Anayasa Mahkemesi (AYM), süresiz nafaka uygulamasının dayanağı olan "süresiz olarak" ibaresini iptal etti ama yoksulluk nafakasını kaldırmadı. Karar 30 Eylül 2026 tarihli, 33386 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.
SÜRESİZ NAFAKA KARARI NE GETİRDİ?
Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 175. maddesi, boşanma yüzünden yoksulluğa düşen ve kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer eşten mali gücüyle orantılı nafaka isteme hakkı veriyor. AYM, maddenin yalnızca süreye dair iki kelimesini Anayasa'nın 2., 5. ve 17. maddelerine aykırı buldu, nafaka şartlarına dokunmadı.
E.2025/156, K.2026/131 sayılı karar 4 Haziran 2026'da oyçokluğuyla alındı, üç üye karşı oy kullandı. Dosya AYM'ye bireysel başvuruyla değil, Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin görülen bir boşanma davası nedeniyle yaptığı itiraz yoluyla geldi.
İPTAL KARARI NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
İptal hükmü Resmi Gazete'deki yayından başlayarak dokuz ay sonra, Haziran 2027'nin sonunda yürürlüğe girecek. Süre, kanun boşluğu oluşmaması ve TBMM'nin yeni kuralı yazabilmesi için tanındı. Yürürlük tarihine kadar mahkemeler 175. maddenin mevcut metnini uygulamayı sürdürecek.
MEVCUT NAFAKALAR KESİLECEK Mİ?
Kararın yayımlanması, verilmiş nafaka hükümlerini kendiliğinden bitirmiyor, tutarları da değiştirmiyor. Mevcut bir nafakanın kalkması ya da değişmesi TMK'nın 176. maddesindeki şartlara bağlı.
- Alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölmesi halinde irat biçimindeki nafaka kendiliğinden sona erer.
- Alacaklının evlenmeden fiilen evlilik birliği içinde yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi halinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır.
- Tarafların mali durumu değişirse ya da hakkaniyet gerektirirse nafakanın artırılması veya azaltılması dava yoluyla istenebilir.
Yeni kuralın sürmekte olan davalara ve eski dosyalara uygulanıp uygulanmayacağını TBMM'nin yazacağı geçiş hükümleri belirleyecek.
NAFAKA SÜRESİ KAÇ YIL OLACAK?
AYM beş, on ya da başka bir sabit yıl sınırı koymadı, süreyi belirleme işini yasa koyucuya bıraktı. Gerekçede, yerleşik uygulamanın hakime süre belirleme takdiri tanımadığına dikkat çekildi, süreye dair açık ölçüt bulunmaması da iptal nedenleri arasında yer aldı. Mahkeme, bazı özel durumlarda nafakanın ömür boyu sürmesinin gerekebileceğini de kabul etti.
Evlilik süresi, eşlerin yaşı ve sağlığı, eğitim durumu ile çalışma imkanı yeni düzenlemede tartışılacak başlıklar arasında. Kararın açıklandığı haziran ayında evlilik süresine bağlı kademeli bir model gündeme gelmişti.
ÇOCUK NAFAKASI DA ETKİLENECEK Mİ?
Hayır. Karar yalnızca eşe ödenen yoksulluk nafakasını kapsıyor. Çocuğun bakımı ve eğitimi için ödenen iştirak nafakası (TMK 182), boşanma davası sürerken bağlanan tedbir nafakası (TMK 169) ve yakın akrabaya ödenen yardım nafakası (TMK 364) iptalin dışında kaldı. Nafaka tutarının hesaplanmasında da bir değişiklik yapılmadı.
