizminde milyarlarca dolarlık bir ekonomik hacme ulaştığını ortaya koyarken ziyaretçi sayısı ile gelir arasındaki ilişkinin de dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor. Hasta sayısındaki artışın tek başına başarı ölçütü olarak ele alınmaması gerektiğini vurgulayan Şaylı, hizmet başına katma değer, pazar çeşitliliği ve hasta deneyiminin birlikte değerlendirilmesinin önemine işaret etti.
Sağlık turizmine ilişkin istatistiklerde kullanılan tanımların da açık olması gerekiyor. Tedavi amacıyla Türkiye’ye gelen uluslararası hastalar ile ülkede bulunduğu sırada sağlık hizmeti alan turistlerin aynı kapsamda değerlendirilmesi, sektörün gerçek performansını ölçmeyi zorlaştırabiliyor.
TÜRKİYE’NİN AVANTAJI SADECE FİYAT DEĞİL
Türkiye; sağlık altyapısı, deneyimli hekimleri, nitelikli sağlık çalışanları ve teknolojik olanaklarıyla uluslararası hastalar için önemli bir seçenek oluşturuyor. Saç ekimi, diş hekimliği, estetik ve plastik cerrahi, göz sağlığı, tüp bebek ve ortopedik uygulamalar öne çıkan alanlar arasında yer alıyor.
Ancak uluslararası rekabette yalnızca uygun fiyatların veya modern hastanelerin yeterli olmadığına dikkat çekiliyor. Hastaların tedavi öncesinde doğru bilgilendirilmesi, maliyetlerin şeffaf biçimde açıklanması, iletişim süreçlerinin kolaylaştırılması ve tedavi sonrasında sağlık ekibine ulaşabilmesi de tercihleri etkiliyor.
Şaylı, Türkiye’nin gelecekteki başarısının yalnızca daha fazla hastayı ülkeye çekmekle ölçülemeyeceğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Türkiye'nin gelecekteki başarısı, yalnızca daha fazla hastayı ülkemize getirmesine değil, her hastanın güvenli ve nitelikli bir sağlık hizmeti deneyimi yaşamasına bağlıdır.”
SAĞLIK TURİZMİNDE GÜVENİ NE BELİRLEYECEK?
Sağlık turizmini diğer turizm türlerinden ayıran en önemli unsur, doğrudan insan sağlığı ve yaşamıyla ilişkili olması. Bu nedenle ticari hedeflerin hasta güvenliğinin ve mesleki etik ilkelerin önüne geçmemesi gerekiyor.
Uluslararası hastaların tedavi seçenekleri konusunda doğru bilgilendirilmesi, tıbbi gerekliliklere uygun planlama yapılması, ücretlerin önceden açıklanması ve olası komplikasyonlarda izlenecek sürecin belirlenmesi, güvenilir hizmet sunumunun temel unsurları arasında bulunuyor.
26 Nisan 2025'te yürürlüğe giren Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik de sektördeki yetkilendirme ve faaliyet koşulları açısından önemli bir çerçeve oluşturuyor. Ancak yetki belgesine sahip olmak, tek başına yüksek hizmet kalitesini garanti etmiyor. Etkin denetim, sürekli eğitim, klinik standartlar ve ölçülebilir sağlık sonuçları bu sürecin tamamlayıcı unsurları olarak öne çıkıyor.
HEALTHTÜRKİYE İLE ULUSAL STRATEJİ VURGUSU
Türkiye’nin uluslararası sağlık hizmetlerini ortak bir marka altında tanıtma hedefiyle geliştirilen HealthTürkiye platformu, sağlık kuruluşlarıyla uluslararası hastalar arasında bağlantı kurulmasını ve sağlık hizmeti sürecinin daha koordineli yürütülmesini amaçlıyor.
Bununla birlikte uluslararası alanda güçlü bir marka oluşturmak, yalnızca dijital platformlar ve tanıtım kampanyalarıyla mümkün olmuyor. Kamu kurumları, özel hastaneler, üniversiteler, aracı kuruluşlar, meslek örgütleri ve sağlık profesyonellerinin ortak hedefler doğrultusunda hareket etmesi gerekiyor.
Hedef ülkelerin sağlık sistemleri, hasta beklentileri, sigorta ve ödeme modelleri ile kültürel farklılıklarının dikkate alınması da stratejik önem taşıyor. Her ülkeye aynı tanıtım yaklaşımıyla ulaşmak yerine, farklı hasta gruplarının ihtiyaçlarına göre planlama yapılması Türkiye’nin uluslararası rekabet gücünü destekleyebilir.
SAĞLIK TURİZMİNDE YENİ FIRSAT: FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON
Türkiye’nin sağlık turizminde değerlendirebileceği potansiyel, cerrahi müdahaleler ve kısa süreli tedavi programlarıyla sınırlı değil. Dünya nüfusunun yaşlanması, kronik hastalıkların artması ve hareket kabiliyetinin korunmasına yönelik ihtiyaçlar; fizik tedavi, rehabilitasyon ve sağlıklı yaşlanma hizmetlerini giderek daha önemli hâle getiriyor.
Bir fizyoterapist olarak bu alanların gelecekte önemli yatırım fırsatları sunabileceğine dikkat çeken Şaylı, Türkiye’nin termal kaynakları, iklim çeşitliliği, sağlık altyapısı ve yetişmiş insan kaynağının bütüncül hizmet modelleri geliştirmek için avantaj sağladığını ifade etti.
Koruyucu sağlık, kişiye özel fiziksel aktivite programları, fonksiyonel bağımsızlığın korunması ve yaşam kalitesini destekleyen uygulamalar, sağlık turizminin çeşitlendirilmesine katkı sağlayabilir. Ancak bu hizmetlerin bilimsel kanıtlara ve mesleki yetkinliğe dayanması, esenlik uygulamalarının gerekli tıbbi değerlendirme ve tedavinin yerine geçirilmemesi gerekiyor.
Şaylı’ya göre bu potansiyelin gerçeğe dönüşmesi için fizyoterapistlerin ve diğer sağlık profesyonellerinin karar süreçlerine katılması, görev ve sorumluluklarının netleştirilmesi ve yatırımların bilimsel temeller üzerine kurulması önem taşıyor.
ANADOLU ŞEHİRLERİ İÇİN DE FIRSAT VAR
Sağlık turizminin ekonomik katkısının İstanbul, Ankara, Antalya ve İzmir gibi büyük merkezlerle sınırlı kalmaması gerektiğine de dikkat çekiliyor. Anadolu şehirleri, doğal ve kültürel kaynaklarının yanı sıra sağlık altyapılarıyla da bu alanda yeni fırsatlar oluşturabilir.
Ancak bir şehrin sağlık turizminde öne çıkması için doğal güzelliklere sahip olması yeterli değil. Ulaşım, konaklama, nitelikli personel, sağlık hizmetlerinin sürekliliği, yatırım fizibilitesi ve hedef pazarın ihtiyaçları birlikte değerlendirilmek zorunda.
Yerel yönetimler, üniversiteler, sağlık kuruluşları, yatırımcılar ve kamu kurumları arasında kurulacak iş birlikleri, sağlık turizminin ülke geneline yayılmasını sağlayarak bölgesel kalkınmaya ve istihdama katkı sunabilir.
HEDEF SADECE BÜYÜMEK DEĞİL, KALICI LİDERLİK
Türkiye’nin sağlık turizminde ulaştığı ekonomik büyüklük, önemli bir potansiyele işaret ediyor. Ancak bu potansiyelin kalıcı bir uluslararası başarıya dönüşmesi için hasta güvenliği, şeffaflık, nitelikli insan kaynağı, bilimsel temelli hizmetler ve etkin denetim mekanizmalarının birlikte geliştirilmesi gerekiyor.
Şaylı, Türkiye’nin sağlık turizmindeki gerçek başarısının yalnızca ağırlanan hasta sayısıyla ölçülemeyeceğini vurgulayarak güvenilirlik ve yaşam kalitesine sağlanan katkının belirleyici olacağını kaydetti.
Türkiye’nin önündeki temel hedef, uluslararası hastaların tercih ettiği bir destinasyon olmanın ötesine geçerek hizmet kalitesi ve sürdürülebilir yaklaşımıyla örnek gösterilen bir sağlık turizmi ülkesi hâline gelmek. Bu dönüşümde ekonomik kazanç kadar insan sağlığı, toplumsal refah ve ülkenin uluslararası itibarı da belirleyici olacak.
